Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.clix.Queſtio

generalis gule. Alio dicit īmoderatōeꝫ vel mēſurā maxīe quo ad exceſſuꝫ. ſic ſuoīm circūſtātiaꝝ debmitur ī rōneQꝛobijcit̉ pct̄m ē pͥuatō tm̄modi ſꝫ etiā ſpēi ordicēduꝫ veꝝ ē. Sꝫ notāduꝫ ēẜm dic aug. tollit modū tollit ſpēꝫ ordinē. ſi ē ſpecies: ordo modꝰ. etſi ē ordo modꝰ. ideo pōt pͥuarivel ꝓut diuidit̉ ex oppoſito ꝯͣ ſpēꝫ ordinē: vel ꝓut generaliter ſumit̉ vt ꝯtineat ſpēꝫ ordinē. ſi pͥmo ſic ꝓcedebat. ſi ſcd̓o ſic ponit̉ ī diffinitōe. Ad illud qd̓obijicit̉. circa ꝯtīgit peccare ẜm diminutōeꝫ ſic̄ ẜmſuꝑfluitatē. Rn̄debit̉ infra. explanabit̉ etiā qͣre q̄daꝫ capitalia ẜm ſuꝑfluitatē det̓mīant̉ q̄daꝫ ẜm indigētiā.re plura ẜm ſuꝑfluitatē pautiora ẜm diminutōeꝫ.re ph̓s qͣſi circa oēm medietateꝫ ponit vtrūqꝫ ẜm ſuifluitatē ẜm indigētiā ſct̄i aūt theologi ſemꝑ ita. Mlēbruꝫ ſecundūEcūdo querit̉ de motiuo huiꝰ pct̄i. em̄ īquolibꝫ pct̄o ſit aliqd̓ appetibile qd̓ īordīate appetitū facit pct̄m eſſe pct̄m. vt in ſuperbia excellētia ī ira vindicta. ī auaritia ſufficiētia. q̄rit̉ qd̓ tale ē in gula? pōt dici apparēs ſufficiētia. qm̄ vt dictū ē ſupra. appetibile auaritie ē ſufficiētia. tūc non diſtingue̓t̉ hoc pct̄m ab illo. Forte dices apparēs ſufficiētia alimēti hoc videt̉ ꝓbabile. Cortra multi ſūt ſe īgurgitātes ex induſtria accipiētes ſuꝑfluitatē vltra ſufficiētiā. mouit eos apparēs ſufficientia alimēti. Ad qd̓ dicēduꝫ apparēs ſufficiētiaalimēti mouet ī hoc pct̄o. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ potiꝰꝯtingit ibi eſſe apparēteꝫ ſuꝑfluitatē. vt ptꝫ in illis qui ſeingurgitāt. dicimꝰ ſic̄ ſuꝑfluū diminutū ſufficiēscirca alimētum det̓mīat̉ diuerſimode ẜm diuerſas ꝑſonas ẜm dīc ph̓s iuueni eſt parū. mgr̄o ginnaſioꝝ ēmultū. eodē dicimꝰ ī multis ē ita. illud qd̓ p̄movidebit̉ eis eſſe ſuꝑfluū: poſtmodū ex praua ꝯſuetudinevix videbit̉ eſſe ſufficiēs. ī multis etiā ip̄e appetitꝰ abſorbet iudiciū. vn̄ ſi primo moueat eos ſufficiētia. poſtmodum aūt ad ingurgitatōeꝫ inclinat̉ eoꝝ ratio. Membrum terciumErcio querit̉ vtꝝ primꝰ motꝰ nutritiue ſiue appetitiue ī nutrimēto ſit pct̄m. videt̉y ſic. hoc qd̓ dicit̉ ſuꝑ illd̓ ad Ro. viij.ō ꝯcuꝑiſces. glo. ꝓhibet motū ne ducat̉ad ꝯſenſuꝫ. ꝓhibꝫ hoc: ne primꝰ motꝰ ꝯcupiſcibilis ducat̉ ad ꝯſenſuꝫ. ſꝫ primꝰ motꝰ nutritiue ē motꝰ ꝯcupiſcibilis ſic̄ generatiue. ſic̄ primꝰ motꝰ ī generatiua ẜm ſecui ē ꝯſentiēdū ē pct̄m: ita ī nutritiua. Itē ī iraſcibili ē motꝰ ī ꝯcupiſcētia erit. Itē potētia ꝯcupiſcibil̓ita ſe hꝫ īmediate ad nutritiuaꝫ ſic̄ generatiua. ita hꝫnutritiua obiectū pͥmū reſpectu cꝰ p̄t dici motꝰ inordinatus ſic̄ generatiua. pt̄ det̓mīari pͥmꝰ motꝰ ſic̄ ibi. Itē aug. ē temptato a carne eſt ſꝑ cuꝫ pct̄o etſi ei tn̄ ꝯſentiat̉. ſꝫ temptatō a carne coīs e generatiue nutritiue: tēptatō nutritiue ē ſꝑ pct̄o ſic̄ generatiue. Itē videt̉ magis debeat motꝰ pͥmꝰ in nutritiuaſit pct̄m ꝙͣ in generatiua. qꝛ pͥmū pct̄m fuit pct̄m gule.ẜm magis fuit corrupta (vt videt̉) nutritiua ꝙͣ generatiua: qͣre ſi ī generatiua ẜm ſe ſit pͥmꝰ motꝰ ē pctm̄: videtur ī nutritiua ml̓tomagis. Itē ſcd̓m aug. ī li. tri.In om̄i tēptatōe a carne ē pone̓ ſerpēteꝫ. mulierē viꝝ: ſerpēteꝫ intelligit̉ motꝰ ſenſualitatis: ſic ī nutritiuainordīata ē pone̓ talē motū ſic̄ ī generatiua .ſ. pͥmū mo. Ad dicit̉. bn̄ verū ē ī nutritiua ē motꝰ pct̄mſed ſꝑ ē pͥmꝰ motꝰ pct̄m. ſic̄ ī generatiua ſic̄ ꝓbatū ī qd̓ dic̄ aug. tēptatō a carne ē pct̄o et ſi eiſentiat. Sꝫ occaſiōe huiꝰ q̄rit̉ quō ſit veꝝ. arguit̉ad ꝯͣriū: qm̄ ẜm ī pluribꝰ locis aug. on̄dit. nullꝰ peccain eo qd̓ vitare pt̄. ſꝫ talē pͥmū motū nullꝰ vitare pt̄:eſt pct̄m̄. Pret̓ea ſpālit̓ videt̉ qm̄ vt ī pluribꝰ pōt

petitum nutritiue licitum illiciꝑfecte diſcerni intertum. Un̄ greg. eo tꝑe ncc̄itati debitum ſoluit̉ eſumncc̄itati voluptas miſcet̉. ꝗd ncc̄itas. ꝗd voluptas ignorat̉. pͥmꝰ motꝰ ꝗ̄ tūc circa erit. licꝫ videat̉ ordinatꝰnon vid̓r debē imputari ad pct̄m. Item aug. x. ꝯfeſ.ad ꝗetem ſaturitatis ex indigētie moleſtia tranſeo. in ip̄otrāſitū inſidiat̉ mihi laq̄us ꝯcupiſcēdi ip̄e em̄ trāſitꝰ voluptas eſt. ſalus ſit comedēdi bibēdi: adiūgit ſetanꝙͣ pediſſeqͣ ꝑiculoſa iocūditas. pleꝝqꝫ p̄ire conat̉ vteiꝰ fiat qd̓ ſalutis me face̓ vel dico vel volo. vid̓r excuſet ignorantia iſta mixtura ncc̄itatis voluptatis. non dꝫ imputari ad pct̄m. Ad qd̓ dd̓m ꝯcedēdo in nutritiua eſt pͥmꝰ motꝰ ſic̄ ī generatiua. tn̄ ad ēdiſſil̓e: omnis motꝰ et̄ pͥmꝰ generatiue eſt pct̄m niſi perſacr̄m mr̄imoniale excuſet̉: non tn̄ ſic oīs motꝰ nutritiue.ꝯcedimꝰ em̄ eiꝰ motꝰ pͥmꝰ pt̄ eſſe pct̄m. tn̄ oīs. qm̄ potentia ꝯcupiſcibilis et̄ in nutritiua corrupta eſt. licꝫ nontantū quantū in generatiua. et̄ reſpectu ſui obiecti mouet̉ pluries in ſuo pͥmo motu illicite. qn̄qꝫ et̄ pt̄ p̄uenire vt ſurgat motꝰ illicitꝰ in nutritiua qn̄ non facit vtnon ſurgat pt̄: ille motꝰ eſt pct̄m. Sil̓r poſtꝙͣ ſurrexit lꝫ potuerit impediſſe vt ſurgēt: ſi non reſiſtit ꝓut dꝫ: imputat̉ ad pct̄m. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ freq̄ntiꝰ ibi ignorat̉ ꝗd ſit voluptatis ꝗd ncc̄itatis. non pt̄ facile ꝑcipi. et̄ qͣſi ſꝑ admiſcet̉ voluptas cum ncc̄itate. bn̄ ꝯcedīꝰ non ē ibi ſꝑ ꝑceptibile. ꝗd licitum ꝗd illicitum. ſic̄ necin alijs pct̄is vtꝫ in ira. multotiens credit iraſci ꝯͣ vicium iraſci ꝯͣ ꝑſonam: nec defacili pt̄ ꝑcipi. ſꝫ illa ignorātia ꝓceſſit ex pct̄o tanꝙͣ pena. qm̄ non fuit in adam an̄ lapſum ſꝫ potiꝰ in ip̄o erat potētia diſcernēdi int̓ hec. nonhec ignorātia oīno excuſat pct̄m. tali pct̄o vbi ſic ē illicitum: debet̉ niſi pena tꝑalis. tn̄ ip̄a vnctō freq̄nter docet ſct̄os vt ſciant diſcernēꝗd ſit ncc̄itas ꝗd voluptas.vt de ſe ad non attingat. Qd̓ at̄ dr̄ de voluptate.dicimꝰ eſt voluptas naturalis: qn̄ iſta ſe admiſcetꝓpter eſt pct̄m. eſt voluptas libidinis hec facit ibipct̄m qd̓ ē exceſſus menſure. Sꝫ obijcit̉ de motu illicitonutritiue vt attingat inferiorem ꝑtem rōnis dr̄ ml̓r:nonſolum ſenſualitatē. querit̉ ſi ſit ibi moroſa delectatōvtꝝ ſit moͣre pct̄m. ſic vid̓r ſil̓e de motu generatiue. magis videt̉ deberet eſſe hec qm̄ magis videt̉ eſſe corrupta. cum adam ẜm motū eius illicitū peccauerit. itaſi ex ꝑte motus illiciti generatiue cum ē delectatō ſic moroſa: eſt pct̄m moͣre etiam ex ꝑte iſta. Ad qd̓ dd̓m.non ē ſimile. qm̄ generatiua ſolet eſſe potētia ꝑſone ſꝫnature vtroqꝫ fuit corrupta. ꝓut ip̄am debebat fieri ꝓpagatio. niſi ſit excuſatio per matrimonium. ſꝫ nutritiua cetere potentie non ſunt ita pͥncipa alterius vndepotentie perſone ſunt: non nature vniuerſalis. ideo ſoſum hn̄t vnam correctōꝫ. non negamꝰ ꝗn aliqn̄ talis motus poſſit eſſe mortalis: ſꝫ non oportꝫ omnis aut ſemꝑ. Sed adhuc obijcit̉ de eo qd̓ dic̄ aug. in li. de ꝯflictu vicioꝝ v̓tutum. ſic̄ eger ad medicinam ſic ad ſumendasdapes debet vnuſꝗſqꝫ accedere. nequaꝙͣ in illis voluptatem appetens ſꝫ neceſſitati ſuccurrens. ſꝫ eger ad voluptatem nihil accipit de medicina nec vltra id qd̓ credit ꝯgruere nature ſue: ſi vltra accipit ſcienter peccare videt̉.ſimiliter hic. Ad qd̓ dicendum quo ad hoc dr̄ cibꝰſumendus vt medicina. qm̄ cum in nobis ſit ꝯtinua deditio: ad hoc ſumit̉ vt fiat econtra reſtauratio. ſic̄ egermedicinam cum timore accipit. nec ibi appetit voluptatē:ſic dꝫ ſe hr̄e homo ad cibum. tn̄ quo ad id qd̓ eſt accivltra ncc̄itatem non eſt ſimile: qm̄ non ē ita determinap̄ciſe ꝗd eſt ad neceſſitatem ſic̄ ibi v̓bi gr̄a. Eſt aliꝗsnon vult comedere niſi ſemel in die. plus comedit in vnavice ꝙͣ ſi bis comederet: quoniam aliter cibꝰ ſemel ſumptus non ſufficeret ad totam diem. nec tamen quo adhoc peccat dummodo non excedat tm̄. vt per hoc impediatur ab operibus ſuis maxime ſpiritualibus vt illi qui ſe ingurgitatnt. Sed contra illud quod dictum