Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tenſione. Ad terciū v̓o dicēdū. ꝙ vtroqꝫ mō dicit̉ yp̄ocriſis. cū ⁊ mala deaurādo tegūt̉: ⁊ cū bona fraudulētefiūt. ⁊ ita large pōt ſumi ſil̓ato in ratōe ypocriſis. repreſentare em̄ aliā ꝑſonā hͦ multis modis intelligi pōt. velcū vult tegē malū. vel cū bonū qd̓ facit appare̓. ypocriſisaūt grece latine ſil̓atō dicit̉. vn̄ ⁊ ypocrita ſil̓ator. Adhoc etiā querit̉ cū ypocriſis ſit appetitꝰ inordinatꝰ eiꝰ qd̓eſt videri bonꝰ. bonitas aūt generalis nō determīat aliquā ſpēm virtutis. videt̉ ꝙ apparētia bonitatis cū defectu ſit generalis defectꝰ. gͦ ⁊ appetitus inordinatꝰ illiꝰ eſtgenerale pct̄m ⁊ nō ſpāle. ⁊ ita ypocriſis nō ſit quedamſpecies pct̄i. Ad qd̓ dicendū. ꝙ nō eſt ſil̓e ex ꝑte pct̄is⁊ virtutis. velle em̄ videri bonū cū nō ſit eſt actꝰ determinatus in ſpecie. ⁊ ideo ſpāle pct̄m eſt ypocriſis. velle aūteſſe bonū eſt generalis actꝰ ex ꝑte virtutis. hoc aūt eſt qꝛex ꝑte virtutis nō eſt niſi dirigere vno mō. ex ꝑte v̓o peccati eſt deficere ẜm plures modos. Membrū ſecūduꝫEcundo querit̉ vtꝝ ypocriſis ſit mortaleſemꝑ an aliqn̄ veniale. ꝙ aūt ſemꝑ ſit mortale: videt̉ ꝑ hͦ qd̓ dīc aug. ī li. de ꝯflictū viſaliud ꝙͣ damnatio eſt. ſed hͦ eſt eſſe ypocritā. gͦ eſſe ypocioꝝ ⁊ v̓tutū. on̄dere hoībꝰ qd̓ nō eſt: quiccritā damnatio eſt. gͦ ypocriſis eſt mortale pctm̄. Iteꝫxx. Iob. gaudiū ypocrite adinſtar puncti. glo. mens illius ꝓ vicioꝝ ſuoꝝ fetore damnabit̉. ſed om̄e peccatū curdebet̉ eterna dānatio ē mortale. gͦ ypocriſis eſt mortalepct̄m. Itē dīc Criſo. ꝙ vbicūqꝫ vult dn̄s on̄dē magnūpct̄m eſſe: a ꝯtumelia incipit. ex hoc vult dicere. ꝙ vbi eſtnomen ꝯtumelie eſt mortale pct̄m. cū dicat dn̄s in euangelio. ve vobis ypocrite. Contra. cū quis vult bonusapparere hoc pōt eſſe ex ſola ſurreptione. ꝙ aūt ſic inſurgit primꝰ motus eſt. ⁊ ita veniale pct̄m. Item ſi primimotus inſurgūt in alijs pct̄is. gͦ ⁊ in iſto. et ſi ſunt ī alijspeccatis veniales: ⁊ ſil̓r in iſto. Itē inanis gl̓ia pt̄ eſſeveniale peccatū. gͦ multomagis ypocriſis cuꝫ naſcat̉ exilla. videt̉ em̄ eſſe maiꝰ peccatū in parēte ꝙͣ in ꝓle. Adqd̓ dicendū. ꝙ ypocriſis ꝓut habet ſil̓atōeꝫ ſibi adiunctam vel eſt ip̄a ſil̓atio: eſt mortale pct̄m. habet em̄ malitiā ſubſtractā ſiue defectū boni. xxxvj. Iob. ſil̓atores ⁊callidi ꝓuocāt irā dei. ⁊. ix. Iſa. ſuꝑ illud oīs ypocritanequā. glo. aliud ſil̓ans aliud agēs. caſtitatē p̄ferēs ⁊ laſciuiam oſtentās. pauꝑtatē ⁊ marſupiū replens. Si v̓oypocriſis dice̓t velle videri bonū inordīate. ⁊ pone̓t malitiam vel defectū v̓tutis eſſet mortale. Si v̓o inſurgeretprimꝰ motus vt bonꝰ appare̓t ⁊ nō pone̓t malitiā vel defectum virtutis: poſſet dici veniale pct̄m. ſed non ſic ſcriptura ꝯſueuit accipere. Ad obiectū in cōtrariū dicendum ē. ꝙ nō eſt ſil̓e in iſto pct̄o ⁊ in alijs quibuſdā. quiaip̄a ſua intētione ponit defectū bonitatis aut gr̄e. quemdefectū nō ponit veniale pct̄m. ⁊ ideo ẜm hͦ eſt in generemortalis pct̄i. ſic̄ ⁊ plura alia genera peccatoꝝ. Ad aliud v̓o dicēdū. ꝙ licet inanis gl̓ia q̄ eſt genꝰ. aliqn̄ poſſiteſſe veniale pct̄m aliqn̄ mortale: nō tn̄ ſequit̉ ꝓpt̓ hͦ ī illaſpecie q̄ ē ypocriſis. ypocriſis em̄ addit ſuꝑ genꝰ aliqd̓ ꝑqd̓ appropriat̉ mortali pct̄o. ꝓprie tn̄ dicendo nō eſt hͦ genus illius. ſed dicit̉ naſci ex illo ypocriſis. ⁊ quo ad hͦ ꝙ̄naſcitur ex inani gloria: inanis gl̓ia eſt mortale pct̄m. Membrū terciūErcio q̄rit̉ de motiuo huiꝰ pct̄i qd̓ eſt vellevideri bonꝰ. de quo q̄rit̉ vtꝝ ſit ẜm ſe maluꝫ. Et videt̉ ꝙ nō. aliqn̄ em̄ addita circūſtantia ē bonū: alia addita ē malū. ergo ēindifferens. Itē on̄di pōt ꝑ ſil̓e. velle em̄ place̓ hominibus aliqn̄ pōt fieri bono fine. aliqn̄ malo. ſimiliter ⁊ velle videri bonū ḡ eſt indifferēs. Cōtra dicit̉. vj. math̓.de ypocritis. oīa oꝑa ſua faciunt vt videant̉ ab hoībꝰ. ⁊ita ponit̉ finis ypocritaꝝ ꝓprius. ⁊ ita eſt malum ẜm ſe.

Item ſuꝑ illud Iob. xx. oculus ꝗ eum viderat. glo. locꝰypocrite cor adulantiū. ibi ꝗppe reꝗeſcit. vbi fauores inuenit. fauorem at̄ inuenire q̄rit vt bonꝰ videat̉. ſic̄ hr̄ ſuꝑillud psͣ. Uani filij hoīm mendaces. glo. volunt videri iuſti cum ſint mendaces. gͦ velle videri bonꝰ eſt ẜm ſe malū. Ad qd̓ dd̓m. ꝙ n̄ ſeꝗt̉. ſi velle vidēi bonꝰ pt̄ fieri recte ⁊nrecte ex diuerſis cauſis. ꝙ ꝓpt̓ hͦ ſit omnino indr̄ns. Eſtem̄ malum multiplex. qd̓daꝫ em̄ eſt malū ẜm ſe. qd̓ nullacircūſtantia addita pt̄ fieri bonū vt fornicari. ē aliud malum ex defectu circunſtantie debite. pt̄ tn̄ ꝑ additionemcircūſtantie bonum fieri ſic̄ eſt occide̓. qd̓ eſt malum ſi nōaddat̉ circūſtantia debita. ſi v̓o addat̉ vt ſi dicat̉ occidēꝓ ꝯẜuatōne iuſticie ab eo cuiꝰ eſt officium bonum eſt. Eſtetiam aliꝗd in ſe bonum qd̓ tn̄ ex defectu circunſtantie q̄reqͥrenda eſt malum eſt. vt iurare .i. deum teſtem inuocare in ſe bonum eſt: ſi v̓o ſine cā debita fiat malum eſt. ⁊ hͦmodo dr̄ in euangelio. Ego at dico omnino non iurare.Eſt iteꝝ aliud bonum qd̓ tn̄ addita aliqͣ circunſtantia ēmalum. vt cum dr̄ comedere carnes in qͣdrageſima. cumgͦ querit̉ de eo ꝙ eſt velle videri bonus: dd̓m eſt ꝙ illudmalum eſt. qꝛ non addit̉ circunſtantia ꝑ quam ad bonuꝫtrahat̉: vt velle videri bonus vt deus glorificet̉ ⁊ ꝓximusedificet̉. cum at̄ non addit̉ talis circūſtantia in ſe malumeſt. qꝛ ponit̉ ꝓ fine qd̓ non dꝫ eſſe finis. vel ſi ordinet̉ adalium finem vlteriorem indebitum: vt ſi dicat̉ vult videri bonus vt laudet̉ ab hominibꝰ: vel vt ditet̉. Per hocpt̄ ſolui qd̓ obiectum eſt. Nam vno mō pt̄ dici indifferēsreſpectu diuerſaꝝ circūſtantiaꝝ ſuꝑadditaꝝ bonaꝝ velmalaꝝ. Alio v̓o mō dr̄ eſſe malum cū ponit̉ eſſe finis pͥncipalis. Deinde queritur vtꝝ aliꝗs poſſit ſe ſil̓are eſſebonum ſine pct̄o ⁊ videt̉ ꝙ ſic. ponat̉ em̄ ꝙ aliꝗs appetatvideri bonꝰ vt det̉ ei aliꝗd ad ſuſtentatōꝫ. non videt peccare: qꝛ nec in hoc ꝙ vult videri bonꝰ. cum hͦ non appetatꝓpter ſe: nec in hoc ꝙ vult ſuſtentatōꝫ cum indigeat. gͦ nōpeccat in hoc ꝙ vult videri bonꝰ vt det̉ ei aliꝗd ad ſuſtentatōꝫ. Item dic̄ Aug. ꝙ libido eſt initium omnis pct̄i īli. de li. ar. hoc at̄ eſt cum nimis delectat̉ in creatura. ſꝫ hͦmō non videt̉ de iſto. gͦ non peccat. Contra. occide̓ hominem cum ſit malum in ſe: non eſt licitum ꝓpter tꝑalia.pari gͦ rōne cum velle videri bonus ſit malum in ſe. nonerit licitum ꝓpter temꝑalia. Item ille ꝗ ſic vult videribonus. aut vult videri bonus in deo in ſe tm̄ aut in deo.non in deo: qꝛ nullum hꝫ ibi reſpectum gͦ in ſe tm̄. gͦ deigl̓iam vſurpat: gͦ peccat. Ad qd̓ dd̓m. ꝙ in hoc ē pct̄mꝙ ignobiliꝰ ponit̉ finis nobilioris. ſuſtentatio em̄ corꝑalis minꝰ nobile eſt ꝙͣ videri bonus. ⁊ rōne iſtiꝰ inordinationis dr̄ eſſe pct̄m. ſic̄ eſt in illo ꝗ p̄dicat vt habeat victūtemꝑalem. ⁊ licet p̄dicare in ſe ſit bonum ⁊ ſuſtentari. inneceſſitate tn̄ hec ordinatio in ſe eſt mala. Sil̓r pt̄ rn̄deri ad illud quod obiectum eſt. licet em̄ velle videri bonꝰnon ſit intentum ꝓpter ſe: intendit̉ tn̄ ꝓpter illud qd̓ ignobilius eſt ⁊ quo ad hoc eſt libido. ⁊ ſic ſoluit̉ quod obiectum eſt. Nembrum quartumUarto querit̉ de ꝯꝑatione ypocriſis ad inanem gl̓iam. videt̉ eī ꝙ eq̄ capitale ſit pct̄mſic̄ inanis gl̓ia. cū em̄ ſit triplex munꝰ. a līgua. a manu. a corde. penes at̄ munꝰ a lingͣua ſumitur inanis gloria: penes munus a manu auaricia: penes munus a corde ypocriſis. ypocrita enim vultlacere alij. inanis gloria ⁊ auaricia ſunt duo capitatia pct̄a. pari ratōne tunc erit ypocriẜ. q̄ penes terciumſumit̉. Itē velle place̓ alij ē appetibile ypocriẜ. velle gloriari in ſe eſt appetibilis inanis gl̓ie. ſꝫ hec ſunt diſꝑata. gͦpocriſis ⁊ inanis gloria ſunt pct̄a diſꝑata. gͦ ypocriſision dicet̉ filia inanis glorie. Sed ꝯͣ greg. in fine Iob.ſuꝑ illud. exhortatōem ducū ⁊ vlulatum exercitū. glo. deinani gloria naſcit̉ inobedientia. iactantia. ypocriſis. Itē Iob .viij. ſuꝑ illd̓ ī orto ſuo. glo. gͣgͦ. ypocrita cū bn̄