Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberguis in manifeſto modicus nec mirū. qꝛ tunc reuocatur a natura in adiutoriū virtutis natural̓vt ip̄ius beneficio ſuas ꝑagat actōes. vnde qn̄tunc ſe ꝓfundit ad interiora extremitas corꝑispallida remanet exanguis. ꝓpter hoc forteaccidit ſi corpus dormientis pungat̉ exitinde tantum ſanguinis quantum ſi eſſet vigilāsItem dr̄ ibideꝫ. ſi ſanguis fuerit bene cōci digeſtus bene fit ex eo ſepū hoc forſan quiaeius vnctuoſitas temperatam decoctōꝫ coagulatur dealbata in ſepū vel pinguedinē trāmutat̉. Item cum alteratur ſanguis a curſu nature ſue fuerit corruptus exibit a ſtomachoa naribus. Item cum putreſcit ſanguis in aliqͦmembro niſi reducatur arte vl̓ natura efficiturex eo virus in ſaniē cōmutatur. Hucuſqꝫſtan. li. iij. Item dicit ibidem. li. xij. vene ſunt vaſa ſanguinis. ex quo ptꝫ ſanguis ē vltimus cibus animalis habentis ſanguinē. Item ibideꝫ.Ita ē ſanguis amicabilis nature etiā animalcarens ſanguine cibatur illud qḋ conuenitſanguine vt patet in vermibꝰ muſcis qui carnibꝰ inſident ſanguinem ſugunt inde ſibi attrahunt nutrimentum ꝓpter hoc ſi animal nonnutritur cibo iſto efficitur macilentū male diſpoſitum. qn̄ bene cibat̉ creſcit fiet bone diſpoſitionis talis cibi nutrimētum ſi ille ſanguis vnde fit cibus fuerit clarus bonꝰ erit corpus ſanū ſi malꝰ infirmū. Itē ſanguis t̓reſtriscoagulatur cito ꝓpter humiditatis priuatōemvnde om̄e aīal habens ſubtilem ſanguinem etmūdū atqꝫ calidū alijs aīalibꝰ ſenſum hꝫ meliorem. Sāguis em̄ mūdus ſubtilis et calidꝰ maioris motus intellectui ꝯueniētior eſt. Itemanimal carens ſanguīe eſt maioris timoris aīali habētē ſanguineꝫ ꝓpter hoc hn̄s mundū ſanguinē calidū et leueꝫ mouet̉ niſi modicumꝓpter timorē. Item ſanguis tauri ꝯgelatur citius et coagulat ſanguine omniū aīaliū aliorum.Sanguis em̄ oīm aīalium coagalat̉ ẜm magiset minꝰ p̄ter leporis cerui et ſibi ſimiliū in natura quorū ſanguis coagulat̉. vt dic̄ Ariſt.Sanguis thaurinus ſicut dicit idem li. iij. xij.maxīe eſt coagulatōis et velocis hoc forſitanꝓpter exceſſum caloris et ſiccitatis vnde hauſtꝰcrudus int̓ficit ſicut venenū. vn̄ de quodā ph̓odicit̉ hauſto ſanguīe thauri ſe ꝑemit. Itemidem li. xiij. ſanguis in parte dextera calidior eſtqͣꝫ in ſiniſtra. Et ideo ꝓpter vigorē calidi ſāguinis in parte illa manus dextra ꝓnior eſt ad oꝑandū et habilior qͣꝫ ſiniſtra. vnde dicit Ariſto.li. pͥmo. leo prius mouet pedem dextꝝ qͣꝫ ſiniſtrum. ſuꝑ amphoꝝ. dicitur mulier portās.IIII.maſculum ſubito vocata ab aliquo pͥmo mouꝫpedem dextꝝ facit calidus ſanguis in ꝯcipiente maſculū ꝯpletius oꝑatur. Item in eodēlibro dicit̉ ſanguis prima et precipua eſt materia cordis et eꝑatis. vnde et cor ꝯcauū eſt adſanguinē copioſius recipiendum et ſpiſſum adeundem diligent̓ cuſtodiendū. et in nullo membro eſt ſanguis ſine venis niſi in corde tm̄ et decorde exit quaſdaꝫ venas ad alia loca corꝑis non venit aliunde ſanguis ad cor qm̄ fons eſt principium ſanguinis. mēbrū primū recipiēsſanguinem. hoc manifeſtat̉ ex anathomia et generatōis. quia prima creatio cordis apparet ſanguinea. vn̄ ẜm Ariſto. cor eſt primumſanguinis receptiuū. ideo in medio ponit̉ vt trāſfundat tanqͣꝫ a medio a cētro ad omīaalia membra. vn̄ dicit cor eſt medium totiusanīalis a quo ꝓcedit motus ſenſus vita totius animalis. Et ideo cor eſt in omnibus habentibꝰ ſanguinem. qm̄ neceſſario principiumſanguinis eſt non ep̄ar. Hec omnia aꝑte dic̄Ariſto. li. xiij. qͣꝫuis de principio ſanguinis alio ſit ſcriptum in libris medicoꝝ. ſed de iſtatrouerſia nihil ad nos. quia vtraqꝫ poſitio velopinio nobis deſeruit quo ad noſtram intentōnem. Ex predictis igitur autorum ſentētijs breuiter recollige ſanguis naturalis eſt purus etcalidus ſubtilis dulcis animalis nutribilis virtutis naturalis conſeruatiuus ſedes aīe ip̄iuscontentiuus. iuuentutis ꝑfectiuus. cōplexionisalteratiuus. vigoris cordis ſpirituum conſeruatiuus. letificatiuus amoris excitatiuꝰ. ſui diffuſione in ſuꝑficie corꝑis ip̄ius coloratiuus. ſanus temperatus. ſanitatis conſeruatiuus. corruptus corruptōnis inductiuus. vt patet in lepra que eſt ſanguis corruptus in fontibꝰ cumalijs humoribus admixtus malicie eorum eſttemperatiuus. ſua virtute doloris oculorum mitigatiuus vt dicit Conſtantinꝰ. ſanguīs columbe vel irūdinis de ala dextra extractus oculis calidus inſtillatus maculas abſtergit oculorum. ſanguis enim talis valde eſt ignitiuus etdiſſolutiuus ſicut ibidem dicit commentatorin viatico in tractatu de panmis maculis oculorum in fine