Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

bilis diſtemperantia ex nimio calore frigiditatevel humiditate vel ſiccitate vel apoſtema vl̓ tumor ſimilia ſi līgua videatur nimis tumidaexceſſum caloris deſignat. Si vero alba frigiditatem. ſi mollis humiditateꝫ. ſi ſicca aſpera ſiccitatem. oīa talia lingue impediunt vſum veltollunt in toto vel in parte. Si autem lingua ſana videatur nullas habens maculas. loquela tamen ſit ablata. ex cerebro eſt defectus vel ex neruis ſenſibilibus opilatis. Aliquando eſt perditio loquele ex perdita mente vt in freneſi vel litargīa. Hucuſqꝫ cōſt. in viatico. alios deſignatdefectus lingue in pantegn̄. cōſt. vbi dicit. accidūt puſtule late extente in pelliculis exterioribus lingue ſicut accidit pueris maluꝫ lac ſuggētibus ſūt qn̄qꝫ albi qn̄qꝫ nigri coloris. acciditautem apoſtema lingue. eam nimis magnificās ab ore exire faciēs vocatur exiliū lingue. Aliud etiā genus apoſtematis lingue eſt quod rana vocatur eo ſicut rana naſcitur ſub lingua aufert vſum lingue ita rana muta dicitur abeffectu. Eſt autem aliud apoſtema lingue ſanguinolentum vnde tota lingua patitur loquela pariter cuꝫ guſtu impeditur. Ex viſcoſis enīhumoribꝰ in lingua dominantibꝰ ſenſus guſtꝰcorrumpitur īmutatur ita vt dulcia amara etīſipida iudicētur ē cōtrario vt dicit Gal̓. Itēdicit Gal̓. ſuper amphoꝝ. accidit lingue babuciēs ex nimia humiditate qn̄ lacerti linguenimia humiditate in extremis nequeūt dilatariſicut eſt videre in ebrioſis qui balbuciunt qn̄ incerebro humore nimio perfundūtur. Unde dicit ibidem Gal̓. naturaliter autem balbuciētesvel propter nimiam cerebri humiditateꝫ balbutiunt vel propter lingue humectationem vl̓pter vtrūqꝫ. Illa etiaꝫ ſuperflua humiditas eſtcauſa quare aliqui efficiunt̉ drauli. qui aliquaslitteras proferre non poſſunt .ſ. r.. n.. c. pro. t.proferūt hoc patet in infantibus qui multaslitteras corrumpunt eas proferre poſſuntHec omnia dicit Gal̓. ſuper illum amphoruꝫypodrauli a diarria maxime capiuntur. quia nimia humiditas talium que eſt cauſa draulizationis redit ad ſtomachum inteſtina ſepe lubrificando inducit diarriam vel diſſenteriam .i. fluxum ventris ſicut dicit Gal̓. Item dicit cōſtā.in pantegn̄. in lateribus ligamentoruꝫ lingueſunt quedam vene. que ſaliuam lingue adminiſtrant. Hec ab initio lingue incipiunt. a quibusemanant quedam humectatio fleumatica queſaliua appellatur. vnde ille vene vocantur a medicis ſaliuales ſiue habitatio ſaliualis. Initiumautem lingue vnde exeunt he vene eſt caro glāduloſa alba ipſius ſaliue generatiua que humectat linguam temperat ciborum ſiccitateꝫ augmentat eorum ſuccōſitatem vt poſt dicetur. vnde dicit. Ariſ. li. vj. oues aliquando habent ſub lingua venas albas ille faciunt fetusalbos alique habent nigras ille faciunt fetꝰnigros. alie varias ille procreant fetus varios⁊cͣ. Recollige igitur breuiter ex iam dictis lingua eſt ſubſtantia carnoſa ſanguinea poroſainfluentie ſpiritus receptiua in complexione calida humida. in diſpoſitione tenuis oblonga anteriori parte ſimilis adio in cono. in colore rubicunda. in loco concauo humido ſita admotum facilima. vocum informatiua. ſaporumdiſcretiua. per emiſſionem ſaliue oris humectiua. conceptionum anime interpretatiua. dentibus labijs quaſi muro duplici circūſepta. Indiuerſis animalibus quo ad figuraꝫ varia.in quibuſdam breuis eſt groſſa. in quibuſdaꝫvero econuetſo. Qui vero habent linguā groſſiorem habent voceꝫ grauiorem econuerſo.Quedam etiam animalia habent linguas medicinales ſalutiferas. hoc vel ex nature bonitate. vel ex occulta aliqua ꝓprietate vt lingua canis. vt dicit Caſſiodorus. Quedam autem linguas habent mortiferas propter maliciam furioſitatem humoris in eis dominantis. ſicut lingua ſerpentis draconis rabidi canis cuiꝰ morſus eſt ſumme venenoſus cuius lingua apparetſemper extra os diſtillat venenū īficit aquāin quā cadit. de qua qui biberit. efficitur rabioſus vt dicit. Auicenna Conſtātinus in tractatu de venenoſis animalibus venenis. Undeetiam ſerpentum lingue ẜm Ariſ. nigre ſūt ſiueliuide ſiue ſubrufe maculoſe. acute in motuvelociſſime. Et hoc contingit propter humorem furioſum venenoſum. qui velociter linguaꝫ agitat vt vna numero bifurcari videaturlingua tamen aſpidis qͣꝫuis in corpore viuenti ſerpentis plena ſit veneno mortifero. ſeparata tamen a corpore deliccata venenuꝫ perdit venenum ſi preſens fuerit prodit vnde in preſentia veneni ſudore prorumpere cōſueuit. vnde talis lingua velut vtilis proficua r̄putaturinter theſauros regios precioſa. qͣꝫuis prius fuerit venenoſa ⁊cͣ. De ſaliue proprietatibꝰ. Capl̓m. xxij.Aliua eſt humorfleumaticus ex naturalibꝰ venis lingue generatus. vt dicit Conſtā. Eſt