Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberquandam auium ſpeciem tranſformantur quequidem ab alijs auibus in natura complexiōemultum ſunt diuerſe. Parum .n. habent carne minus de ſanguine ad eſum non ſuntaꝑte vt dicit idē cōmentator. materiam tn̄ diuine laudis conſiderātibꝰ adminiſtrant. Illos .n.ſpūaliter repreſentant quos ad lignum crucisdiuinus ſpūs in aqua baptiſmatis generat ībus carnis ſanguinis deſideria non abundātqui viuificati ſpū volare ad celeſtia totis viribꝰdeſiderant aſpirant. ſed de hoc alias. Itē frigiditas mater eſt albedinis palloris. ſicut caliditas mater eſt nigredinis ruboris. vnde ī calidis regionibꝰ naſcuntur nigri homines fuſciſicut apud mauros. in frigidis ꝟo naſcunt̉ albi ſicut apud ſclauos vt di. Ariſto. in li. de ce. etmun. aſſignat rationem. qꝛ ex dominio frigiditatis in frigidis regionibꝰ. matrices mulierū adtalem fetum diſponuntur. vnde ꝓcreant albosfilios ẜm cutem longos ac flauos molles etlaxos crines habentes. Econtrario autem eſt īcalidis regionibꝰ vbi pariunt filios nigros criſpos paucos crines habētes vt apparꝫ ī ethiopibus. Eſt igitur frigiditas in ſuo dominio nſubiecto ſuip̄ius manifeſtatiua. nam in illis corporibus vbi dominatur eſt color albus. capillꝰmollis laxus. intellectus durus obliuioſus.appetitus ꝑuus ſomnus multus. inceſſus grauis tardus vt di. cōſtan. li. j. ca. xvij. Hec autinon ſimpliciter ſunt intelligenda ſemper in om̄ifrigido in neceſſario ſed in comꝑatōne ad caliditatis dominantis cōplexionem. in ꝓportōneregionis calide ad frigidam regionem talia autores retulerunt in ſuis ſcriptis poſteris reliquerunt. Hec autem de ꝓprietatibus frigiditatis dicta ſufficiant ab pn̄s. quia alie patent peroppoſitum eorum que dicta ſunt ſuperius decalore. De ſiccitate. Capitulum. iij.Iccitas eſt quedam elemētaris ꝓprietatis paſſiuaqualitas quam nunc caliditas nuncfrigiditas introducit. plus tamē ſe habet ad calorem qͣꝫ ad frigiditatem cuꝫ ſiccitas ſit lima caloris. Dicitur autem ſiccitas quaſi ſine ſucco .i.humore quia humor ſiccitas opponunt̉ cuiꝰeffectus principalis ē deſiccare ſicut humiditatis humectare. ſecundarios autem effectus habet multos. ſicut eſt inſpiſſare. exaſperare motum retardare cōſumere deſtruere mortificare.Proprietas itaqꝫ illa que habet deſiccare prīcipaliter ꝑtes humidas a circūferentia ad cen.IIII.trū retrahit ne interminaliter fluxibilitate ſueſubſtātie res humida ſe diffundat quaſi obicēſe opponit. hoc videmus quia in littoribus maris arene ſiccitas terminum ponit mari vbi dominaturt erre naturalis ſiccitas. fluxibiles maris impetus vlterius ꝓcedere non ꝑmittit ſicutexpreſſe di. Greg. ſuꝑ Iob. xxxviij. Quis poſuit mari terminum ⁊cͣ. Dicit etiam idem hieronimus Hiere. v. ibi. poſuit arenam terminummari ⁊cͣ. Idem .n. expreſſius ponit ph̓s. Siccitas igitur que non ꝑfecte terminatur in ꝓpriocentro eſt qualitatis humoroſe male in ſe terminabilis terminatiua ſue int̓minabilitatis finisīmobilis ꝓut patet ad ſenſum ſue fluxibilitatisre ꝑcuſſiua in ꝑte vel totaliter in extremitatibꝰconſumptiua. Eſt igitur ſiccitas humiditatitraria tam in effectu qͣꝫ in natura. accidentalitertamen poteſt aliqn̄ humectatōnis inductiuanam cum ſit lima caloris excidat intendit caloris motum ſiue actū qui excitatꝰ diſſoluit actualem vel potentōnalem quā inuenit humiditatem que qͥdem diſſoluta diffuſa mēbra humiditatē elicit ſeu humorē. Siccitas etiam qn̄dominat̉ qꝛ hꝫ motum ad centrum mēbraartat conſtringit. ſic conſtrictionem educitur humiditas que prius fuit corpus diffuſa. vnde videtur corpus humectari quod priꝰſiccum fuit. Sic etiā videmꝰ ī mōtibꝰ ſiccis herbas ſpecialiter humidas ꝓcreari ſicut eſt herba que d̓r̄ craſſula. cimbalaria. vermicl̓aria ⁊cͣ.Nec hoc ē mirū. nam ſiccitas que naturalit̓ intendit ꝯſeruari montē in ſua ſiccitate hoc perſuum ſimile .ſ. ſiccū vi actiua ad ſui nutrimentum attrahit om̄e ſiccum. Humidū ꝟo abhorrens fugiens tanqͣꝫ ſuū ꝯtrariū de ſe repellitvſqꝫ ad radices herbaꝝ in ſuꝑficie mōtisqͣꝫ ſuꝑflue ab interiori montis ſubſtātia ſunt reiecte. vnde hūorem ſic reiectū radices attrahūt inde nutriunt̉ herbe hūide craſſe fiunt. Eadem videt̉ ratio ꝯmentatoris ſuꝑ libꝝ metheoroꝝ vbi dicit fontes flumina naſcunt̉de montibꝰ qꝛ cum ſint montes cauernoſi ſpōgioſi plurimū etiā cōtineant calidi fit a montibus magna attractio ratione vacui etiā rōecalidi aeris incluſi. Quod igitur attrahit̉ ſimile monti in ſiccitate ſibi incorporatur. Qd̓ ꝟodiſſimile ē vtpote in humiditate repellitur aggregatur in vnū locū qd̓ tādē expellit̉ forascapita fontiū ad flumīa ꝑficienda cōtinue deriuat̉. Siccitas igitur ē attractiua ſibi neceſſario ſibi quidē ſimiliū ē incorporatiua. ſuꝑfluo ꝟo aūt diſſimiliū ſibi expulſiua. Itē ſiccitasē naturaliter attenuatiua qꝛ ſiccitas ꝯſumit hu