mor ſemicoctus. Secundo ſanguis cuius decoctio ē ꝑfecta. Tercio colera cuius decoctio temporamentum excedit. Ultimo aūt melancoliaquaſi ꝑs terreſtrior ⁊ alioꝝ fex īeſſe ꝓcedit. vn̄talis ē ordo vt di. Auicē. ꝙ elementoꝝ recta etreciproca ē generatio. qꝛ de aere fit ignis ⁊ ecōuerſo. humoꝝ aūt generatio quedam eſt rectaſed non reciproca. de fleumate enī ꝑ decoctōeꝫfit ſanguis ſed non econuerſo. Similiter de ſanguine fit colera ꝑ calorem intenſum ſiccātē humorem ⁊ ſubtiliatem ſed nō econuerſo. Simiſi modo ꝑ aduſtionem ex colera fit melancolia ⁊non econuerſo. Sic .n. accidit in generatōe humorum ſicut accidit in generatōne vini ex muſto ſicut di. Cōſtā. nam feruente muſto generatur quedam ſpuma ſuꝑficiem petens ⁊ quedam ſubſtantia terrea ad fundum deſcendens⁊ alia ē aquoſa ẜm cuius augmentum vinum inſubſtantia ē magis debile ⁊ minus calidum. Etquantomagis antiquatur tantomagis fit calidum ꝓpter huiuſmodi aquoſitatis reſolutōꝫ. ⁊quantomaior ē vini puritas. tanto cōctio ē cōpleta. ſic in humoribꝰ ē ꝑs leuitate ſua. ſuꝑiorapetens ſcꝫ colera. alia velud fex deorſum tēdēſcꝫ melancolia. alia ꝟo in cruditate manens ſcꝫfleuma. quarta ꝟo ē ſanguis ī ſua puritate ꝑmanens. a ceteris humoribꝰ depuratur. Nullꝰ tamen ſanguis ē ita purus quin alijs humoribusſit ꝑmixtus. vnde eorum cōmixtione ſpeciē variat ⁊ colorem. nam ꝑ cōmixtionem colere apparet ruſus a melancolia niger. a fleumate aquoſus ⁊ ſpumoſus.¶ De ſanguine.¶ Capitulum. vij.Anguis vt dicitIſi. a greco nomen ſumpſit. eo ꝙ ſuſtentat vigeat ⁊ vniat .i. vitam confirmet nam ſanctire confirmare eſt. Dicitur at̄ſanguis dum ē in corpore. effuſus ꝟo dr̄ cruor eo ꝙ effuſus currendo corruat. alij auteꝫ vocant ſanguineꝫ quaſi ſuauē eo ꝙ guſtu ⁊ tactuſit ſuauis. non .n. eſt ſanguis purus ⁊ integer niſi in iuuenibꝰ. nam dicunt ph̓ici ſanguinem minui ꝑ etatem. vn̄ ī ſenibꝰ tremor ē ex defectu. ꝓprie autem ſanguis animi poſſeſſio ē. Inde genas lacerare in luctu mulieribꝰ mos ē. vnde etiāpurpuree veſtes ⁊ purpurei flores ponunt̉ ſuꝑmortuos. animoſitatem mortui dum erat ī ſuoſanguine rep̄ſentantes. Hucuſqꝫ Iſi. li. x. ca. ij.Sanguis autem ẜm conſtā. inter quatuor humores laudabilior ⁊ nature amicabilior ē ꝓptereius equalem ⁊ ꝑfectam coctionem quam efficit calor temperatꝰ ex materia pura ⁊ aerea adcorporis nutrimentum. Eſt ꝟo ſanguis ẜm eūdem conſtā. alius naturalis aliꝰ īnaturalis. Naturalis autem alius ē contentus in arterijs. Alius eſt in venis. Qui ꝟo eſt in arterijs calidior eſt ⁊ ſubtilior rubicundior clarior ⁊ in ſapore dulcis. Eſt autem calidior ꝓpter cordis ⁊ſpūs vicinitatem. ſubtilior propter cordis calorem ſubtiliantem ⁊ rarificantē. ⁊ hoc vt reſumēdo ꝑ ſpiſſas tunicas arteriaꝝ facile non poſſit īalia membra labi. Rarior autem ē propter virtutē cole̓ ī ip̄o accutior ē at̄ ꝓpt̓ augmētū caloris. ſanguis ꝟo ī veīs ꝯtētꝰ ē calidꝰ ⁊ hūidꝰ. int̓groſſuꝫ ⁊ ſubtilē mediocrꝭ ī ſapore ē vald̓ dulcꝭomni malo carens odore. cito coagulatur cumexierit vnde talis ſanguis epar deſignat temꝑatum. ſi ꝟo fuerit ſubtilis aquoſus nō boni odoris nec dulcis ſaporis cōmixtionem alteriꝰ humoris ip̄m inficientis indicat. Iam enim degenerat in ſanguinem innaturalem qui ſic diciturvel quia a ſua generatōne ē (vt in leproſis) corruptus. aut propter inconuenientem materiaꝫex qua ē generatus ⁊ propter extraneum hūorem cum quo eſt cōmixtus. modicum autem colere vel alterius inficientis humoris mixtum cūpuro ſanguine ip̄m inficit ⁊ in ſue qualitatis ſimilitudinem ip̄m trahit Hucuſqꝫ cōſtan. pantegn̄. ix. ca. iiij. Alias ſanguīs proprietates poītAriſto. in libro animalium. iij. dicit enim. Om̄eanimal habens ſanguineꝫ habet ep̄ar ⁊ cor. vn̄omnia animalia carentia ſanguine ſunt minoris corporis ⁊ virtutis animalibꝰ habentibusſanguinem ⁊ cum abſciditur caro exit ſanguisniſi illa mortua fuerit vl̓ corrupta. Item in omīanimali bone diſpoſitōnis eſt ſanguis mediocris. quia non nimis multus ſicut ſunt potantes vinum nouum. nec nimis paucus ſicut corporis craſſi. quia animalia nimis craſſi corporisſunt pauci ſanguinis ⁊ ſubito augmentatur pīguēdo. ⁊ quanto. tanto. minorat̉ ſanguis. Iteꝫomne corpus ſanguineum putreſcit cito ⁊ maxime ꝓpe oſſa. homo enim habet ſanguinē ſubtilem valde reſpectu aliorum animalium quoꝝſanguis eſt nigrior ⁊ ſpiſſior ſanguine hominis⁊ maxime thauri ⁊ aſini ⁊ ſanguis in inferiori ꝑte coporis ſpiſſior ē ⁊ nigrior qͣꝫ ī ſuperiori. Itēſanguis quando generatur valde in multa quātitate erit cauſa egritudinis qm̄ attenuatur etfit aquoſus. ⁊ propter hoc forſan ſudat homoſanguinem quod quidem ē vt puto propt̓ ſuꝑfluam liquide ſanguinis abundantiaꝫ a qua ſeintendit exonerare natura. vnde eijcit eius partes aquoſas ad ſuꝑficiem cutis ⁊ eas expellit ꝑſudorem. Item cum homo dormierit erit ſan-
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten