Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberpletiua. Item omnium membrorum ſcd̓m omnem partem eſt motiua. Item per ſingulastes corporis eſt ſue virtutꝭ diſtributiua vl̓ diffuſiua. Item ẜm maiorem nobilitatem organorum membroꝝ eſt nobilium actionum ꝓductiua. Item ſomni vigilie in animalibꝰ eſt effectiua. Item virtute eius ad interiora reuocatain interioribus corporis fortius eſt actiua. Itēdiffuſa exteriores ſēſus circa diuerſa occupata debilius in ſingul̓ oꝑat̉. qn̄ em̄ actual̓r intendit̉ in viſu debilitat̉ remittit̉ in auditu. etſic de alijs. Unde dicitur. Singul̓ intentꝰ minor eſt ad ſingula ſenſus. Item ī extremis nimis excellētibꝰ eiꝰ virtus obtūdit̉. ſed ī medijsdelectat̉. Item eius ꝟtus oꝑatio impedit̉ qn̄ꝓpter opilationem meatuū poroꝝ in mēbrisſpiritui ſenſibili via ſeu tranſitus denegat̉ vt īparaliticis epilenticis alijs patet. Item ex nimio calore diſſoluente poros dilatante ꝟtuseius diſſoluit̉ ſicut ex nimia frigiditate ꝯſtrīgēte ne ſe diffundat coartat̉. Item ex odoriferisꝟtus animal̓ deꝑdita reſtaurat̉ ſicut ex fetidiscorrumpit̉ grauat̉. Sed hec de ꝟtute ſenſibili iam ſufficiant. De anima rōnali Ca. xiij.Nima vero rational̓ ſiue vis ītellectiua idem ē qd̓intellectus. Und̓ diuidit̉ ẜm duospͥncipales actus .i. intellectum ſpeculatiuumintellectuꝫ practicū. Intellectus em̄ ſpeculatiuus exercet̉ in cōtemplationē. intellectꝰ ꝟo practitus in operatōe. Et ẜm hāc radicem diuiditur vita actiua ꝯtemplatiua. Aīa igit̉ rōnalisperpetua eſt incorruptibil̓ ac immortal̓ ꝓpt̓qd̓ principal̓ eius actus .ſ. intellige̓ nullatenꝰdependet a corꝑe. ideo ꝑfecte viuit intelligit a corꝑe ſeꝑata immo qͣnto plus ſe corpori īmerſerit tanto tardius imꝑfectius intelligitqͣnto ſe magis a carnalibꝰ nexibus ſubtraxerittanto facilius clarius apprehendit. Uoco at̄hic immerſionē vl̓ fantaſticā imaginatōnemvl̓ delectationem carnis ſiue tꝑaliū dilectionem. vnde dicit Greg. ſicut in medio creatus eſt vt eſſet inferior angelo ſuperiorqꝫ ium̄to. ita hꝫ aliquid qd̓ neceſſe eſt ꝯuenire cum ſūmo aliquid infimo. Immortalitateꝫ qͥdeꝫhꝫ ſpūs angelo. mortalitatem corꝑis iumento. Anima igit̉ ſi ad deū rōneꝫ ꝯuertit̉ illuminat̉ meliorat̉ perficit̉. Si ꝟo affectiones ad creaturas ꝯuertit̉ obſcurat̉ corrumpit̉ deteriorat̉. qͣꝫuis em̄ aīa in ſe cōſiderata immortalis ſit perpetua. paſſibil̓ ē tn̄ ex colliga-.III.tione corꝑis cui eſt coniūcta. vnd̓. Aug. in li. deaīa ſpū. aīe in corꝑibꝰ viuentes dilectōnemreꝝ ſenſibiliū corꝑalibꝰ imaginibꝰ afficiūt̉ a corporibꝰ exeūtes in eiſdem imaginibus tormentapatiuntur. Propterea em̄ corporalibꝰ paſſionibus ibidem detineri poſſunt. qꝛ mundate acorruptione corpoꝝ non fuerunt. Ex quo patet aīa qͣꝫuis in ſui natura ſit puriſſima. īpuritatem ꝯtrahit a carne cum originaliter eſt corrupta ſicut vinū vel aliꝰ quicunqꝫ liquor ex vaſe corrupto contrahit infectionē. ideo exuta acorꝑe qn̄qꝫ ex colligatōe corꝑis ſecū ſordes defert. ideo neceſſe eſt vt purgent̉ ſicut gemmade luto nouiter emundata. Hec aūt oīa de dictis Aug. ſūt excerpta. Recollige igit̉ ex predictir aīa rōnalis inter omēs creaturas diuineimaginis ſimilitudinis eſt expreſſius repreſētatiua. hoc qꝛ trina eſt ī potentia. qͣꝫuis vnica ſimplex ſit in natura. Item omniū rerū ſil̓itudinuꝫ eſt in ſe ꝯtentiua. Et ideo aīa dicit̉ omniū rerū ſil̓itudo. vt dicit. Aug. Item ſemel creata in corꝑe vel extra corpus eſt in eſſe perpetuo ꝑmanſiua. Nam vt dicit Caſſiodo. nunqͣꝫad diuinā imaginē diceret̉ creata ſi mortis termino clauderet̉. Item endelichia eſt corꝑis organici ph̓ici. ideo ipſius corꝑis in ꝑte in toto eſt perfectiua. Item ex natura ſibi indita eſtnaturaliter boni mali veri falſi diiudicatiua libere electiua. Item ẜm diuerſas potentiasformarū ſpecierū diuerſarū rerū preſentiuꝫabſentium eſt apprehenſiua. Nam res mate̓iales per ſuas naturales formas preſentes vel abſentes diſcernit. res ꝟo immateriales per ſuiſentiam ꝯprehendit. vt ait Aug. Item per reflexionem ſuip̄ius ſupra ſe. ſuiꝑius eſt cognitiua. vt dicit ph̓s. videndo intelligendo cognoſcit ſe ⁊cͣ. Item illuminationū impreſſionum diuerſarum ad modū tabule eſt naturaliter receptiua. Item cum naturaliter incorporari corpori vniri appetat. vnionis corꝑe eſtnaturaliter affectiua. Item naturaliter eſt appetitiua boni malicie fugitīa. qͣꝫuis ex defectu liberi arbitrij qn̄qꝫ malum eligat. tamen exnatura malo remurmurat. vt dicit. Aug. Und̓anima vegetabilis appetit eſſe. ſenſibilis appetit bene eſſe. ratōnalis autem affectat optimuꝫeſſe. Et ideo nunqͣꝫ quieſcit niſi cum optīoiungat̉. Locus em̄ aīe rōnalis eſt deus ad quēmouet̉ vt in eo quieſcat non per diſtenſioneꝫ ſꝫpotius per deſiderium amorem. He itaqꝫ anime proprietates cum alijs ſupra poſitis iamſuffici ant.