Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

uis humorum miniſterium operantur vt ptꝫin virtute viſiua que mediante humore criſtali viſum in oculo oꝑatur. Similiter virtus guſtatiua nunqͣꝫ ſine humore ſaliuali inter ſapores diſcernere arbitratur ſic de alijs. nam humiditate ſubſtantiali deſtructa in corpore velcorrupta tota animi actio pariter erit impedita. Si enim fuerit in toto corpore vel in aliquaꝑte corꝑis ſuꝑfluitas humida abundanspoſſit regi a natura. principiū eſt materia putrefactōis generat ī corpore grauiſſimas paſſiones. vt patet in apoplexia ī qua ſuꝑflua humiditas ſic occupat omnes ventriculos cerebri non ꝑmittit neruos ſenſibiles ſpm̄ animalem ad ſenſificandum corpus mouendum deferentes animam in corꝑe ſuas ꝑagere actōes.īmo aufert corpori ſubito ſenſum atqꝫ motum tandem inducit ſuffocatōem atqꝫ mortem ſicut Gal̓. in cōmento ſuꝑ amphoriſmos exponens verbum Ip̄o. Soluere apoplexiam for impoſſibile. debilem ꝟo non facile ⁊cͣ. Fleumatica .n. humiditas occupans totam cerebriregionem opilat meatus neruoꝝ vnde non pōtduci ſpūs animalis ad inferiora īmo intercluditur anhelitus vita finitur. Hec autem humiditas peccat qn̄qꝫ in quantitate. quandoqꝫ inqualitate hoc aliquando a intrinſeca. quādoqꝫ a cauſa extrinſeca. a cauſa intrinſeca ſicuta mala complexione. quando nociua humiditas radicatur in membris pōt a calore naturali diſſolui ꝯſumi nec a ſua malicia īmutari. Talis itaqꝫ hūiditas in diuerſis locis corporis diu̓ſas inducit infirmitates vt ptꝫ in epylenſia quando ꝓcedit ex vicio capitis in ydropoſi quando ex mala cōplexione generat̉ epatis. Item a cauſa extrinſeca ſicut a rebus quea Io. Gal̓. vocantur res non naturales quales ſunt aer cibus potus ſomnus vigilia inanicio repletio exercitium atqꝫ quies. Hec eniꝫomnia ſi fuerint aſſumpta ẜm exigentiam nature humiditatem ſubſtantialē generant acſeruant ꝑditam reparant reſtaurāt. Si ꝟoa contrario modo ſumpta fuerint. cōtrariū habent effectum. nam hūiditatem innaturalē generant augmentant aut naturalem corrumpunt alterāt immutant vt patet. nam vt dicitGal̓. in amphorum. Ip̄o.. iij. ſuꝑ locum illuꝫ.Immutatōes tempoꝝ maxime generant morbos ⁊cͣ. Temꝑa inquit anni non ſunt morbiſed mutatōnes ꝯplexionuꝫ ip̄ius temporis qn̄ſcꝫ complexio aeris que deberet congruerepori. in oppoſitam cōmutatur ſicut qn̄ ꝯplexioveris que deberet calida humida efficiturſicut in autūno frigida ſicca econuerſo ſicde alijs. Nam ſi fuerit aer vernalis generaliterfrigidus ſiccus p̄ceſſerit aer in hyeme quaſivernalis .ſ. calidus humidus neceſſe ē in veremultos egrotare etiam ml̓ieres parituras occaſione facile abortire. Et hec ē ratio Gal̓. quāaſſignat qꝛ ex humiditate calidicate hyemisp̄cedentis multa fiebat humiditatis in corporibus generatio fleumatis coadunatō. Aer ꝟoin inicio veris ſi fuerit frigidus et ſiccus clauditporos non ſinit fumos exalare. vn̄ retento calore diſſoluit humiditatē iſtam ſuꝑfluaꝫ ī hyeme generatam cum calor ſit debilis poſſit eam ꝑfecte digere̓ nec ex toto cōſumere trāſmittit eam ſic indigeſtam nunc ad ſuꝑiorabra nunc ad inferiora vbi coadunata fit cauſa diuerſarum paſſionum vt ſi aſcenderit ad caput pt̄ eſſe cauſa reumnatis catarri. Si ꝟo adinteſtina fuerit fleuma ſalſum mordificandointeſtina inducit diſſenteriam ſic alijs. Illaeadem pōt aborſus in mulieribꝰ. qꝛ humiditas illa defluens ad matricem grauat eam etremolliendo retinacula fetus ac relaxando eſtcauſa aborcienda. Aliam aūt rōem ibi aſſignatAuicē. ſic alijs paſſionibꝰ aeris temporiseſt intelligendum mutant humiditatis qualitatem vel calorem immoderate nimis diſſoluēdo vel nimis conſumēdo. ſiue calore remiſſo ſuꝑfluitates eius non euacuando ſic intelligendum eſt de aere nimis frigido poros claudentehumores plus debito conſtringentem. Sedaere frigido ad pn̄s hec dicta ſufficiant. De cibo potu. Capitulum v.E cibo vero etpotū patet. Nam debiti nutrimēti cibi ſcꝫ potus ſubtractionē humiditas ſubtrahitur calor inducta ſiccitate intenſior effectus non inueniens in quid agat adſubſtantialem humiditatem ſe cōuertit in quaꝫagendo ip̄am nimis attenuat vel cōſumit ecōuerſo. Si cibus vel potus fuerit immoderatushumiditas nimis intēditur calor naturalis debilitatur. quia non ſufficit ad digerēdum. facittamē calor quod pōt. Nam aliquid reſoluit exillo ſuꝑfluo cibo ſumpto. illud reſolutum cumſit fumoſitas groſſa indigeſta petit cerebrum ꝑcutiens eius miringas ſeu tuniculas grauit̓eas ledit aliqn̄ emigraneam vel aliam capitispaſſionem peſſimam excitat inducit. aliquando etiam radices neruorum ſenſibilium illa fumoſitas malicioſa tangit ſuo acumine ſiue furioſitate ad intima i pͥorum neruoꝝ penetrans