Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libermaximis morbis apparata. De fleumate. Capitulum. ix.Leuma ſꝫm IoGhannē eſt humor ſemicoctus actione caloris imperfecti et frigida humida natura generatus. et. Areſt. di. li. xv. Fleuma eſt cibi ſuperfluitas que non digeritur. Eadem em̄ eſt materia ſanguinis fleumatis. ſeddifferunt ẜm decoctiōem maiorem vel minorē.vnde de fleumate fit ſanguis ampliorem caloris agentis intenſionem. non tn̄ econuerſo. ſanguis em in fleuma nunqͣꝫ tranſmutat̉ ſicut colera mutatur in melancoliam. ſꝫ econuerſo vtdicit Auic̄. Eſt autem fleuma humor naturaliter frigidus humidus et inſipidus quam natura mandat per membra vt digerat̉ et ex ip̄o digeſto corpus nutriat̉. Notanduꝫ fleuma aliud eſt naturale aliud innaturale. narurale autēfrigidum et humidum in colore albo in ſubſtantia fluidum. in ſapore parum dulce vel totaliterinſipidum. in epate tn̄ generatur vbi ſedes ē caloris. Eſt tamen habile vt ī ſanguinem trāſmutetur et facta ꝯpleta tranſmutatatōe corpꝰ ind̓ſuſtentet̉. Fleuma em̄ qͣꝫuis de ſe ſit groſſuꝫ īſipidū intenſionē tn̄ caloris ip̄m immutantisforme et ſaporis ſanguinis ē dulcꝭ ē ſuſceptiuum vt patꝫ in fleumate qd̓ dicit̉ eſſe dulce. vn̄ꝓpter vicītatem et ſimilitudiem quā habet cuꝫſanguine indigent eo oīa mēbra corꝑis et natura ꝓuida fecit illud cum ſanguine per venastotius corꝑis tranſire ꝓpter neceſſitateꝫ et etiāꝓpt̓ vtilitatē. vt dic̄ ꝯſtā. deficiēte ſanguīedigerit calor fleuma qꝛ in intendit mēbra reficere et nutrire. vnd̓ in hoc nobilius eſt ſleumalera et melancolia. qꝛ rectificari non poſſunt viex eis fiat ſanguis cuius beneficio vigent et nutriuntur membra corꝑis vniuerſa. Eſt etiamus p̄ſentia ſanguīe neceſſaria vt eius frigoreſanguinis feruor temperetur liquiditate fleumatis ſpiſſitudo ſanguinis intemperie cōſeruetur. et ſic facilius et expeditius ad ſingula membra nutrimentū ſanguinis deportet̉. Utile etiam eſt vt iuncture mēbroꝝ et alias partes mobiles ſua liquida humiditate humectetur ne excalore motus vl̓ ex ſanguine calido caſu aliquoa ſuo officio retardentur. quia ſiccitate inſuꝑ īducta impediantur. Fleumatis autem innaturalis quatuor ſunt ſpecies. Eſt enim acetoſumfrigidum et ſiccum propter melancolie admixtionem. ſalſum calidum et ſiccum propter colere.rubee infectioneꝫ. dulce propter ſanguinis participationem. vitreum ſic dictum propter colo.IIII.ris vitri aſſimilationem. tale em̄ omnino elongatur a calore et ideo ceteris eius ſpeciebꝰ illud ēꝯpactius difficilius ad gerendum et in ſanguine cōuertēdū. Hic humor ſi corruptus fuerit diuerſas generat in corpore infirmitates cꝰſuꝑabundatia vt dicit Conſtan. cognoſcit̉ perdiuerſa. nam vere fleumaticus eſt corpore deſes grauis et tardus et ſenſu ebes mente obliuioſus carne mollis et fluidus colore liuidus albidus in facie corde timidus ſputis et excreationibus multis plenus. piger et ſomniculoſus. parui appetitꝰ parue ſitis niſi ſit ſalſum fleuma qͥatunc ſalſus ſapor in ore ſentitur propter calidihumoris admixtionem. crine mollis et ſlauus.et laxus cuius pulſus eſt mollis groſſus et tardus. vrina alba ſpiſſa cruda et diſcolorata. ſtatura pinguis et groſſa in extremitatibus breuiset curua cuius cutis ſuperficies plana leuis aca pilis denudata. ſomniat de aquarum nimiumet pluuiarum inundatione nauigatione in aqͥsfrigidis et etiam natatione. talis complexionishomines ſolent frigidum morbum ſepius incurrere et ip̄o fatigari et precipue tempore hycmali quia tunc temporis qualitates fleumatisſcilicet frigiditas hūiditas intenduntur vt dicit Conſtan. quere ſupra de proprietatibus frigiditatis humiditatis. De colera. Capitulum. x.Olera ſꝫm Iſidoꝝ dicta eſt eo in humore colerico calor temperamentum excedat.Tolera alia naturalis alia innaturalis. Naturalis eſt que naturaliter eſt calida et ſicca et in ſb̓ſtantia ſubtilis in colore rubea clara. in ſaporeamara cum quodam acumine. que quanto ē calidior tanto eſt in colore rubicundior et in ſapore amarior que cuꝫ in corpore generatur in duas partes diuiditur quarum vna tranſit ſanguine et alia tranſmittitur ad ciſtam fellis. illudautem quod vadit cum ſanguine penetrat cuꝫipſo cauſa neceſſitatis iuuamenti. neceſſariumenim fuit vt ſanguini admiſceretur ad aptificādum ſanguinē ad membra colerica temperanda et nutrienda qm̄ in hoc ſanguine oportet eſſe coleram rubeam actualiter ẜm debitam proportionem huiuſmodi membrorum iuuat etiāvt ſanguis ſubtilietur vt facilius trāſeat per anguſtos meatus ad interiora corporis nutrienda. alia vero pars que ad ciſtam fellis trahitur tranſmittitur ad ipſam cauſa neceſſitatis etetiam iuuamenti. neceſſe enim fuit propter mū-