vt ebrietas ſit cauſa principalis: ignorantia v̓o cōcomitans. ¶ Ad illud v̓o qd̓ dicit gre. dicendū eſt ꝙ ip̄e loquitur de quadā ſpē pct̄i ex ignorantia: ſꝫ vbicūqꝫ igͦrantia ēcā pͥncipalis: dicet̉ eſſe pctm̄ ex igͦrantia. vbi v̓o infirmitas ē pͥncipalis cā: dicet̉ pct̄m ex infirmitate igrantia tn̄aliqn̄ dr̄ infirmitas large. ẜm ꝙ hr̄. xv. q. j. c. vbi dicit̉ ꝙinfirmitas alia eſt animi alia carnis. Infirmitas aī eſtigͦrantia. carnis infirmitas ē cōcupīa. ex qͦ accipit̉ ꝙ infirmitas aliqn̄ large accipit̉: et ſic nō diuidit ꝯͣ igͦrantiāſumit̉ d̓o aliqn̄ ꝑ appropriatōnem et ſic diuidit cōtra infirmitatem¶ Nembrum terciumErcio querit̉ vtrū actꝰ malus ꝑ igͦrantiaꝫꝑpetratus ſit pct̄m. ⁊ videt̉ ꝙ ſic: ꝑ hoc qd̓dr̄. xxx. q. j. de his. vbi dr̄ ꝙ pct̄m eſt licꝫ ꝑinſcientiā fiat tenere filiaſtrū ſuū ad ꝯfirmationē corā ep̄o. ¶ Ad idem facit qd̓ dicit̉. xxiiij. q. j. ſiquis acceꝑit. vbi dr̄. ꝙ ille ꝗ acceperit coīoneꝫ de manuheretici: ⁊ neſcit ꝙ eccl̓ia catholica ꝯtradicit. poſtea ītelligens: ꝑ annū peniteat. pnīa aūt nō iniūgix̉ niſi ꝓ pct̄o:actus ꝑ igͦrantiā iuris ꝑpetratꝰ eſt pct̄m. ¶ Eodeꝫ mōhr̄. j. q. iiij. vbi dr̄ ꝙ ignorantia iuris ē pct̄m. ¶ Sꝫ videtur ꝯtrariū. ꝑ hoc qd̓ dīc ciprianꝰ. Ignoſci pōt ſimpliciter errantibꝰ. ſic̄ de ſeip̄o dic bt̄s apl̓s. ꝗ pͥus ſui blaſphemus et ꝑſecutor: miſcd̓iaꝫ ꝯſecutꝰ ſum ꝗa ignorās feci. etdicit aug. in. q. ve. et no. te. Ille igͦrans pt̄ excuſari a pena: ꝗ quod diſceret nō inuenit. ¶ Sil̓r hr̄. j. q. iiij. vbi dr̄.Nō pōt ꝓbari reus crimīs: cuiꝰ ꝯſcīam nō hūit. ⁊ loꝗturibi de eo qui hūit bn̄ficiū per ſymoniam ꝑ alios ꝑpetratam. Cū gͦ iſte nō habeat ꝯſcīam trāſgreſſus fuerit: videtur ꝙ nō peccauit: hoc idem on̄dit̉ ꝑ hoc qd̓ dr̄. j. q. v. §.Ex hac aucͣte. vbi dr̄ ꝙ a crimine excuſent̉. ptꝫ ꝗa hͦ pacto a ſacris ordinibꝰ nō remouet̉. ſi em̄ illiꝰ criminis ꝑticipes eſſent: ad ſacros ordines cōſcendere nō poſſent. exquo hr̄ ꝙ hmōi actꝰ ꝑ igͦrantiā nō eſt pct̄m. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ actus ꝑpetratꝰ ꝑ igͦrantiā: aut ꝑpetratꝰ eſt perigͦrantiā iuris naturalis: aut ꝑ igͦrantiaꝫ iuris diuini:aut ꝑ igͦrantiā iuris hūani canonici vel ciuilis. Si ꝑ igͦrantiaꝫ iuris nat̉alis actꝰ hmōi malus ſic ꝑpetratus: eſtpct̄m. Ignorātia em̄ iuris naturalis nemīeꝫ excuſat quivſuꝫ pōt hr̄e ſciendi. ſic̄ hr̄. j. q. iiij. §. Notandum qͦꝫ. vbidr̄ ꝙ ignorantia iuris nat̉alis om̄ibꝰ adultis dānabiliseſt. adultis dico ꝗ hn̄t vſuꝫ rōnis ꝓpter furioſos et hmōipct̄m v̓o ꝑ ignorantiā iuris diuini in his ſine quibꝰ nō īſalus ſil̓r pctm̄ eſt. nec ꝑ illā aliꝗs excuſat̉ ꝗ ſcire pōt. ſic̄habet̉ ab auguſt. in ench. longe tolerabilius eſt in his q̄a religione ſeiūcta ſunt mentiri: ꝙͣ in his ſine quoꝝ fidevel noticia deus coli nō pōt falli: ſꝫ hoc eſt dictū: qꝛ igͦrātia in his q̄ ſpectāt ad ſalutem damnabilis ē: et actꝰ malus ꝗ ꝑ ignorantiā talē ꝑpetrat̉ nō excuſatur ſꝫ eſt pct̄m.Per igͦrantiā aūt iuris hūani actus ꝑpetratꝰ: ſacerdotibꝰ quidē eſt pct̄m. dico aūt ſacerdotibꝰ ſummis .ſ. ep̄isvn̄ ſceleſtinꝰ papa. Nulli ſacerdotū liceat canones igͦrare nec quicꝙͣ face̓ qd̓ patrū poſſit regulis obuiare. xxxv.iij. di. Et ibidē in cano. om̄s. Inꝗrat̉ aūt diligēter a metropolitano ſi in ꝓmptu habeat legē et ſacros canoneset ſanctū euāgeliū et librū apl̓icū. actus at̄ malꝰ ꝑ ignorātiam eoꝝ q̄ ꝑtinēt ad ſacr̄oꝝ ꝯmuniū diſtributōeꝫ. et adcanones p̄nales. et ad ſanctoꝝ legēdas ē pct̄m illis. Un̄aug. ſacerdotibꝰ ſunt nccͣia ad diſcendū ſacramentoruꝫlibri lectionariꝰ. anthiphonariꝰ. canones pnīales. pſalteriū. omelie. ex quibꝰ oībꝰ ſi vnuꝫ defuerit: vix ſacerdotis nomē in eo ꝯſtabit. Igͦrantia v̓o eoꝝ q̄ publice ꝓmulgant̉ de his q̄ ꝑtinent ad ſtatū laicoꝝ nō excuſat pct̄m̄ inillis qd̓ ꝑ igͦrantiā ꝑpetratur. nulli em̄ ignorare ꝑmittit̉ea que publice fiūt. hoc aūt de clericis maxime intelligēdū ē. ſicut hr̄. xvj. di. in fine vbi dr̄. quod penes nos ī noſtris regionibꝰ actū eſt et oīs eccl̓ia recipit: qͣ ratōne conueniat vt eccl̓ia ꝯſtātinopolitana nō recipiat. actꝰ etiā ꝑpetratus ꝑ ignorantiā iuris canonici. in his que ꝑtinent

ad officium eſt peccatum. vnde leo. Si in laicis videt̉ intolerabilis inſcīa: quātomagis in his qui p̄ſunt: nec excuſatōne digna eſt nec venia. Actus v̓o ꝑ ignorantiā iuris ciuilis quibuſdā ꝑmitttit̉ ignorare quibuſdā v̓o nō.Ruſticis em̄ ⁊ mulieribꝰ et in minori etate ꝯſtitutis permittitur igͦrare maxīe in dānificando: in maleficijs aunō ſic. ¶ Ad obiecta aūt rn̄dendum ē. primo ad illud qd̓primo eſt ꝓpoſitū. qd̓ em̄ ignoſcebat̉ apl̓o: nō on̄dit nonfuiſſe pct̄m: ſed ꝓpter igͦrantiā excuſatōneꝫ quandā hūitꝓpter quā minuebat̉ pct̄m. ignorabat em̄ ea q̄ a ꝓphetisde xp̄o fuerant p̄nunciata tunc fuiſſe ꝯpleta. ⁊ hoc modoerat de illis de quibꝰ dr̄ act̄. iij. ꝙ ꝑ igͦrantiā feciſtis ⁊cͣ.¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendū. ꝙ illa aucͣtas aug. intelligendaeſt de illis ꝗ hn̄t ignorantiā illoꝝ que ncc̄e eſt cogͦſci perdiſciplinā: ⁊ tales excuſant̉ nō tm̄ a pena ſꝫ etiaꝫ a culpa¶ Ad terciū v̓o dicendū. ꝙ licet nō ſit reus criminis ẜmꝙ crimē eſt qd̓ accuſatōne ē dignū: nihilominus tn̄ n̄ eſtimmunis a pena .ſ. priuatōne bn̄ficij qui ꝑ ignorantiaꝫſymonie ꝑentum adeptus eſt beneficiuꝫ. hoc aūt ē ꝓpterenormitatem criminis: et quia poſſedit quod ſuum nonerat.¶ Nembrum quartūUarto querit̉ vtrū actus ꝑ ignorantiā facti ſit pctm̄ vel nō pct̄m: dico qd̓ excuſatione ſit dignū. Et videt̉ ꝙ nō ſit dignū excuſatōne: ꝑ hoc qd̓ dr̄. j. q. iiij. circa fineꝫ vbidr̄ ꝙ igrantia facti nō excuſat iudeos ꝗ non credūt xp̄mveniſſe. ¶ Hoc idem on̄ditur ꝑ illos ꝗ erant de poſteritate achab. quoꝝ aliꝗ ignorabāt pct̄m ipſiꝰ et tn̄ punitiſunt. Sil̓r fuit de chanaan ꝗ punitꝰ eſt cū ignoraret peccatū pr̄is ſui cham. ¶ Sꝫ econtra videt̉ ꝙ ignorātia facti excuſet ſicut de illis ꝗ comedebāt ydolaticū igͦrantesẜm ꝙ dicit apl̓s. j. ad coꝝ. x. ſi quis infideliū vocaueritvos ad cenam ⁊ ire vultis: quicꝗd appoſitū fuerit vobiscomedite: nihil inde interrogantes ꝓpter ꝯſcīam. ¶ Sil̓rdicit̉ de facto ipſius apl̓i ꝙ ꝑ ignorantiā facti excuſaturet de ꝑuulis ꝗ ꝑ ignorantiaꝫ ab hereticis baptizant̉ veletiā ordinant̉ a ſymoniacis: cū neſciebant eſſe ſymoniacos eos. ſic̄ dic vrbanꝰ. Si ꝗ a ſymoniacis nō ſymoniace ordinati ſunt: ſi ꝓbare potuerūt ſe neſciſſe eos ſymoīacos eſſe et tūc ꝓ catholicis habeant̉: taliū ordinatōes ſuſtinemꝰ miſericorditer. ſi tn̄ eos laudabilis vita ꝯmēdat.¶ Ad quod dicendū. ꝙ duplex eſt ignorantia facti. ē em̄eius quod oꝑtuit ſcire: et eſt eius quod nō oꝑtuit ſcire.Si neceſſe fuit ſcire. et fuit ignorantia ſupina: non excuſat et ē graue pct̄m. ſi v̓o fuit eius qd̓ oꝑtuit ſcire ⁊ adhibuit diligentiam: excuſatur etſi nō a toto tamen a tanto.¶ Ꝙ aūt dicit̉ de iudeis qui habent ignorantiā de xp̄oiam venit. dicendū eſt ꝙ ignorantia eoꝝ eſt ſupina. pſent em̄ ſcire ex oꝑbꝰ xp̄i. tū ex oꝑbꝰ diſcipulorū xp̄i. tiex collōne ſcripturaruꝫ ꝓpheticarū. Nec eſt ſil̓e de illisiudeis ꝗ penituerūt in ꝑ̄mitīa eccl̓ia. ꝗa nōdū plene eratveritas publicata q̄ latebat in ꝓphetis. Igͦrantia v̓o fct̄iqd̓ nō oꝑtuit ſcire ſic̄ de ydolatico excuſat. illa v̓o que ēordinatoꝝ a ſymoniacis nō ſymoniace qui ꝓ catholicishn̄tur. licet excuſet a culpa: nihilominꝰ in deteſtationercriminis pͥuat̉ executōne ordinis et indiget diſpenſatione. ſymoniacꝰ eniꝫ occultꝰ ipſo iure ſuſpenſus eſt. ꝑuuliv̓o qui ſimpliciter hn̄t ignorantiā excuſant̉ a culpa cumbaptizantur ab hereticis in forma eccleſie.¶ Nembrum quintūUinto queritur vtrum actus ꝑ ignorantiam liget ad penam licet non ad culpam.Et videtur ꝙ non. pena em̄ debet̉ pro culpa. ſi gͦ nō determīat̉ ibi culpa: ꝯn̄ter necdꝫ obligare ad pena. Ꝙ at̄ nō ſit ibi culpa. pꝫ ꝑ hͦ qd̓ dr̄ꝙ a reatu crīs excuſat eū igͦrātia pr̄ni d̓licti. ⁊ dīc vrba.ꝓ hͦ fct̄o a ſacris ordībꝰ nō illos r̄mouemꝰ. vr̄ gͦ ꝙ hmōiigͦrātia n̄ eos ligꝫ. ad penā. ¶ Sꝫ ꝯͣriū vr̄ ꝑ hͦ qd̓. jͣ. ibidē