Liberſupra dictum eſt. preterea ẜm ph̓m non ſoluꝫvenit ſpecies rei viſe ad viſum ẜm piramidemviſualem. ſed ſpeciēs viſus ad rem ſuper ꝯſil̓eꝫpiramidem extenſam in eodem loco. dicit enimAriſto. in. xix. li. de aīmalibus. ꝙ nihil aliud eſtviſum videre qͣꝫ ꝙ viſus exeat ad rem viſā. Etidem vult. Aug. pͥmo li. ſuꝑ Gen̄. et. vj. muſicea re autem viſa nihil venit niſi ſpeciēs eius neqꝫ a viſu ad rem venit aliud qͣꝫ ſpecies eius. nihil enim exit ab oculi ſubſtantia quia corrūperetur ſed exit ab oculo conus pyramidis ⁊ dilatatur eius baſis ſuper totam ſuperficiem reiviſe. Iteꝫ ꝓbat autor perſpectiue in li. pͥmo qͥnihil videtur niſi per lucem orientem ſuꝑ rē viſam. ab eadem vſqꝫ ad oculum multiplicatam.vnde neceſſario exigitur tercia piramis .ſ. ipſilucis. ⁊ omnium iſtorum trium pyramidum coni ſunt in oculis ⁊ baſes in re viſa. Quando ergo viſus habet ſpecies venientes ſuꝑ has trespyramides. tunc tranſit ſpecies lucis ⁊ colorisper medium tunicaruꝫ ⁊ humoꝝ oculi vſqꝫ adhumorem criſtallinum ⁊ ibi incipit anima facere iudicium de re viſa ꝑ ſpeciem illam. ſed ibi n̄ꝯplet̉. immo vlterius multiplicatur ſpecies vſqꝫ ad neruum obticum ſiue concauum qui latꝫin ſuperficie cerebri ⁊ ibi eſt virtus viſiua in radice̓ ⁊ ſuppoſito pͥmo pͥncipali ⁊ vno. aliter em̄vna res ſꝑ videret̉ due propter duos oculosniſi continuarentur ad vnum organum in quoſit vna virtus fōtal̓ deriuata ad pupillas. Hecomnia oſtendit autor perſpectiue. Aliam rationem viſus oſtendit ⁊ aſſignat Conſtant. li. iij. c.xj. Dicit em̄ ſpm̄ viſibilem oculum ⁊ aerem corpora clara eſſe que irradiatōne quadam ſeſe inuicem irradiando immutant. Aer enim qui iuxta eſt rem videndam ab eius proprietatibꝰ immutatur ⁊ ſic immutatus oculo ſe offert a quoſpūs viſibil̓ immutat̉. naꝫ iſta virtus viſiua viqꝫ ad extremas partes pupille ſe diffūdēs aeriimmutato adiungit̉ ⁊ quaſi vnuꝫ cū illo efficit̉⁊ color mediante aere delatus aīe iudicio preſētatur. Aer em̄ ex varietate formarum ſibi obiectaꝝ facile immutat̉. ſicut videmus ex obiectupanni rubei ad ſolis radium vicinum aerem colorari. vnde non eſt mirum ſi oculuꝫ clarū ⁊ dyaphanum ſibi immediate ꝯiunctum qualitate⁊ forma ꝯſimili afficiat ⁊ immutet. Quantumigitur ſufficit ad preſens opuſculuꝫ breuiter recollige ꝙ viſus vel virtus viſibilis ceteris ſenſibus eſt ſubtilior ⁊ viuacior. vnde a viuacitate viſus nomen accepit. vt dicit Iſidorꝰ. Iteꝫceteris ſenſibꝰ eſt dignior. ⁊ ideo ẜm ſitum alijseſt ſuperior. Item in effectu tāqͣꝫ quedā igneavis alijs eſt potentior. quia alij ſenſus propin-.III.quiora. hic ꝟo ſua virtute remotiſſima comp̄hendit ſub angulo recto ⁊ pyramidali viſa diiudicat ⁊ diſcernit ẜꝫ nobiliore naturā ⁊ diſpoſitōeꝫ organi faciliori modo int̓ videnda diſtinguit. Unde dicit. Ariſt. li. xij. ꝙ viſus bonus etacutus erit ex humore temperato. vnde ⁊ auesvt aquile vncoꝝ vnguiū ſunt acuti viſus. ⁊ hocꝓpter purum ⁊ ſubtilem humorem ⁊ temꝑatūin organis viſus exiſtentem. ⁊ tales aues a remotis ⁊ altiſſimis locis vident cibum. ⁊ tales aues altius ſe eleuant qͣꝫ alia volatilia. Aues ꝟoin terra manentes non ſunt acuti viſus vnde ꝓpe ⁊ non de longe vident cibum ſuū. Item ideꝫli. xix. oculi glauci non ſunt acuti viſus d̓ die neqꝫ nigri de nocte propter paucitatem autē humorum. oculus glaucus mouetur motu maiorivnde ⁊ virtus viſiua debilitat̉. Nigri autē oculi mouentur minus propter multitudinem humoris. ⁊ lumen noctis eſt debilius ⁊ humor ī nocte eſt naturaliter grauis motus. Et ideo ſpiritus viſibilis intercluditur per humorem ⁊ impeditur. Item idem viſus ſenum non eſt acutꝰquoniam ſenum cutis eſt rugoſa. ex quo patetꝙ ex bonitate organi vel debilitate debilitatur⁊ fortificatur vis videndi. vnde dicitur ibidemCum oculi animalium habent coopertoriuꝫ ⁊fuerit humor in pupilla mundus ⁊ temperatꝰ⁊ motus etiam temperatus ⁊ cutis ſuper pupillam tenuis tunc viſus eſt acutus ⁊ videt a remotis. ſed tamen non perfecte diſtinguit a remotis inter colores ⁊ differentias corporis. viſus tamen talium animalium melior eſt viſu eorum quoꝝ humor in oculis eſt multus ⁊ nō habent coopertorium omnino. Nam propter cōtinuam apertionem ſpiritus viſibilis diſgregatur ⁊ pupilla etiam defacili ledit̉. ⁊ ſic viſus impeditur. In habentibus ꝟo palpebras ⁊ coopercula. patet cauſa contraria. Dicitur etiā ibidem ꝙ viſus acuti cauſa in videndo a remotiseſt propter ſitum oculorum. Nam oculus eminens eſt parui viſus ⁊ non videbit bene a remotis. ſed oculus profundus videt a remotꝭ. Nāmotus eius non diuiditur nec conſumitur. ſedexit ab eis recte virtus viſibilis ⁊ vadit directead res viſas. vnde cum extra oculum non fuerit cooperculū neceſſario debilitatur viſus. necvidebit a remotis niſi debiliter. Hucuſqꝫ Ariſto. libro duodecimo. Et hec ſufficiant que deviſꝰ proprietatibꝰ generaliter iam ſunt dicta.Nam alia patebunt infra vbi de natura ⁊ proprietate oculi tractabitur.¶ De auditu. ¶ Ca. xviij.