.clxxxj.Queſtio
ſꝫ ſuꝑſtitio ē ꝯͣ primū p̄ceptum. xiij. ad ro. plenitudo leis ē dilectio ⁊cͣ. glo.q̄ ē de decē cordis. tange pͥmāvrdā ⁊ cedit beſtia ſuꝑſtitōis. cū gͦ ſuꝑſtitio opponaturp̄mo mādato: hēſis opponet̉ pͥmo mādato. ¶ Cōtra yſido. ī glo. xx. exo. primū mādatū ꝓhibet ſurreptōes. ſecūdū errorē. terciū ſeculi amorē. cū gͦ hereſis ſit error: oppnet̉ ſecūdo mādato. ¶ Preterea pōt aliꝗs crede̓ ſiue aſſerere ꝙ fornicatio vel furtū nō ſit mortale pct̄m ⁊ hͦ ꝑtinaciter defendere: ⁊ ſic erit hē̓ticus. nō gͦ heſis tm̄ opponit̉ p̄ceptis prime tabule ſꝫ etiaꝫ p̄ceptis ſecūde tabule.¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ hereſis pōt opponi pͥmo p̄cepto pͥmetabule ⁊ ſecūdo. rōe gͦ eiꝰ ꝙ ꝯtingit eē hēſim circa trinitatē vl̓ circa vnitatē diuine eēntie: opponit̉ p̄mo p̄cepto⁊ ẜm hūc modū pōt hēſis ſub vana religione ſiue ſuꝑſtitōerehēdi. ¶ Ad illd̓ d̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ opponit̉ ſecūdop̄cepto. hͦ ē rōe qͦrūdā hereſuꝫ in ꝗbꝰ errat̉ circa xp̄i huin aſſumūt nomē dei inuanū qd̓ ē ꝯͣ p̄ceptū ſle. et hoc mō ꝯtinet̉ ſub errore. ꝓpter errorē ētū ſecūdū. vl̓ aliter pōt dici. ꝙ he̓ſis opponinit̉ pͥmocepto ſimpl̓r. ſꝫ nō vniuerſaliter. ſꝫ rōe ſui generis. cū aūt dr̄ ꝙ error opponit̉ ſecūdo p̄cepto. hͦ intelligit̉ de errore ꝗ nō opponit̉ fidei ſꝫ qui manet cuꝫ fide.qn̄ .ſ. errat̉ circa veritatē et nō circa cultū diuine maieſtatis. ¶ Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcit̉ ſecūdo dd̓m ē. ꝙ lꝫ hereẜpoſſit eē apud illū. qui aſſerit fornicatōem nō eē mortale pct̄m vel furtū nō eē mortale peccatū. hoc tn̄ ē ī rōe qͣhͦ ē credibile. ⁊ hͦ ē acceptum ex ſacra ſcriptura ſpūſct̄oinſpirāte et eccl̓ia ſct̄a approbante. ⁊ ita reducit̉ ad hͦ vtopponat̉ p̄cepto prime tabule.¶ Membrū ſeptimūEptimo querit̉ vtrū hēſis ad oīa credibilia ſe extendat. an ſolū ad credibilia q̄ ꝑtinēt ad articl̓m fidei. qd̓ vidr̄ ꝑ hͦ ꝙ hereſisopponit̉ fidei. fides at̄ ē circa veritatē ẜmpietatē. hēſis gͦ extēdit̉ ad oīa ea q̄ ſunt ī ſacra ſcript̉a.Un̄ hug. de ſanc. vic. Ueritas ẜm pietatē dr̄ ſacͣ ſcript̉aqꝛ ea docet ⁊ amādo ꝯplectit̉ q̄ ad religionē dei ꝑtinenterror gͦ ſiue ſit ī fide ſiue ī moribꝰ hereſis dicet̉. ¶ Preterea. aug. in li. lxxxiij. q. diſtīguit tria genera credibilium. quedā credūt̉ et nūꝙͣ intelligūt̉ ſic̄ ſunt hiſtorie. q̄dā v̓o credunt̉ pͥus et poſtea intelligūt̉ ſic̄ ſunt articl̓i fidei. yſaie. vij. ẜm. lxx. niſi credideritis n̄ ītelligetis. q̄dāv̓o ſimul credūtur ⁊ intelligūtur ſic̄ multa in li. ſap̄. fi.des gͦ cū extēdat ſe ad oīa iſta: ad tot aūt ad oppoſitū pr̄ſe extende̓ hēſis: ad qͦt ſe extēdit fides. gͦ he̓ſis erit circa illa tria genera credibiliū. ¶ Cōtra. videt̉ ꝙ hēſis n̄ſit circa illa credibilia q̄ ita credūt̉ ꝙ nūqͣ intelligūt̉ ſcut ſūt hiſtorie. ſi eī hͦ eēt cū ſct̄i doctores diuerſa ſiue cōtraria ſentiāt circa hiſtorias: ex alt̓a ꝑte he̓ſis cenſeret̉ſꝫ n̄ cenſet̉: nō gͦ hēſis ē circa illd̓ genꝰ credibiliū. ¶ Sil̓ꝫqdā ſct̄i ſenſerūt cōtraria de oꝑbꝰ. vij. dieꝝ. ex neutͣ tn̄ꝑte ē hēſis. n̄ gͦ hēſis eſt circa credibilia illo mō. ¶ Sil̓rvidr̄ ꝙ nō ſit he̓ſis circa credibilia ſcd̓o mō. dic̄ eī aug.ī li. de vtilitate credēdi. ꝙ tūc crede̓ culpādū ē. cū de deoaliꝗd indignū credit̉: vl̓ de hoīe facile credit̉. ſꝫ pͥmū ꝓprie ē ꝯͣ fidē. In ceteris v̓o rebꝰ ſi ꝗs credit ſi ſe id neſcire intelligat nulla culpa ē. cū at̄ d̓ deo aliqd̓ indignumcredit̉ ē erroneū. cū aūt de hoīe: ſuꝑſtitioſum ſiue temerariū. ẜm hͦ gͦ de xp̄o inqͣtū ē hō ſi aliꝗd nō recte credatur nō erit hereſis. vtpote de paſſione vl̓ reſurrectōne ethmōi. gͦ cū iſta ſint credibilia ſecundo mō. nō erit hēſiscirca oīa credibilia ſecūdo mō. ¶ Sil̓r videt̉ ꝙ nō ſit circa credibilia q̄ ſil̓ intelligūt̉ ⁊ credunt̉ ſic̄ ſunt pͥncipia.qm̄ ꝗcūqꝫ ē hēticus: deuiat ab aliqͦ articulo fidei. ſꝫ illeꝗ crede̓t fornicatōeꝫ nō eē mortale: nō ꝓpter hͦ deuiat abaliquo articl̓o fidei. īmo aliꝗs hn̄s fidē hͦ bn̄ poſſet crede. gͦ n̄ ē hēſis circa illa credibilia. ¶ Itē aliqͣ ſil̓ credūt̉⁊ intelligūt̉ ſic̄ ſūt rōes hūane ſiue ſcie vel de numerisvl̓ de ꝗbuſcūqꝫ alijs diſciplinis. ſꝫ circa has n̄ ē hēſis. vn̄hiero. ſuꝑ epl̓aꝫ ad thitu. Si ꝗs artē grāmaticā vl̓ dya
leticā vel al̓s nouerit nō improbamꝰ. ſcīe em̄ ſunt veritatis n̄ pietatis. gͦ he̓ſis ē circa credibilia q̄ ꝑtinēt ad v̓itatē ẜm pietatē ſic fides. ſic̄ dictū ē. gͦ hēſis nō ē circa credibilia q̄ ſil̓ credūt̉ ⁊ intelligūt̉ ſiue ſint prīcipia ſiue rōnes vel ſcīe hūane. ¶ Sil̓r ī his q̄ ſunt circa diuītatē.dā cōtraria dixerūt. ꝗdā em̄ dixerūt ꝙ notōes ſic̄ pr̄itas ⁊ generatō n̄ ſūt deꝰ ſꝫ ſūt aſſiſtētes. alij dixerūt contͣriū. reſtat gͦ ꝙ aliqͣ iſtaꝝ opinionū ē falſa. vidr̄ gͦ ꝙ alilloꝝ ſit hēticus ſi ꝑtinacit affirmet. ꝗcꝗd eī ē ī deo deē. pr̄nitas ē ī pr̄e ⁊ ē ip̄e pr̄. ꝑſona at̄ n̄ diſtīguit̉ ab eſſentia. gͦ pr̄nitas ē deꝰ. ſi v̓o notio nō ē deꝰ ⁊ ē. ē igit̉ creatura. ꝗ gͦ dic̄ notōem eē deū ẜm hͦ creaturā dic̄ eē creatorēvidr̄ gͦ ꝙ alt̓a illarū aſſertōnum ſi fuerit ꝑtinax ē hētica. ¶ Ad qd̓ pōt dici. ꝙ hēſis ad tria genera credibiliūextēdit̉ ꝑ opoſitū fidei. tn̄ ẜm quādā anologiā. nā circailla credibilia q̄ pͥus credūt̉ ⁊ poſtea intelligunt̉ .ſ. circaarticl̓os īuenit̉ pͥma rō fidei. ⁊ ꝑ oppoſitū ip̄a he̓ſis. Simil̓r fides extēdit ſe ad illa credibilia q̄ ſil̓ credunt̉ ⁊ intelligunt̉. vt ꝙ fornicatio ē mortale pct̄m ⁊ hmōi. ⁊ peroppoſitū hēſis. Deīde fides extēdit ſe ad credibilia q̄ ſūtī hyſlorijs vl̓ canone ſacre ſcript̉e ꝯtētis. ¶ Ad obiectūv̓o rn̄dendū ē. ꝙ ī ſacͣ ſcript̉a q̄dā ſunt ꝑtinacia ꝑ ſe adfidē. q̄dā ad mores. hēē extēdit circa ea q̄ ſuntfidei. ſꝫ qꝛ ī moribꝰ ſūibilia ſic̄ dictū ē. c̄ca illapōt hb̓itati ꝑtinacit̉ aſſerit̉. alizattēdi ſud eī ē ſi forniciterat̉ ⁊ tūc fac̄ ꝯͣ p̄ceptū morale. aliud d̓o ſidicat n̄ eē pct̄m vl̓ n̄ eē mortale pct̄m. ⁊ hͦ ꝑtinacit̉ affirmet ꝯͣ doctrinaꝫ ſacre ſcript̉e.ſic eī cenſet̉ hēticꝰ. ¶ Ad ſecūdū d̓o dd̓m ꝙ alid̓ ē dicerehyſtoriā nō eſſe verā. et alid̓ ē exponē̓ hyſtoriā ſic vel ſic⁊ opīari circa eꝰ expoſitōes. ille aūt ꝗ diceret hyſtoriaꝫnō fuiſſe verā ⁊ ꝑtinacit̉: hēticꝰ iudicaret̉. ſꝫ ſic nō faciebāt ſct̄i opinātes de ſex diebꝰ. ip̄i eī n̄ deſtruebāt hyſtoriā illā. īmo oēs ī illa ꝯcordabāt: different tn̄ ip̄aꝫ exponebāt. qꝛ ꝗdā exponebāt eā de diebꝰ mat̓ialibꝰ. ꝗdaꝫ deſpūalibꝰ. ſꝫ hͦ n̄ ē deſtrue̓ hyſtoriā ſꝫ expone̓. vn̄ tl̓es expoſitōes ſūt declaratiue ſcript̉e. qm̄ dicūt hͦ ſct̄i rōibꝰ ad hͦinducētibꝰ. Unde aug. ſct̄i pr̄es ꝙ ita diuerſa ſenſerūt aſpūſct̄o ē. ꝯcordāt eī oēs ī hyſtoria qꝛ hyſtoria dic̄ tot fuiſſe dies. ſꝫ diſcordāt ī expoſitōe dieꝝ. vn̄ ex ſpūſct̄o mouēt̉ ſct̄i ad iſtas expoſitōes ad ſcripture declaratōꝫ. ⁊ ſiſit ibi aliqn̄ falſitas: hͦ n̄ ē ex natura hoīs pͥmitꝰ īſtitutiſꝫ ex pena dānati. In nat̉a eī pͥmo īſtituta n̄erāt opiniones: nec er̄t ſil̓r ī gl̓ia. ſꝫ mō ſūt. qꝛ opinio īportat penalitatē. ¶ Ad t̓ciū dd̓m. ꝙ heſis ē circa illa pͥncipia q̄ ſūtī ſacͣ ſcript̉a. cū .ſ. male credit̉ circa illa. ⁊ dico ꝙ n̄ oꝫ ꝙoīs hēticꝰ deuiet ab articl̓o fidei. īmo ecōuerſo oꝫ ꝙ oīsꝗ deuiat ab aliqͦ articl̓o fidei ſit hēticꝰ. nā ſic̄ fides n̄ ſolū ſe extēdit ad articl̓os. īmo et̄ ad alia credibilia q̄ n̄ ſūtarticl̓i. ſꝫ ſūt ſic̄ pͥncipia: ita dicimꝰ d̓ hēſi. vn̄ non oꝫ q̄vbi ē hēſis ꝙ ibi ſit deuiatio ab aliqͦ articl̓o niſi ſit hēẜcirca credibilia q̄ pͥus credūt̉ ⁊ poſtea ītelligūt̉. circa q̄ē hēſis ẜm ſuā pͥmā rōeꝫ. quēadmodū ⁊ fides. d̓ alijs atq̄ ſil̓ intelligūt̉ ⁊ credūt̉ cuiuſmōi ſūt rōes hūane ⁊cͣ. vterrare circa geometriā ⁊ hmōi bn̄ ꝯcedīꝰ ꝙ n̄ ē hēſis necde hmōi tm̄ loꝗt̉ aug. cū dic̄ q̄dā ſil̓ credūt̉ ⁊ ītelligunt̉ſꝫ q̄ ſūt qͣi pͥncipia q̄dā et ꝑ ſe nota ī theologia. quēadmodū fornicatōꝫ eē mortale pct̄m ⁊ ſuꝑbiā. ¶ Ad aliud qd̓obijcit̉ de articl̓is: dd̓m ꝙ ſic̄ hmōi articl̓i n̄ credunt̉ dehoīe puro. īmo d̓ hoīe d̓o vnito. ita dicīꝰ ꝙ hēſis que ē īmale credēdo. circa iſta n̄ ē ī credēdo aliꝗd culpāduꝫ dehoīe puro: īmo d̓ deo hoīe vl̓ d̓ hoīe deo. ⁊ iō erroneū ēꝙ male credit̉ circa illos articl̓os. ⁊ iō ē he̓ſis circa illan eī ꝑtinēt ad fidē niſi qꝛ credūt̉ d̓ hoīe vnito deo. iō dicimꝰ ꝙ hēſis ē circa illa ſic̄ ⁊ fides. loꝗt̉ eī de hoīe purocū dic̄. ē at̄ d̓ hoīe ſuſpicioſuꝫ ſiue temerariū. ¶ Ad illd̓qd̓ obijcit̉ de notōibꝰ. dd̓m ꝙ ī tl̓ibꝰ n̄ ꝯtīgit eē pl̓es opniōes ſimul veras. īmo alt̓a ē nccͣia: alt̓a aūt falſa. qꝛhmōi ꝑtinēt ad ſummā veritatē. ⁊ ꝓpt̓ hͦ ſi aliꝗs aſſere̓t.ꝙ hmōi notōes n̄ eēt deꝰ. alter at ꝙ eēt deꝰ: ille ꝗ diceret notōnes eē deum ad veritatem reduceretur. alterautem ad falſitateꝫ. qm̄ n̄ contingit circa ea q̄ ad ſum-