Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libertum eſt materia. manifeſtū ē oīm vegetabilium ē nutritiua ſui diffuſionem incorꝑatōnem in latū in longū in altū in ſpiſſum augmentatiua. Itē humiditas deꝑditoꝝ in corꝑibus vegetabilibꝰ aniatis eſt reſtauratiua. naꝫ calorem agētē ꝯtinue intrinſecus extrinſecꝰcorꝑa cōſumunt̉ cito ꝑirēt niſi reſtauratōꝫhūidi reꝑarent̉. neceſſaria fuit ꝯtinua hūiditatis attractō vt ꝯtinua fieret deꝑditi reꝑatio. ꝯſequēs cibi reſtauratō vl̓ cōſeruatō. ēp̄terea hūiditas inferioꝝ cōſeruatiua. ex aggregatōne radiorū cōtinua in aere in terrata fieret caloris generatō ſiccitatis inductōaer inflamaretur terre ſuꝑficiēs ꝯbureret̉ niſivirtus caloris actiua aeris aque humidita actōni eius reſiſtēte ꝓportōne debita ad temperiē reduceret̉. vt di. Macrob. Oppoſuitdeus fonti caloris fontē totius hūoris vt humoris preſentiā calori oppoſita eius violētia reprimeret̉. ſic mundi machina in debitoſeruaret̉. alioqͥn a calore nimio ſubito ſolueret̉.Item hūiditas ē ꝑtium terre coniūctiua. Tante .n. ſiccitatis ē terra niſi hūiditate aque humectaret̉ q̄libet eiꝰ ꝑticula ab alia diſſolueret̉. fecit natura ſpongioſos montes terrā cauernoſam in multis locis poroſam vt ſic fie̓tratōne vacui aeris aque fortis attractio adiuuante ſiccitatis mitigatōne ꝑtium terre ſeꝑabilium vnione. Un̄ qd̓ facit ſanguis curresvenas in corꝑe idem facit humiditas in venisterre. Rigat .n. terre ſiccitatē diſpoīt abilitat ad fecunditatē. Habet autem humiditasquaſdā ꝓprietates effectus primas naturales. quaſdam ꝟo ſecūdarias quodāmō caſuales ſicut alie qualitates Eſt .n. hūiditas naturaliter labilis fluxibilis male in ſe termīabilisſꝫ tn̄ ſiſtitur termīo alieno vt di. ph̓us. A cētroenī ad circūferentiā ē motiua. vn̄ ſe diffundēdo ſubiectu ſuū totaliter defluendo diſſolueretſi aliud ei non obſiſteret qḋ eiꝰ fluxibilitatē reductōem ꝑtiū ad centrū terminaret vn̄ videmfluctus maris arene ſiccitate ī maris littoribusa ſuo fluxū ꝯpeſci in ſe quodammō reuocari.Itē naturalit̓ mollitiua ē. partes .n. materie duras ꝯpactas ſui ſubtractōnē diffuſioneꝫrelaxat rarificat remollit. Eſt tn̄ duratīa accidentalit̓ ſicut videmus in gibbis etiā apoſtematibꝰ quibuſdā in qͥbus ꝯfluūt hūores frigidi ex frigiditate ꝑtes hūidas ad centrū reꝑcuciēte cōdēſante indurant̉ inſcliroſim .i. duritiā ſepe cōmutant̉. Idē etiā ꝯtingit ex nimiocalore ꝑtes liquidiores ꝯſumēte qͥbꝰ ꝯſumptꝭꝑtes groſſiores ꝯpingunt̉ ꝑiter indurantur..IIII.Itē naturalit̓ ē mūdificatiua. ſua remollitōe ꝑtiū quas diffundit̉ ab inuicē laxatōnetes ſordidas diuidit diuiſas lubrificādo reouet abſtergit vt ptꝫ maxime in ip̄a aqua ſb̓ſtātialit̓ humectat maxime ſordiū purgatiua maxime ſi ſubſtātiali hūiditati caliditas cooꝑet̉ vt ptꝫ in tritico furfure in radice brione etiā ī ſapone in medulla fabe in cōſimilibꝰ oīa ſordes faciei totius corꝑis mūdificāt etdepurāt. Itē qꝛ de ſe motū hꝫ a cētro ſiue medio ad extrema ille motꝰ ex ſe ſit fortis ml̓. ſꝫ reſpectu caloris ſit obtuſus. ē ſiquidē ſui inlatū prīcipaliter diffuſiua. in altū ꝟo ſine caloe̓ ē multū (qͣꝫtū ē de ſe) extēſiua ſꝫ qͥn̄qꝫ calor īip̄a dn̄atur ī ip̄a obediēte materia huida oꝑatur tūc ī oēm ꝑtē ſed maxime in altū in longūvi caloris ſurſum eleuāte vſqꝫ ad extremitates diffundēte erigit̉ ꝓtelat̉. corꝑa ꝟo in quibus p̄dn̄atur calor huor tꝑatus naturaliter generaliter ſunt altiora longiora etiā graciliora qͣꝫ illa in qͥbꝰ exn̄te hūiditate multa dominante calore ꝑuo remiſſius oꝑante contͣria inuenit̉. hoīes calidi vt colerici obediente humore ſubſtātiali caloris actōni ſunt alijsſcꝫ fleumaticis longiores ī omībꝰ extremitatibus corꝑis alijs ꝑtibꝰ circūſtantijs cōcurrētibus hinc ind̓ equaliter in gracilitatē lōgitudine aptiores. vbi aūt ē calor multus hūor multus tn̄ actōi ignee ꝟtutis ſuꝑfluus aut diminutus ſꝫ ꝯgruus cōmenſuratus. corꝑa in omīdiuiſione fiunt magna longa lata. Alta .n. ſūtꝓpt̓ calorē ſubtiliores ꝑtes hūiditatis ad ſummitatē deferētē. Lata .n. fiūt ſpiſſa ꝓpter virtutē caloris ꝑtes groſſiores humiditatis ad ſingulas. ꝑtes interiores ẜm ſui exigentiam vndiqꝫ diffundētē ꝑtē ꝑti ẜm cōgruentiam nature vndiqꝫ adunantē. Itē humiditas ē naturaliter lenificatiua. ſui circūfuſiōe ī extrema reiomnes ꝑtes vacuas replendo ad equalitatēducit ſic rei. ſuperficiem cōplanando adequando eam lenem facit. accidentaliter tamenquandoqꝫ exaſperat .ſ. quando aliquo caſu ſimul calidi frigidi. humores ad aliqueꝫ locumconfluunt concurrunt. Calidi quidem ſuꝑficiem rei eleuant. Frigidi quoqꝫ deprimūt et ficex contrarijs humoribꝰ contrarietas inequalitas cum aſperitate quadam corporis in ſuperficie generat̉. Item humiditas ſi fuerit ẜm nature exigentiam in corpore commenſurata omnium actionum anime corporis eſt adiuuatiua. ex hūoribꝰ ſpūs regitiui corꝑis generātur ī ꝯſeruāt̉. Spirituū qͦꝫ ꝟtutes ſuos effectꝰ ī ſingulis organis corꝑis ſenſitiuis moti-