bris ad terras vndiqꝫ circūſpergit. Eſt p̄tereahec caliditas ſuoꝝ obiectoꝝ a centro ad circūuerentiam eleuatiua vt patet in elementis in qͥbus dominatur .ſ. in aere ⁊ ī igne que ſumma diſtantia a centro terre elongantur. Hoc etiā patet in oleo quod ſupenatat ⁊ in alijs omnibusin quibus naturaliter calor vincit. Eſt inſuperdiſpoſitōnum ſiue qualitatum ſui obiecti oſtēſiua. vt patet in corpore vbi dominatur calor.Nam vt dicit Conſtan. li. j. cap. xvj. Corpus ſifuerit calidum erit caro multa. pinguēdo. pauca. color rubeus. pili multi. nigri vel ſubrubei.tactus calidus. intellectus bonus. homo facundus multum mobilis. audax. iracundus. amāslibidinoſus. ⁊ multum appetens ⁊ cito digerēs.aſꝑe vocis ⁊ verecundus. fortis ⁊ velocis pulſus. Hec ⁊ multa alia ponit Conſtanti. ſignaq̄ calidi corꝑis ſt̓ īdicia. ⁊ d̓ caloe̓ dct̄a ſufficiāt.¶ De frigiditate.¶ Capitulum. ij.Rigiditas ē elementaris qualitas quedā actiua ꝓprietas. debilior in actōne qͣꝫ caliditas. ip̄ius .n. eſt moueria circūferentia ad centrum ⁊ iō ꝑtes ſubiecti in qḋ agit facit ſibi vicinius adherere. ⁊ iō tardius ⁊ difficilius ꝑficit īip̄o effectum ſuū. Ꝙͣuis etiam naturaliter habeat infrigidare. tn̄ accidentaliter calefacit. videmus .n. in hyeme qd̓ ex frigiditate conſtrigēte poros corꝑis calide fumoſitates īteriora petunt ⁊ non habentes liberū exitum qꝛ intꝰ ſuntretente ſe concultāt ⁊ calefaciunt. vnd̓ exteriorfrigiditas intus accidentaliter calefacit. Itemfrigiditas ē condenſatiua qꝛ frigiditate motuꝫfaciente ad centꝝ ꝑs parti vicinius coheret. ꝑtes .n. prius erant ꝑ interpoſitōnem humiditatis ſeꝑate a centro ⁊ ſeiuncte. ſed cōdenſata humiditate ad centrum conſtringunt̉. Iteꝫ qͣꝫuisreducendo ꝑtes ad centꝝ ſit naturaliter cōiunctiua. tamen accidentaliter ē diſſolutiua ⁊ ꝑtiūdiſiunctiua ſicut eſt videre in cerebro frigiditate aliqua cōpreſſo vi cōpreſſionis humiditas ineo retenta exprimitur dilabitur ⁊ ꝑ diuerſa cerebri emunctoria diſꝑtitur vt patet in patientibus catarrum ex cā frigida. Item naturalit̓ ingroſſatiua. quia dum ꝑ actiōem frigiditatis ꝑtes ꝑtibus vicinius coadherent. totum groſſiefficitur. p̄terea ꝑtes ignee ꝑ frigiditatem cōpͥmentem cōdenſantur in aereas. aeree in aqueas. ⁊ aquee in terreſtres ⁊ ſic tota groſſior efficitur. Eſt tamen frigiditas accidentaliter ſubtiliatiua. qꝛ qn̄qꝫ ꝑ frigiditatem conſtringentemmulta fit humiditatis oppreſſe eductio que humiditas contenta in poris ſubſtantiam ingroſ-ſabat. ex hoc ꝙ humiditatis fit eductio. conſeꝗtur accidentaliter ſubſtantie ſubtiliatō ſicut patet in pelle lota ⁊ expreſſa. Item qͣꝫuis ex conſtrictōne ꝑtium ⁊ ex virtute cōprimente factaeuacuatiōe ſpirituum fit frigiditas naturalitergrauatiua accidentaliter tamen lenigat. qꝛ facta eductōne humiditatis que grauabat totiſubſtantie fit alleuiatio. Itē frigiditas temꝑata eſt vite rei conſeruatiua. qꝛ dum ꝑ frigiditatem humiditas condenſat̉. caliditatis intentioretardatur vnde ſicut paulatim humiditas ꝑporos reſoluitur ita reſoluta paulatim conſumit̉. ⁊ ſic ne calor diſſoluat ſubſtantiā rei impeditur. ⁊ res ne feteat frigiditatis beneficō cuſtodit̉. vnde in locis frigidis ⁊ antroſis cadauerapaulatim ſine fetore frigiditate reſiſtente conſumuntur. Clauduntur etiam pori frigiditateconſtringente. vnde vapores putridi ne exalētexterius ad interiora reprimunt̉. frigiditas tamen accidentaliter corruptiua eſt ⁊ deſtructiuaNam dum digeſtio ex frigiditate ī ſtomochoimpedit̉. tunc impedita caloris naturalis actōedebita. corrupti humores generantur a quibꝰſequitur corporis corruptio dum corrupti humores corpori incorporant̉. Et hoc eſt viderein vulneribus quibꝰ frigida nimis appoſita poros reſtringunt. vnde recentes fumoſitates interius carnem remolliunt ⁊ eam corrodētes vl̓.corrumpentes putrefaciunt. Item naturaliterē diſcoloratiua ſicut videmꝰ qͥa ī hyeme calorcorꝑis vel cordis fugiēs ſuū ꝯtrariū. hūoreꝫ etſpm̄ ad interiora ſecū reducit. ⁊ ſic exteriorē cutis ſuꝑficiē calore depauperatā diſcoloratā fac̄vt ptꝫ ī labijs ⁊ ī genis. verūtamē accn̄taliter ēcoloratia. qꝛ ꝑ frigiditatē fit poroꝝ ꝯſtrictio. etſpirituū ac huoꝝ retētio qͦrū pn̄tia fit ſuꝑficialiter cutis coloratio. Itē frigiditas nimis intēſa ēnaturalit̓ mortificatīa. qꝛ dū ꝑ eā fit nimia ꝯſtrictō ī corde ſpūs deficiūt oīno. ⁊ ſic cordemortificato a qͦ ꝓcedit alioꝝ viuificatio ſeqͥt̉ ⁊ illoꝝncc̄aria mortificatō. Ex frigiditate et̄ nimis domināte calor debil̓ extīguit̉ ⁊ ſic vital̓ ſpūs nonhn̄s fomētū ſuffocat̉. accn̄talit̓ tn̄ ē frigiditas viuificatīa ſic̄ ē vide̓ ī auibꝰ q̇buſdā q̄ ex arboribꝰꝓcreāt̉. q̄ vice fructuū tāqꝫ q̄dā tuberoſitatesex arbore naſcūt̉. ſꝫ qͣꝫdiu ſt̓ ī arbore nll̓atenꝰ viuificāt̉. ⁊ hͦ accidit ſic̄ dic̄ ꝯmētator ſuꝑ librū vegetabiliū ꝓpt̓poroſitatē ligni ⁊ fūoſitatē a cortice exalātē. ſꝫ qn̄ ille tuberoſitates ruptꝭ tenacul̓ī aquā cadūt. frigiditate poros exteriꝰ ꝯſtrīgētefumoſitates īteriꝰ retinēt̉. q̄ ꝯculcate ad īuiceꝫdepurāt̉ ac ſubtiliant̉ ⁊ dū interius detinēt̉. inſpm̄ ꝯuertūt̉ ex cꝰ ml̓tiplicatōe ⁊ diffuſiōe ꝑ ſingl̓as ꝑtes ille tuberoſitates viuificāt̉ ⁊ poſtea ī