Libernoris rei eſt ex calore ante originem rei maiorisItem calor etiam lactis facit oriri dentes cito ⁊propter hoc eſt ꝙ pueri lactentes lac calidiusnaſcuntur in eis dentes citius. Item idem etiaꝫibidem. Anteriores dentes naſcuntur in oſſe tenui ⁊ etiam debili ꝓpter hoc ſunt velocis caſushucuſqꝫ ariſtotiles. Ad hec conſtan. in viaticoparticula ſecunda. Dentium magnum eſt iuuamentum. ⁊ cum iuuamento magnum corporisornamentum ipſorum inqͣꝫ non patientiū quoniam in patientibus actio corrumpitur. Quoruꝫ paſſio diuerſa eſt. Cuius diuerſitatis parseſt viſui manifeſta ſicut putredines fetores. rupture. perforationes. motiones caſus. limoſitates ⁊ ſimilia. pars vero non apparens eſt ⁊ occulta. ſicut quando dentes nimium dolent ⁊ tamen exterius ſani apparent. Cauſa autem talisdoloris ſunt humores a capite deſcendentes vl̓aſtomacho mediante fumoſitate aſcendentes.vel humores acuti in gingiuis ⁊ tūc dolores nimij cum ſaltū ⁊ pulſu ſentiuntur propter maliciam humorum ⁊ acumen. Si vero dolor eſt a capite grauitas ſentitur in capite ⁊ dolor. in facierubor ex ſanguine vel colera ad radices dentiūdeſcendente. Si vero fuerit a ſtomacho. dolorſentitur in ſtomacho ⁊ aſſidua eructuatio egreditur ⁊ erumpit. Dentes etiam aliquando perforantur. aliquando rumpuntur. aliquando exvermibus in citrinū viridem ſeu nigrum colorēmutātur. que omnia ex corruptis ⁊ peſſimis humoribus. ex malis cibis per neruos ad ligamentum dentium deſcendentium accidere dinoſcūtur. Dentes etiam aliquando mouentur ⁊ cauſa motus humores ſunt in dentium radicibus.quia ſi ſint acuti neceſſe eſt in dentibus foramina effici ac fetores ⁊ putredines generari. Quiſi vermes fuerint in cauſa dolor maximus gignitur quia neruū ſenſibilem corrodendo penetrātObſtupeſcunt etiam dentes ⁊ exacerbantur exhumore acido intus. vel extra neruos inficiēte⁊ dormitare videntur ex cauſa nimis frigida ſicut ex niue vel glacie neruos dentium conſtringente. Item dentes quandoqꝫ cadunt ex nimiahumiditate ligamenta dentium relaxante quādoqꝫ ex nimia ſiccitate. vt patet in ſenibus quorum dentes propter ſubſtractionem humiditatis nutribilis dilabuntur. Has ⁊ multas aliasdentiū recitat cōſtan. paſſiones ſꝫ hec ſufficiantRecollige igitur ex predictis ꝙ dentes in mandibulis tanqͣꝫ in fundamentis proprijs radicātur ex frigiditate dominante albiores ceteris oſſibus efficiuntur propter ſui duritiam de facili.V.non leduntur. Subſtantia enim dentium eſt exſe impaſſibilis cum non ſit ſenſibilis vt dicit conſtan. vnde dens ruptus nullum dolorem patit̉Dicitur tamen pati ⁊ dolere propter neruū ſenſibilem qui in eius radicibus ſepe leditur ⁊ grauatur. Dentes enim intrinſecus neruis colligātur terminos carnis dentes excedunt ⁊ tamenin carne radicantur nihil intra ſe nec in ſe eſſe patiuntur. Clauſi ſunt labijs ne videantur. Indecens eſt enim cum apparent niſi forſan propterriſum. Item ſuperiores ad inferiores reuertuntur ⁊ ſibinuicem mutuo coaptantur ⁊ ſi inferiores aliquando moueantur. Superiores tamenfixi immobiles reperiuntur. Ordinate auteꝫ adinuicem componuntur. ad informationem articulate vocis maxime cooperantur toto corpori obſequūtur.¶ De lingua. ¶ Capitulum viceſimumprimum.Ingua alingendo cibum eſt dicta. vel quia per eaꝫarticularis ſonus verba ligat. ſicutenim plectrum corde ſic alliditur lingua dentibꝰvt dicit Iſid̓. Eſt autem lingua inſtrumentumguſtus ⁊ locutionis vt dicit conſtan. ⁊ componitur de ſubſtantia molli carne poroſa ⁊ ſpongioſa. Et autem neruoſa propter ſenſum ⁊ motuꝫporoſa vt facilius ſapor penetret̉ ad neruū facientem guſtum ad quem veniūt multe vene ſanguine plene. vnde rubicunda eſt in colore. Hecoperatur panniculis quibus ſpacium bucce etpalatū induitur ⁊ veſtitur. a ſuperiori parte patet tota. ab inferiori autē parte patet vſqꝫ ad ligamenta quibus merito eſt cōnexa vnde radices lingue ⁊ ſenſibiles nerui quibus recipit ſenſum ⁊ motum a ſpiritibus ſunt occulti. In quibuſdam autem hominibus vt dicit conſtan. cōtrahitur lingua plus qͣꝫ oportet intātū ꝙ nec indiuerſas partes mouetur vnde oportet incidi ligamenta vt motus per totum bucce ſpaciū amplietur. Paſſiones enim multe accidunt linguevt in ſubſtantia ipſius vel in neruis ad illam venientibus vnde in viatico conſtan. Lingua animalis perdit motum voluntariū. Unde ⁊ vſuꝫamittit ſermonis cuius cauſa eſt ex defectu virtutis motiue ex cerebro veniēte vel ex neruo opilato per quem virtus tranſit animalis. Aliquando ex apoſtemate vel ex puſtulis ī linguaaccidentibus. Aliqn̄ ſunt ꝓpria vicia in ſubſtātia lingue ſicut complexio mala ex qua eſt ſenſi-
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten