Libernibus ordinatus. Hec oīa habent̉ a Conſt. inpantegni. Sine cibo enim ⁊ potu ad horaꝫ pt̄cōſiſtere animal. ſine attractione ꝟo aeris necad momentum poteſt animal in debita conſiſtētia permanere. Corrumpit̉ tamen hic anhelitus ſiue aer attractus multis modis ⁊ ſequiturneceſſario deſtructio animalis. Primo ex cerebri mala diſpoſitiōe. nam cerebro quocūqꝫ mōin ſuo officio impedito ꝓpter defectum influentie ſpirituum. deficit cordis dilatatio ⁊ debitaconſtrictio. vnd̓ ſequitur neceſſario animal̓ ſuffocatio. vt patꝫ ī apoplexia ⁊ in alijs cauſis cōſil̓ibꝰ. Itē idē accidit ex cordis leſione qn̄ hūorum ibi naturaliter exiſtentium fit euacuatio ⁊per ꝯſequens ſpirituum exinanitio ⁊ ſic aerꝭ attractio non habet locum. Item ideꝫ accidit exſubita caloris naturalis ad interiora cordis repercuſſione vt patet in timoroſis ⁊ fleobothomis qui aliquando deficiunt ⁊ ſincopizant. It̄idem accidit ex epatis infectione. naꝫ corruptōepatis generationem aufert puri ſanguinis qͦcalor naturalis nutritur quo ablato ſpiritus vitalis deficit ⁊ ꝑ conſequens anhelitus particulariter vel vniuerſaliter impeditur. Item idemaccidit ex pulmonis ꝑforatione. vt patet in ptiſicis in quibꝰ vētus aſtrictus ꝑ occultos poroseuaneſcit ⁊ ad temꝑandum caloreꝫ cordis nullatenus ſatiſfacit. Item idem accidit in omīs ⁊maxime interioris vacuitatis corꝑis ſubita repletiōe. vt patet in ſubmerſis in quibus porisopilatis anhelitus intercluditur ⁊ ſimpliciter īpeditur. Item ex nimia aeris corruptione. vtꝫ īpeſtilentia ⁊ corrupto aere qn̄ ſpiritus vitalis.ſuū ꝯtrarium fugiens interioribꝰ cordis ſe int̓cludit ⁊ ex corrupto aere iā oppreſſus cor ⁊ aliacorꝑis membra rege̓ non ſufficit. immo deficitin ſe ⁊ quaſi ſubito euaneſcit. ⁊ tunc mors eſt īporis. Item ex humoꝝ thoracis ⁊ pectoris infectiua corruptione. vt pat ⁊ ī leproſis. Item exviarū canalium pulmonis obſtructione. vtꝫ inaſmnaticis ⁊ anheloſis ⁊ alijs. Item ex ſpecialicordis corruptione ſicut ex morſu alicuius venenoſi reptilis cꝰ venenum ad cor penetrās naturalem calorem vincit. ⁊ ſic anhelitus uia int̓cluditur. Iteꝫ nimia calidi aeris rarefactione ſicut ꝯtingit ex balneo nimis calido vel ſole feruentiſſimo poros nimis rarefaciente ⁊ aperiente. vn̄ fit nimia caloris natural̓ exalatio ⁊ ſic n̄ſufficit aer frigidus attractꝰ ad caloris accidētalis mitigatōeꝫ. ⁊ ſic anhelitꝰ impedit̉. It̄ idēaccidit ex aere nimis frigido lacertos ⁊ neruospectoris ꝯſtringente. vn̄ ⁊ vis attractiua aerisimpedit̉. vt ptꝫ in dormientibꝰ ſuꝑ niuē. It̄ idē.III.quādoqꝫ ꝯtingit ex vene cordis que dr̄ ꝯcauavena opilatione qua opilata ⁊ int̓cluſa d̓negatur tranſitus ſiue via ſanguis ab eꝑate ad corad vitalis ſpūs nutrimentū. vn̄ calore intenſo⁊ humore ſubtracto aīal ſuffocat̉. qꝛ nō ſuffic̄aer ad cor refrigerandum. Itē idē accidit ex colere ſiue alteriꝰ hūoris ī ſubtiliſſimis venis cordis intenſiōe. vt patꝫ in acutis febribus in quibꝰ defic̄ anhelitus. Iteꝫ ex gutturis ⁊ alioꝝ meatuū exterioꝝ nimia ⁊ violenta ꝯſtrictōe vt eſtvidere in ſuſpēſis ⁊ ſuffocatis in ꝗbꝰ int̓ceptoanhelitu cor ſubito incēdit̉ ⁊ ſic aīal ſubito morit̉. His ⁊ multis alijs modis vital̓ ꝟtus ꝑ defectuꝫ anhelitꝰ impedit̉. Ex ꝟtute ſpūali ꝓcedunt. ira pugna īdignatio emulatō ⁊ ꝯſimilespaſſiones que quidē ſurgūt in brutis ex motuſpiritualis virtutis cū impetu ⁊ ſine diſcretōneſꝫ in hoībꝰ ordinande ſt̓ ⁊ regende ſub certa aīratione. Hec de ſpūali ſiue vitali ꝟtute ſuffici¶ De ꝟtute aīali. ¶ Ca. xvj.Irtꝰ aīalis ſede⁊ locū hꝫ in ſuꝑiori ꝑte hoīs .ſ. in cerebro. ⁊ hͨ eſt triplex .ſ. ordīatiua ſenſitiua ⁊ motiua. Ordinatiua ꝑ ſe ſolū explet cerebruꝫ. nā ī pͥma parte ſui in anteriori cellula ordinat fantaſiam ſiue imaginationem in mediacellula ordinat eſtimatiuā ⁊ rationē ⁊ iterū ī poſteriori cellula ꝑficit memoriā ⁊ memoratiuamactionem. nam virtus imaginatiua illud quodformat ⁊ imaginat̉ tranſmittit ad iudiciū ratōnis. Ratio ꝟo qḋ ab imaginatōne recipit ⁊ qͣſiiudex iudicat ⁊ diffinit ad memoriā tranſmittēdo. Memoria ea que fuerūt in ītellectu poſitarecipit. ⁊ donec illa ad actū reducat. ꝯſeruat firmiter ⁊ cuſtodit. Secunda ꝟtus .ſ. ſenſitiua ſichabꝫ formari. nā ſpūs aīalis ab interioribꝰ ventricul̓ cerebri mediātibꝰ quibuſdā neruis ꝗ ſūtmolliſſimi ꝓgredit̉ ex qͥbꝰ ſenſus format̉. vnd̓quidam dirigūt̉ cū ſpū aīmali ad oculos vt ibiformet̉ viſus. quidā ad nares vt formet̉ olfatꝰ⁊ ſic de alijs. Senſus igit̉ viſus ſubtilior eſt cūſit natura eiꝰ ignea. Auditus ſenſus eſt aereusqꝛ percuſſi aeris ſonitus. deinde ſubtilior eſt olfatus cū ſit natura eius ſumea. deinde guſtꝰ cūſit eius natura aquea. poſtremo ſenſus tactusgroſſior eſt omnibus. quia natura ſua cū ſit terrea in duris .ſ. in oſſibus ⁊ in neruis in aſperꝭ lenibus frigidis ⁊ calidis eſt neceſſaria. Horumſenſuum ſinguli habent ſua officia vt immutati ⁊ informati a ſuis obiectis que ſentiūt vt ſuaſenſata intellectui repn̄tent.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten