Irtꝰ audibilis īaurium organis ſuum ſortitur effeſctum. Eſt autem auditus ſenſus ꝓprie ſonorum perceptiuus. Vnde ad perficiendum auditum quatuor ad minus ſunt neceſſaria ſcilicet cauſa effitiens organum conueniens medium ordinate ſonum deferens aīme intentio de his conferens vel de his intendens.Cauſa efficiens eſt virtus animalis audibilis.Inſtrumentum conueniens eſt quoddam ospetroſum ſiue cartillaginoſum auribus ſuppoſitum quod quidem eſt concauum ſiccum tortuoſum ⁊ durum. concauum eſt ſiquidem auditus organum vt in ſui concauitate ſpiritum⁊ aerem contineat. tortuoſum eſt ne ſtupor exſubita ⁊ vehementi alliſione natus ſpiritum audibileꝫ ledat ⁊ ideo organi circularitate ſonustemperate ſuſceptus ſpiritum audibilem nonreuerberat ſed perficit ⁊ delectat. durum etiaꝫeſt ⁊ ſiccum vt ſic in eo melior ⁊ fortior fiat aeris alliſio. ⁊ ſic ſonitus maior fiat. vt ptꝫ de tympanis que melius reſonant flante borea ventoſcilicet frigido ⁊ ſicco qͣꝫ auſtro humido atqꝫ lēto. vt dicit Conſtant. et etiam. Ariſto. mediumꝟo deferens percuſſus eſt aer qui aurium foramina ſubintrat ⁊ allidit os petroſūquod ē primum auditus inſtrumentum. eſt etiam neceſſaria anime intentio. quia qͣꝫdiu ſolicita eſt ⁊ intenta ad diuerſa minus vigit ad perficiendamvirtutis audibilis actionem. ſicut videmus inmultis vndiqꝫ circūdatis. quia fere nihil audiunt cum mens ad ſingula ſuam non habet attentionem. ⁊ ideo nihil percipitur tunc auditu.Fit autem auditus hoc modo. duo nerui ab interiori parte cerebri exeuntes in oſſibus petroſis aurium infiguntur per quos ſpiritus animalis ad oſſa defertur predicta qͥbus exterior aerformam alicuius ſoni referens ei immediate cōiungitur. vnde aer percuſſus oſſa illa allidit etſpiritus in eis exiſtens ẜm proprietatē aeris ibiexiſtentis ⁊ neruos allidentis immutatur. Spritus ꝟo ſic immutatus recurrens ad ſuam cellulam fantaſticam immutationem anime repſentat. ⁊ ſic auditus perficitur. Patet igit̉ ꝙauditus merito dicitur aereus eo ꝙ per aeremrepercuſſum hꝫ ſꝑ generari. inde eſt ꝙ naturapoſuit ſenſum auditus in medio rotundi capitis. vt dicit Ariſto. li. xij. quia auditus circulariter ⁊ non directe ſonum aeris percuſſi vndiqꝫapprehendit. hic etiam ſenſus ſicut ⁊ ceteri contriſtatur. quia corrumpitur in extremis ⁊ in medijs delectatur ⁊ ſaluatur. vnde dicit. Ambro.in Examē. Incolas regionis vbi oritur nilꝰ auditu eſſe penitus pͥuatos ꝓpter fragoreꝫ ⁊ ſtrepitum horribilem. quoniam ideꝫ fluuius d̓ mōtis precipitio corruens incolarum auribus incutere conſueuit ſtuporem ⁊ ſurditatem. Hicetiam ſenſus ſicut ⁊ ceteri multis ſubiacet paſſionibus. quia quādoqꝫ totus aufertur ⁊ tuncſurditas vocatur. ⁊ quandoqꝫ minorat̉. ⁊ tuncgrauitas auditus nominat̉. qn̄qꝫ autem curſūſuum egreditur. cauſa autem paſſionis qn̄qꝫ ēex vicio cerebri ſiue nerui qui eſt via auditus. ⁊hoc quia opilatur. vel quia aliquo morbo officiali aggrauatur. Item ex vicio ip̄arum auriū.quia quandoqꝫ a diuerſis humoribꝰ corrūpūtur. quandoqꝫ putredines in ſuis concauitatibus coadunantur. quādoqꝫ lapides vel alia q̄tranſitum aeris ad ſpiritum audibilem impediunt immittunt̉. quandoqꝫ ex titillatione vermium ⁊ corroſione nerui audibiles moleſtant̉. qn̄qꝫ etiam ex aere corrupto calido vel frigido inſtrumenta auditus inficiuntur ⁊ leduntur. qn̄qꝫ etiam ex groſſa ventoſitate in pͥoris neruoꝝſenſibilium intercluſa via auditus impeditur.vt patꝫ in illis quibus videtur ꝙ audiant fiſtulas cornua aut campanas ex quibꝰ omnibꝰ ꝟtus auditiua leditur vel aufertur ſicut in tractatū auriū pꝰ dicet̉. ¶ De olfatu ¶ Cap̄. xix.fatus ſiue odoratus eſt ſenſus proprie odorum ꝑceptiuus ad quem perficienduꝫ exigit̉ ſpiritus animalis tanqͣꝫ cauſa efficiēs. Neceſſarium autem eſt organum expediēs ſcꝫ narium perfecta diſpoſitio in quibꝰ ſunt caruncule ad modum mamillaruꝫ dependentes que ſt̓ꝓpria organa adoratus ⁊ recipiūt ſpm̄ aīalē ꝑquoſdā neruos a cerebro deſcēdentes. Naresei nō ſt̓ ꝓprie inſtrumēta alfatꝰ q̄ ſt̓ cartillagīoſe. ⁊ iō ſt̄ inſenſibiles. qd̓ ptꝫ qꝛ eis abſciſis n̄ pͥuat̉ aīal odoratū. Sil̓r nos ꝑ fetida loca trāſeuntes ſi flatuꝫ r̄p̄ſſimꝰ ſubintrātē nares aeremfetidū n̄ ſentimꝰ. ⁊ hͦ ē qꝛ ille carūcule opilate qͣiqͦdā motu volūtario ſt̓ obſtructe. Sūt et̄ he caruncule concaue ⁊ ſpongioſe. ideo concaue vt īſua concaua poroſitate fumum a re odorabilirecipiant reſolutum. ideo etiam ſunt ſpongioſe vt ī eis vigeat ꝟtꝰ attͣctiua. ⁊ iō ext̓ior neceſſaria ē aerꝭ cooꝑatō vt .ſ. aer ẜꝫ fumoſitatē a reodorādarſolutꝰ īmutet̉ ⁊ ī ip̄is carūcul̓ ī corꝑetur. Unde ſic habet fieri odoratus. ſpiritusanimalis per qͦſdam neruos qui dicūt̉ odorabiles ad p̄dictas carūcl̓as a ce̓bro tͣnſmittūt̉fumꝰ at̄ corꝑis odorife̓i r̄ſolutꝰ aeri admiſcet̉.