vſqꝫ ad ꝯſenſuꝫ rōnis. vn̄ Iob. xxxj. Pepigi fedꝰ cū oculis meis vt nec cogitarē de v̓gine. ⁊ poſtea dīc qͣſi reddēsratōeꝫ huiꝰ qꝛ ē ignis vſqꝫ ad cōſūmatōeꝫ deuorās ⁊ oīaeradicās genimia. Unde ꝯcedimꝰ ꝙ luxuria ē in appetitu. ⁊ ideo ꝑ illa .ſ. ꝑ ꝯcupiſcētiaꝫ ⁊ appetitū diffinit̉. peroccaſionē v̓o in viſu in ſequētibꝰ naturā corruptā ⁊ id̓oab ip̄o dn̄o ne viderit cōcupiſcēdū inhibet̉.¶ Nembrum ſecunduꝫEcūdo querit̉ vtꝝ cōire ſit malū ẜm ſe etpct̄m. ⁊ loqͣmur de illo coitu an̄ꝙͣ ꝯſentiataliꝗs ī aliquā ꝑ mr̄imonialē copulā. q̄rit̉gͦ aūt hͦ qd̓ dico cōire ē malū rōne materiein quā trāſit: aut rōne potentie a qua egredit̉. etſi dicat̉ꝙ rōne materie hͦ nō videt̉. qꝛ iſte actꝰ trāſit in muliereꝫſicut ī materiā. ſꝫ hic determīat̉ materia ſic̄ dare indigeti det̓mīat̉ actꝰ in ꝓpria materia. ⁊ eſt bonū in gene̓. ſic videt̉ ꝙ hoc qd̓ dico cōire rōne materie huiꝰ ī quā tranſiterit bonū in gene̓. qꝛ ex tali materia nō ꝯtrahit̉ deformitas vt videt̉. Si dicat̉ ꝙ hͦ ē rōne potētie corrupte. ſꝫ ſic̄eſt iſta corrupta: ſic ⁊ alie corrupte ſūt. ⁊ loqͣmur ꝓ illoſtatu poſtꝙͣ corrupte ſūt. gͦ ſi rōne huiꝰ corruptōis ē cōire malū ẜm ſe: eadē rōne eēt in alijs vel ſi nō ī alijs: nec īiſto. ¶ Itē Criſo. vtraqꝫ .ſ. ira ⁊ ꝯcupiſcētia ſūt natiua. ſꝫqd̓ eſt natiuū ſiue naturale nō eſt malū. qꝛ ẜm ea q̄ naturalia ſūt nec laudabiles nec vituꝑabiles ſumꝰ. qͣre videtur ꝙ ip̄m cōire nō ſit malū ẜm ſe. quare vt videt̉ potiꝰdeberet dici malū in gene̓ vel ex circūſtātia ꝙͣ malū ẜmſe. ¶ Sed ꝙ nō ſit malū in gene̓: illud pꝫ ꝑ ea q̄ dicta ſūt⁊ etiā videt̉ ꝙ nō ſit malū ex circūſtātia. qꝛ ponat̉ ꝙ aliquis coeat cū aliqͣ intētione ꝓlis ꝓcreande. ⁊ ẜuet ei fidem. ⁊ tn̄ cū nō ſit ibi ꝯiugiū videt̉ etiā ꝙ ille actꝰ ſine cōiugio nō ſit malꝰ ex circūſtātia nec ī ſe ſicut oſtēſuꝫ ē. qͣrnō videt̉ malꝰ ſimplicit̓. ¶ Ad qd̓ dicēduꝫ ꝙ cōire nō dicitur malū ẜm ſe. ſed ẜm ꝙ trāſit in muliere ſic̄ in materiam ẜm ꝙ trāſit in mulierē ſic̄ in materiā ſꝫ ẜm ꝙ trāſitin hͦ ꝙ dico nō ſuā. ſꝫ hoc qd̓ dico nō ſuā pōt intellige̓ dupliciter. vel q̄ nōdum facta ē ſua ꝑ ꝯiugiū: vel intelligit̉cōire cū nō ſua poſtꝙͣ aliqua facta ē ſua. vltimo mō planum eſt ꝙ eſt peccatū mortale cōire cū nō ſua. ſꝫ nō pͥmomodo coīre cū nō ſua anteꝙͣ aliqua facta ſit ſua ſit pct̄mtunc eſt queſtio rōne cuiꝰ ip̄m cōire eſt malū. ¶ Et dicēdum ꝙ hoc eſt ratōe vtriuſqꝫ ⁊ ratōe .ſ. potētie corrupte⁊ ratōe materie. Unde actꝰ ſic egrediēs a potētia ſic exiſtente corrupta in talē materiā eſt cauſa quare ip̄m cōire ſit malū. Un̄ nō eſt rōne alteriꝰ tm̄ .ſ. rōne qua egreditur a potētia corrupta ſicut ptꝫ de vxore vbi ꝙͣuis egrediat̉ a potētia corrupta. nō eſt tn̄ pct̄m: cū .ſ. ibi ꝯcurrūtilla tria bona fides ꝓles ⁊ ſacramētuꝫ. ¶ Qd̓ aūt obijcitur ꝙ nō eſt plus ꝙͣ cōire cū muliere. īmo plus dicit̉ .ſ.cōire cū muliere nō ſua ꝑ legē ꝯiugij. Unde ſicut dictufuit in queſtione de pct̄o. potentia generatiua habet corruptōꝫ ſuꝑ alias. ratōe cuiꝰ malū eſt ip̄m cōire: niſi addatur debita circūſtātia. ſicut ptꝫ. ꝙ ip̄m iurare malū ēex defectu debite circūſtātie. cū .ſ. iurat̉ ſine ncc̄itate. vr̄hac de cauſa dn̄s inhibuit iurare. vt ptꝫ. v. math̓. Nolite iurare ⁊cͣ. ⁊ vlt. Iaco. ante oīa fratres mei. ſed ex hacꝑte etiā plus eſt. qꝛ ip̄m cōire egredit̉ a potētia corruptaſupra alias. ⁊ etiā deficit debita circūſtantia. Un̄ ſemꝑin ſe erit malū niſi trahat̉ ꝑ aliquā circūſtātiā ad bonū..§. j.Adhuc queriturcirca hoc vtꝝ cōire cū pluribꝰ ſit pct̄m vel ꝯtra legem nature. ⁊ videt̉ ꝙ nō. ponat̉ em̄ ꝙ aliquis cōſentiat in aliquā ad tempus. ⁊ ꝓponat illi ſeruare fidē ad tempꝰ. ⁊ velit eam cognoſcere cauſa ꝓlis ꝓcreandē: illud nō videtur ꝯtra legem nature. ſꝫ hoc mō poterat quis in pluresꝯſentire ⁊ ita ptꝫ ꝙ ꝯſentire in plures ſucceſſiue etiā omnibꝰ viuentibꝰ nō fit ꝯtra legē nature. ¶ Itē ī alijs aīantibus ita eſt ꝙ vnꝰ maſculꝰ pōt adimplere multas ẜm le
gem nature ſicut patꝫ in gallo. Similit̓ videt̉ ꝙ poteriteſſe ex ꝑte iſta. nam vt dictū eſt gen̄. xvj. ip̄i abraham. ingredere ad ancillā tuā. gͦ poterat diuerſis carnē ſuā cōmunicare. vxorē em̄ habebat qn̄ ſibi dictū eſt hoc. Sedſicut vir poterat carnē ſuā coīcare diuerſis: ita videturꝙ ip̄a mulier poſſet. vel vnde eſt hoc ꝙ mulier nō poteſtcum vtrūqꝫ eſſet ad multitudinē ſpeciei ꝓcreande ad cultum dei. ¶ Itē aliqua mulier intēdit ſeruare fidē cū pluribus. ⁊ non eſt coitus niſi cauſa ꝓlis ꝓcreande. quarevidetur ꝙ nō ſit contra legem nature ꝙ vna mulier habeat plures. ¶ Item querit augu. de illa que coit cauſaprolis ꝓcreande ⁊ vult fideꝫ ſeruare viro. ⁊ dicit. ꝙ iſtamultis matronis p̄ponenda eſt. ſed in actu continentie:ipſius matrone nō malū eſt. gͦ ī iſto actu cōire nullo mōeſt peccatū. cū ſit ip̄i ꝯtinentie matrone p̄ponēdꝰ ¶ Etdicendū ꝙ cōire cū pluribꝰ vno mō eſt ꝯtra legē nature.alio mō nō ſicut determīatuꝫ eſt ſupra. ¶ Ad obiectū autem dicendū ꝙ lex nature ẜm cōgruentiā ad ip̄am mr̄imonialē copulā que eſt ꝑ inſtitutōneꝫ diuinā: tria includit .ſ. ꝙ fiat coitꝰ cauſa ꝓlis ꝓcreande. ⁊ ꝙ ſeruat fidemthori. terciū eſt ꝙ nō tm̄ ad tempus ſeruet ſed inſeꝑabiliter. Unde ille qui haberet illa duo nō ꝓpter hoc habe̓ttotum qd̓ exigit̉ ad hmōi legeꝫ nature. deeſt em̄ illud deordinatōne ad bonū matrimonij qd̓ eſt ſacramētū .ſ. ip̄ainſeꝑabilitas. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ de viro. dicendū ꝙvir ita potuit ꝯmunicare quādo neceſſitas erat. ſicut dicit augu. ſuꝑ gen̄. ad lr̄am. ⁊ habet̉ in. iiij. ſentētiarum.xxxv. diſ. ꝓ varietate tempoꝝ varia inuenitur diſpoſitōconditoris. Unde dicit augu. antiquis multis non fuitin peccatū ꝙ pluribꝰ feminis vtebātur. nec contra naturam hoc faciebant: cum nō laſciuendi cauſa ſed gignendi hoc facerēt. ¶ Sed quare mulieribꝰ quādoqꝫ nō fuitcōceſſum vt diuiderent ſicut in viris. Ad qd̓ dicendū.mulier ſubiecta eſt viro ratōne conditōnis. licet em̄ data eſſet in adiutoriuꝫ viri ſicut dictū eſt j. gen̄. nihilominus formata fuit de latere viri ipſius. ratōne etiam penalitatis ſicut dicitur gen̄. iij. ſub viri poteſtate eris. etip̄e dominabit̉ tui. illud dictum eſt ei poſt peccatū quaſiin cumulū pene. ita duplex ſubiectōnis ratō durauit inlege nature poſt ſtatum .ſ. primū. Et etiam durauit duꝫfuit lex ſeueritatis ⁊ rigoris. ſcꝫ tempore legis moyſi. ⁊ideo vir tempore iſto cum nō ad paria iudicarentur vir⁊ mulier. quādo ſcꝫ mos erat habere plures. nec erat preceptum incōtrariū. ⁊ ſic etiam poterat dictare ratio: potuit vir habere plures vxores. ſed quādo venit lex ſuꝑiolex libertatis. lex ſpūs ⁊ gr̄e. q̄ .ſ. p̄eminet taꝫ legi nat̄e ꝙͣlege moyſi ad paria iudicant̉ in illo actu vir ⁊ mulier. ⁊ideo dicit̉. j. ad Corin. vij. mulier pt̄ateꝫ corꝑis ſui n̄ hꝫſed vir ⁊ ecōuerſo. ¶ Pret̓ea plures pn̄t ab vno gͣuidarinō at̄ vna a pluribꝰ. vn̄ aug. d̓ bono ꝯiugali occulta. legenature amat ſingl̓aritatē ꝗ pͥncipāt̉. ſubiecta v̓o nōſolūſingl̓a ſingul̓: ſꝫ ſi rō ſocialis aut natural̓ admittit ⁊ plures vni n̄ ſine decore ſubdūt̉. nec eī ſic hꝫ vnꝰ ẜuꝰ pluresdn̄os qm̄ vnꝰ dn̄s plures ẜuos. Nec ē ꝯͣ nat̉aꝫ nuptiaꝫplures eī femīe ab vno fetari pn̄t: vna v̓o a pluribꝰ n̄ p̄t.hͦ ē ius pͥncipioꝝ. ¶ Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de matrona. dicidū ē ꝙ nō parificāt illa matrone inqͣtū ē matrona. ſꝫ ꝙͣtum ē ad aliqͣs ꝯditōes ī iſtis. qꝛ ẜuat fidē ⁊ vult ꝓcrearePret̓ea v̓o matrona qn̄qꝫ vult cōire cū marito nō ꝓpterhmōi rōes vel ꝯditōes ſꝫ cā incōtinētie ⁊ hmōi. ⁊ ī hͦ ip̄amatrona a bonitate matrone degenerat. vn̄ n̄ p̄ponit̉ etſimpl̓r ſꝫ inqͣtū matrona a rectitudīe matrone aliquātūlū degenerat. vn̄ aug. ſic dīc. Si aliꝗs aliquā ſibi aſſociat ⁊ ad tp̄us ⁊ illo fidē ẜuat viro ⁊ ſpe ꝓlis hn̄de vult ſecogͦſi tm̄: tal̓ ml̓tis matronis an̄ponēda ē. ⁊ ſic an̄ponit̉matrone debitū petēti gr̄a libidīs explēde qͦ ad hoc.Adhuc etiā queritur. §. ij.vtꝝ cōire cū ſua ſit pct̄m? ⁊ vr̄ ꝙ ſic. qꝛ iſtd̓ ꝓcedit a v̓tute generatiua inqͣtū corrupta eſt ꝑ libidine. gͦ ſicut v̓tus