Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.clxxxj.Queſtio

ſꝫ ſuꝑſtitio ē ꝯͣ primū p̄ceptum. xiij. ad ro. plenitudo leis ē dilectio ⁊cͣ. glo. ē de decē cordis. tange pͥmāvrdā cedit beſtia ſuꝑſtitōis. ſuꝑſtitio opponaturp̄mo mādato: hēſis opponet̉ pͥmo mādato. Cōtra yſido. ī glo. xx. exo. primū mādatū ꝓhibet ſurreptōes. ſecū errorē. terciū ſeculi amorē. hereſis ſit error: oppnet̉ ſecūdo mādato. Preterea pōt aliꝗs crede̓ ſiue aſſerere fornicatio vel furtū ſit mortale pct̄m ꝑtinaciter defendere: ſic erit hē̓ticus. heſis tm̄ opponit̉ p̄ceptis prime tabule ſꝫ etiaꝫ p̄ceptis ſecūde tabule. Ad qd̓ dd̓m. hereſis pōt opponi pͥmo p̄cepto pͥmetabule ſecūdo. rōe eiꝰ ꝯtingit hēſim circa trinitatē vl̓ circa vnitatē diuine eēntie: opponit̉ p̄mo p̄cepto ẜm hūc modū pōt hēſis ſub vana religione ſiue ſuꝑſtitōerehēdi. Ad illd̓ d̓o qd̓ obijcit̉. opponit̉ ſecūdop̄cepto. ē rōe qͦrūdā hereſuꝫ in ꝗbꝰ errat̉ circa xp̄i huin aſſumūt nomē dei inuanū qd̓ ē ꝯͣ p̄ceptū ſle. et hoc ꝯtinet̉ ſub errore. ꝓpter errorē ē ſecūdū. vl̓ aliter pōt dici. he̓ſis opponinit̉ pͥmocepto ſimpl̓r. ſꝫ vniuerſaliter. ſꝫ rōe ſui generis. aūt dr̄ error opponit̉ ſecūdo p̄cepto. intelligit̉ de errore opponit̉ fidei ſꝫ qui manet cuꝫ fide.qn̄ .ſ. errat̉ circa veritatē et circa cultū diuine maieſtatis. Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcit̉ ſecūdo dd̓m ē. lꝫ hereẜpoſſit apud illū. qui aſſerit fornicatōem mortale pct̄m vel furtū mortale peccatū. hoc tn̄ ē ī rōe ē credibile. ē acceptum ex ſacra ſcriptura ſpūſct̄oinſpirāte et eccl̓ia ſct̄a approbante. ita reducit̉ ad vtopponat̉ p̄cepto prime tabule. Membrū ſeptimūEptimo querit̉ vtrū hēſis ad oīa credibilia ſe extendat. an ſolū ad credibilia ꝑtinēt ad articl̓m fidei. qd̓ vidr̄ hereſisopponit̉ fidei. fides at̄ ē circa veritatē ẜmpietatē. hēſis extēdit̉ ad oīa ea ſunt ī ſacra ſcript̉a.Un̄ hug. de ſanc. vic. Ueritas ẜm pietatē dr̄ ſacͣ ſcript̉aqꝛ ea docet amādo ꝯplectit̉ ad religionē dei ꝑtinenterror ſiue ſit ī fide ſiue ī moribꝰ hereſis dicet̉. Preterea. aug. in li. lxxxiij. q. diſtīguit tria genera credibilium. quedā credūt̉ et nūꝙͣ intelligūt̉ ſic̄ ſunt hiſtorie. v̓o credunt̉ pͥus et poſtea intelligūt̉ ſic̄ ſunt articl̓i fidei. yſaie. vij. ẜm. lxx. niſi credideritis ītelligetis. q̄dāv̓o ſimul credūtur intelligūtur ſic̄ multa in li. ſap̄. fi.des extēdat ſe ad oīa iſta: ad tot aūt ad oppoſitū pr̄ſe extende̓ hēſis: ad qͦt ſe extēdit fides. he̓ſis erit circa illa tria genera credibiliū. Cōtra. videt̉ hēſisſit circa illa credibilia ita credūt̉ nūqͣ intelligūt̉ ſcut ſūt hiſtorie. ſi eēt ſct̄i doctores diuerſa ſiuetraria ſentiāt circa hiſtorias: ex alt̓a ꝑte he̓ſis cenſeret̉ſꝫ cenſet̉: hēſis ē circa illd̓ genꝰ credibiliū. Sil̓ꝫqdā ſct̄i ſenſerūt cōtraria de oꝑbꝰ. vij. dieꝝ. ex neutͣ tn̄ꝑte ē hēſis. hēſis eſt circa credibilia illo. Sil̓rvidr̄ ſit he̓ſis circa credibilia ſcd̓o. dic̄ aug.ī li. de vtilitate credēdi. tūc crede̓ culpādū ē. de deoaliꝗd indignū credit̉: vl̓ de hoīe facile credit̉. ſꝫ pͥmūprie ē ꝯͣ fidē. In ceteris v̓o rebꝰ ſi ꝗs credit ſi ſe id neſcire intelligat nulla culpa ē. at̄ deo aliqd̓ indignumcredit̉ ē erroneū. aūt de hoīe: ſuꝑſtitioſum ſiue temerariū. ẜm de xp̄o inqͣtū ē ſi aliꝗd recte credatur erit hereſis. vtpote de paſſione vl̓ reſurrectōne ethmōi. iſta ſint credibilia ſecundo. erit hēſiscirca oīa credibilia ſecūdo. Sil̓r videt̉ ſit circa credibilia ſil̓ intelligūt̉ credunt̉ ſic̄ ſunt pͥncipia.qm̄ ꝗcūqꝫ ē hēticus: deuiat ab aliqͦ articulo fidei. ſꝫ ille crede̓t fornicatōeꝫ mortale: ꝓpter deuiat abaliquo articl̓o fidei. īmo aliꝗs hn̄s fidē bn̄ poſſet crede. ē hēſis circa illa credibilia. Itē aliqͣ ſil̓ credūt̉ intelligūt̉ ſic̄ ſūt rōes hūane ſiue ſcie vel de numerisvl̓ de ꝗbuſcūqꝫ alijs diſciplinis. ſꝫ circa has ē hēſis. vn̄hiero. ſuꝑ epl̓aꝫ ad thitu. Si ꝗs artē grāmaticā vl̓ dya

leticā vel al̓s nouerit improbamꝰ. ſcīe em̄ ſunt veritatis pietatis. he̓ſis ē circa credibilia ꝑtinēt ad v̓ita ẜm pietatē ſic fides. ſic̄ dictū ē. hēſis ē circa credibilia ſil̓ credūt̉ intelligūt̉ ſiue ſint prīcipia ſiuenes vel ſcīe hūane. Sil̓r ī his ſunt circa diuītatē. cōtraria dixerūt. ꝗdā em̄ dixerūt notōes ſic̄ pr̄itas generatō ſūt deꝰ ſꝫ ſūt aſſiſtētes. alij dixerūt contͣriū. reſtat aliqͣ iſtaꝝ opinionū ē falſa. vidr̄ alilloꝝ ſit hēticus ſi ꝑtinacit affirmet. ꝗcꝗd ē ī deo deē. pr̄nitas ē ī pr̄e ē ip̄e pr̄. ꝑſona at̄ diſtīguit̉ ab eſſentia. pr̄nitas ē deꝰ. ſi v̓o notio ē deꝰ ē. ē igit̉ creatura. dic̄ notōem deū ẜm creaturā dic̄ creatorēvidr̄ alt̓a illarū aſſertōnum ſi fuerit ꝑtinax ē hētica. Ad qd̓ pōt dici. hēſis ad tria genera credibiliūextēdit̉ opoſitū fidei. tn̄ ẜm quādā anologiā. circailla credibilia pͥus credūt̉ poſtea intelligunt̉ .ſ. circaarticl̓os īuenit̉ pͥma fidei. oppoſitū ip̄a he̓ſis. Simil̓r fides extēdit ſe ad illa credibilia ſil̓ credunt̉ intelligunt̉. vt fornicatio ē mortale pct̄m hmōi. peroppoſitū hēſis. Deīde fides extēdit ſe ad credibilia ſūtī hyſlorijs vl̓ canone ſacre ſcript̉e ꝯtētis. Ad obiectūv̓o rn̄dendū ē. ī ſacͣ ſcript̉a q̄dā ſunt ꝑtinacia ſe adfidē. q̄dā ad mores.ē extēdit circa ea ſuntfidei. ſꝫ qꝛ ī moribꝰ ſūibilia ſic̄ dictū ē. c̄ca illapōt hb̓itati ꝑtinacit̉ aſſerit̉. alizattēdi ſud ē ſi forniciterat̉ tūc fac̄ ꝯͣ p̄ceptū morale. aliud d̓o ſidicat pct̄m vl̓ mortale pct̄m. ꝑtinacit̉ affirmet ꝯͣ doctrinaꝫ ſacre ſcript̉e.ſic cenſet̉ hēticꝰ. Ad ſecūdū d̓o dd̓m alid̓ ē dicerehyſtoriā eſſe verā. et alid̓ ē exponē̓ hyſtoriā ſic vel ſic opīari circa eꝰ expoſitōes. ille aūt diceret hyſtoriaꝫ fuiſſe verā ꝑtinacit̉: hēticꝰ iudicaret̉. ſꝫ ſic faciebāt ſct̄i opinātes de ſex diebꝰ. ip̄i deſtruebāt hyſtoriā illā. īmo oēs ī illa ꝯcordabāt: different tn̄ ip̄aꝫ exponebāt. qꝛ ꝗdā exponebāt de diebꝰ mat̓ialibꝰ. ꝗdaꝫ deſpūalibꝰ. ſꝫ ē deſtrue̓ hyſtoriā ſꝫ expone̓. vn̄ tl̓es expoſitōes ſūt declaratiue ſcript̉e. qm̄ dicūt ſct̄i rōibꝰ adinducētibꝰ. Unde aug. ſct̄i pr̄es ita diuerſa ſenſerūt aſpūſct̄o ē. ꝯcordāt oēs ī hyſtoria qꝛ hyſtoria dic̄ tot fuiſſe dies. ſꝫ diſcordāt ī expoſitōe dieꝝ. vn̄ ex ſpūſct̄o mouēt̉ ſct̄i ad iſtas expoſitōes ad ſcripture declaratōꝫ. ſiſit ibi aliqn̄ falſitas: ē ex natura hoīs pͥmitꝰ īſtitutiſꝫ ex pena dānati. In nat̉a pͥmo īſtituta n̄erāt opiniones: nec er̄t ſil̓r ī gl̓ia. ſꝫ ſūt. qꝛ opinio īportat penalitatē. Ad t̓ciū dd̓m. heſis ē circa illa pͥncipia ſūtī ſacͣ ſcript̉a. .ſ. male credit̉ circa illa. dico oꝫoīs hēticꝰ deuiet ab articl̓o fidei. īmo ecōuerſo oꝫ oīs deuiat ab aliqͦ articl̓o fidei ſit hēticꝰ. ſic̄ fides ſo ſe extēdit ad articl̓os. īmo et̄ ad alia credibilia ſūtarticl̓i. ſꝫ ſūt ſic̄ pͥncipia: ita dicimꝰ hēſi. vn̄ non oꝫvbi ē hēſis ibi ſit deuiatio ab aliqͦ articl̓o niſi ſit hēẜcirca credibilia pͥus credūt̉ poſtea ītelligūt̉. circaē hēſis ẜm ſuā pͥmā rōeꝫ. quēadmodū fides. alijs at ſil̓ intelligūt̉ credūt̉ cuiuſmōi ſūt rōes hūane ⁊cͣ. vterrare circa geometriā hmōi bn̄ ꝯcedīꝰ ē hēſis necde hmōi tm̄ loꝗt̉ aug. dic̄ q̄dā ſil̓ credūt̉ ītelligunt̉ſꝫ ſūt qͣi pͥncipia q̄dā et ſe nota ī theologia. quēadmo fornicatōꝫ mortale pct̄m ſuꝑbiā. Ad aliud qd̓obijcit̉ de articl̓is: dd̓m ſic̄ hmōi articl̓i credunt̉ dehoīe puro. īmo hoīe d̓o vnito. ita dicīꝰ hēſis que ē īmale credēdo. circa iſta ē ī credēdo aliꝗd culpāduꝫ dehoīe puro: īmo deo hoīe vl̓ hoīe deo. erroneū ē male credit̉ circa illos articl̓os. ē he̓ſis circa illan ꝑtinēt ad fidē niſi qꝛ credūt̉ hoīe vnito deo. dicimꝰ hēſis ē circa illa ſic̄ fides. loꝗt̉ de hoīe puro dic̄. ē at̄ hoīe ſuſpicioſuꝫ ſiue temerariū. Ad illd̓qd̓ obijcit̉ de notōibꝰ. dd̓m ī tl̓ibꝰ ꝯtīgit pl̓es opniōes ſimul veras. īmo alt̓a ē nccͣia: alt̓a aūt falſa. qꝛhmōi ꝑtinēt ad ſummā veritatē. ꝓpt̓ ſi aliꝗs aſſere̓t. hmōi notōes eēt deꝰ. alter at eēt deꝰ: ille diceret notōnes deum ad veritatem reduceretur. alterautem ad falſitateꝫ. qm̄ contingit circa ea ad ſum-