Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberſpm̄ animalem ibi exiſtentem impedit atqꝫ ledit. vnde ſubſtātiā rōnis vſum ꝑturbat etlinguam rōis interp̄tem titubādo ꝯtrahituertit vt patet in ebrijs. Motum etiam voluntarium ſepius retardat vel penitus deſtruit vtptꝫ in tremulis ꝑaliticis. nec mirum. nam virtus corporis regitiua que ē ſita in neruis ī muſculis a natura. neruum ſiue mēbrū quodlibetſic dep̄ſſum regere erigere ſatagit intendit.ſed ꝑualens ille acutus fumus reſiſtens virtutem naturalem vincere cupiens mēbrum deorſum deprimere nititur contendit. Unde exiſto duplici motu contrario ſcꝫ vno eleuante etalio deprimente membroꝝ tremor ſepius generatur tandem victa totaliter virtute regitiuamors vel paraliſis in talibus generatur. Etoptimum conſiliū ē ſapientis qui dicit. Ne te effundas inquit ſuꝑ oēm eſcaꝫ. qꝛ in multis eſcisinfirmitas grauis ⁊cͣ. idem itaqꝫ. malum generat in corpore ſomnus īmoderatus. in ſom remittūtur virtutes actiones naturales interius animales intēduntur. vnde clauſis porisforinſecis calor intrinſecus cōfortatus multoshumores attrahit quos quidem nec digererepōt nec conſumere tunc p̄ualente tanta ſuꝑfluitate quam non pōt natura regere ſequiturneceſſario mors ſuffocatio ſicut eſt videre ſepius in dormientibꝰ poſt acceptam medicinam etiam in minutis. In vigilantibꝰ autem nimiscauſa contraria operatur ī quibꝰ nimia fit humorum ſpirituū conſumptio. vnde mors iterum cōminatur. Item eadem ſuffocatōniseſt in nimis repletis. eadem defectōis eſt inieiunantibꝰ ſuꝑ vires nimium inanitis. Itēnimis ſe exercitant nimiā caloris intentōnemhumores nimis conſumentē ſe deſtruuntſumunt. In nimis ꝟo quieſcentibꝰ cauſa ē contraria qꝛ in ip̄is magna ē īmoderata humiditatis attractio nulla ſuꝑfluitatis euaporationec ſpirituuꝫ ſubtiliatō. neceſſario humiditas ſuꝑflua diſponitur ad putrefactōem corruptōnem. Iſtis alijs multis modis infinitisqualitates elementares in ſuis naturalibꝰ effectibus impediuntur ſicut ptꝫ in rōnibꝰ ſupͣdictis qͣs de verbis conſtan. in pantegn̄. Ga. incōmento amph̓. Ipo. Emped̓. ſuccinctepilauimus. vnde de his ſuꝑſedeamus. addeſcribendas proprietates humorum ex hisqualitatibꝰ cōponuntur manus apponamus exquibus conſtituitur omne corpus quod ſpiritu ſenſibili rōnali animatur..IIII. De humoribus eorum generatōne effectuoperatione. Capitulum. vj.St igitur huorquedam ſubſtantia actualiter liquida ex coniunctōne elementariumlitatum digeſtionem in animalis corpore generata apta membra nutrire eorum actionesconfortare naturaliter vel accidentaliter impedire. Nam humor eſt corpoꝝ ſenſibilium materiale principium primum ac precipuum rōenutrimenti in ſuis ꝑagendis actionibꝰ iuuamētum. Sunt autem humores vt dicit Conſtantinus. vocati elementorum filij ex eoꝝ origenaliter conſtitutōnum qualitate. Sunt autemtuor humores .ſ. ſanguis fleuma colera melācolia. qui quidem reſpectu membrorum dicuntur ſimplices. qͣꝫuis reſpectu elementorumrum ſunt filij compoſiti inueniantur. Hi quatuor humores in quantitate qualitate equalitatem proportione debita obſeruantes omīacorpora ſanguinem habentia perficiunt ac cuſtodiunt in debita conſiſtentia ſanitatis ſicuteconuerſo ex eorum inequalitate ſiue infectōneinfirmitatem generant inducunt. Fuerunt at̄hi neceſſarij ad corporis conſtitutōeꝫ ad ip̄iusregnum conſeruatōnem. ad continue de p̄ditorum in cōpore reſtauratōem ſicut dicit Gal̓.ſuper amphoriſ. Corpus enim ſubiacet fluxui vt patꝫ in ſudoribus in ſputis huiuſmodi alteratōne .ſ. de frigiditate in caliditatem eteconuerſo corruptiōe que ex fluxitate nimiaſequitur. ex alteratōe diuturna. vt ergo qd̓ ſuperfluū ē in corpore diruatur deꝑditum reparetur mala alteratō in bonam tranſmutetur conſequens corruptōni aliqualiter obuiet̉. neceſſariafuit quatuor hūoꝝ pn̄tia vt corpus animale in vigore ip̄is mediantibꝰ incolume conſeruetur. Horum aūt hūoꝝ generatioſic hꝫ fieri. recepto .n. cibo in loco decoctōis primo .ſ. in ſtomacho. ſubtilior eius ꝑs liqͥdiora ph̓icis ptiſinaria vocat̉ quaſdam venas adep̄ar trahit̉ ibi caloris naturalis actōeꝫ ītuor hūores trāſmutat̉ qͦrū generatō ſimpl̓r ineꝑate fit incipit. ſꝫ ſimiliter finit̉. Primocaloris actio quod frigidum eſt humidum innaturam fleumatis conuertit. Secundo quodcalidum humidum eſt in naturam ſanguinistranſit. quod ꝟo calidum ſiccum naturam colere conſtruit. Sed quod frigidum et ſiccum īſubſtantiam melancolie ſe cōponit. Talis igr̄ ēꝓceſſus. Prīo ſiqͥdē generat̉ fleuma tāqͣꝫ hu-