Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

De ſanguinis mala ꝓprietate. Capi. viij.vnt etiam ſanguīs quedā ꝓprietates minus laudabiles alijs ſupradictis. quātobene diſpoſitus nature ē amicabilior vtiliortanto cum corruptus fuerit eidem eſt nociuior grauiores infert corꝑi paſſiones. Nam alioꝝhumoꝝ malicia ſanguini admixta ꝓpter amicabilitatem eius ad naturaꝫ non ſe ita ſubito manifeſtat ab eoꝝ leſione ſibi natura minꝰ precauens latentē ip̄oꝝ maliciam non formidat vtptꝫ in febribꝰ emitricheis alijs mixtis in quibus colera rubea vel aduſta ſanguini admixtanon ita cito ſe nature vl̓ medici iudicio manifeſtat vt dicit Gal̓. ſuꝑ amphoꝝ. Itē ſanguis ſifuerit in corꝑe ſuꝑfluus menſtruoſas in homīnibꝰ generat paſſiones niſi nature vel medicinebeneficio euacuetur citius vt patꝫ in ſanguinemenſtruali qui ꝓpter ſuꝑabūdantiam humiditatis caloris indigentiam in mulieribꝰ exiſtēsſi vltra debitum retineatur peſſimaruꝫ cauſa ē occaſio paſſionum. Inducit enim qnqꝫ ſpiritualium ſuffocatōem. quandoqꝫ ydropiſim qn̄qꝫ etiam freneſim. ſiue manifeſtā paſſionemut ille ſanguis corruptus nimis diu retentꝰ addiuerſas tranſfundit̉ corꝑis regiones ſicut inpaſſionaꝝ li. Gal̓. expreſſius continetur. vn̄tra talia ꝑicula ſummū remedium ē talis ſanguinis corrupti euacuatōeꝫ citius ꝓcreare necmirum ſi ſanguis ſic corruptus ꝓpriū ſubiectūſic moleſtat qui alienū etiā mirabiliter inficit etmoleſtat ſiue immutat. nam vt di. Iſi. li. x. ca. ij.ſanguinis menſtrualis cōtactu fruges non germinant. areſcunt muſta. moriūtur herbe. arbores amittunt fructus. ferrū rubigo corrūpit nigreſcunt era metalla. ſi canes inde comederent in rabiē efferunt̉. glutinum aphalti quodnec ferro diſſoluitur nec aquis ip̄o pollutū ſpōte diſꝑgitur vt ibidem dicit Iſi. hic ſanguis exſuꝑflua humiditate debili calore in corporibꝰmultum generatur ne natura ex eo grauetin matrice recolligitur tanqͣꝫ in ſentina a qua ſidebito modo expulſus fuerit corpus totū mollificando alleuiat ip̄am matricem ad ꝯceptōꝫdiſponit habilitat. Un̄ di. Ariſto. li. ix. menſtrum in fine menſis in mulieribꝰ maxime viget tunc vtilit̓ expellitur ſanguis talis. qꝛ ſicutdicit Iſi. li. xvj. ſanguis menſtrualis non habetcertam tꝑis reuolutōnem ſed in maiori ꝑte accidit in diminutōne lune hoc eſt rectum quiacorꝑa animalium ſunt tunc tꝑis frigidiora alterat̉ ſanguis efficitur ex eo ſuꝑfluitas men-ſtrualis. que ſi tunc expellit̉ talis euacuatio laudabilis ē naturalis qꝛ ſi vltra tempus vl̓ propter groſſiciē ſanguinis. vl̓ ꝓpter altitudine matricis vl̓ ꝓpter defectum expulſiue virtutis retineatur multis moleſtijs ꝑiculoſis corpus mulieris aggrauatur qḋ quid ē generaliter ē veruꝫa quartodecimo anno vſqꝫ ad quīquageſimūqꝛ in iuuenculis meatus ſunt anguſti virtꝰ debilis. A quinquageſimo ꝟo anno in antea ſanguis minoratur frigeſcit. calor deſtruitur tepeſcit vn̄ iſte due etates a tali īmundicia ſunt īmunes ſcꝫ ſenectus vetularis iuuentus puellaris. retinet tamen natura ſanguinem menſtrualem poſt mulierum imp̄gnatōem ad nutrimētum fetus conceptus conſeruatōꝫ. vn̄ ariſto.li. xv. menſtrum ē ſanguis non purus ſꝫ indigetdigeſtione oꝑatiua. hic ſanguis mixtus ſpermate cibus ē in animali vn̄ mulier poſt conceptōnem frequenter patiens fluxum menſtrualem ſolet facere abortiuum. aut .n. debilitatur fetus aut moritur hoc ꝓpter nutrimenti ſubtractionē. vnde retētio ſanguinis mēſtrualis ſignūeſt impregnatōnis ex iam dicta cauſa. quod autem ſuꝑfluit de ſanguine menſtruali detrahit̉ad māmillas vt inde lacͣ generetur. materia enīlactis eſt ſanguis decoctus in māmillis vt dicitAriſto. li. xvj. xviij. Lac inquit eſt ſanguis digeſtus non corruptus. Item oportet vt fluxusſanguinis menſtrualis actualiter ſit in corporeanteqͣꝫ mulier impregnetur ſicut dicit. Ariſtot.li. xv. Conſtꝭ. ſicut oꝑtꝫ arborem primo florere qͣꝫ fructus facere. Item quando venit talisfluxus naturaliter ſemꝑ accidit ī etate lune etati etiam mulieris conuenienti. Item aues animalia non patiuntur talem fluxum. qꝛ total̓ ſuperfluitas tranſit in plumas in pilos vt dicitAriſto. Item dicit ruffus. mulieres nimis ſe exercentes ſepius mouentes non multum menſtruant. ſed que quieſcunt multum comeduntſuauiterqꝫ viuunt tales multa purgatione indigent. Item quaudo ſanguis talis vel frigiditate vel craſſicie ora venarum conſtringente debito modo non exit ad exeundum alias viasrit vt venas narium emorroidarū quas ſi clauſas inuenerit ad alia membra ſe diffundituem nature infert paſſionem nam tales vt dicitin viatico Conſtꝭ. defectum appetitus patiunt̉nam cibaria bona abhorrent. puluerem ꝟo carbonum laterum appetunt ſimilium. ſanguis retentus in malicioſum fumum terreſtreꝫ ponticū conuertitur. quo rapto ad orificiū ſtomachi appetitus rōnalis ſubuertitur irrationalis generatur. Un̄ omnia talia corpora ſunt