Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vnum em̄ rem reducūtur: licet rōnibꝰ differūt. vtrobiqꝫem̄ eſt appetitus excellētie. ſꝫ ſuꝑbus dicit̉ qui intra apparet ſibi magnus. vane glorioſus: ꝓut appetit aparēextra in ore alioꝝ laudē. Poteſt etiā ſuꝑbia tercōdici caput. ꝓut ex amore excellētie ꝓprie ẜm prius poſterius naſcūtur ſeptem peccata capitalia ī aīma rōnali. iſte em̄ amor ē qui adheret magis ip̄e aīe male diſpoſite. et hoc dicit̉ ſuꝑbia regina cui filie ſunt ſeptē vicia capitalia. Per hoc pt̄ reſponderi ad obiecta. Iſtoem̄ vltimo eſt aliquod iſtoꝝ. vij. v̓o p̄cedenti ēvnum de ſeptē. primo em̄ ē cauſa pct̄oꝝ et dr̄ pct̄ꝫet hoc ſoluit̉ illud qd̓ fuit primo obiectu. greg. em̄ cuꝫdicit eam reginā: eam in ſeptem diſtīguit. at̄ dicit̉terciū mēbrū eoꝝ que ſunt ī mūdo. ſicut habet̉. .j. ioh̓. i. accipit̉ capitali pct̄o: ſꝫ quadā radice pct̄oꝝ. ẜm triplex ē radix ẜm triplicē amorē inordinatu. aut em̄īmor eſt inordinatꝰ interioris hoīs pluſꝙͣ oportet: et dicitur ſuꝑbia vite. aut dicit̉ amor inordinatꝰ exteriorisboni pluſꝙͣ oportet: dr̄ ꝯcupīa oculoꝝ. aut amor īordinatus inferioris boni pluſꝙͣ oportet: et dicit̉ ꝯcupīa carnis. Iſid̓. v̓o accipit ſuꝑbia vno genere pct̄i et licꝫ ratōne differat ab ip̄a cenodoxia que ē vana gloria nihilominꝰ vno fomite vicioꝝ ꝯputant̉ ꝓut dicit om̄iaoriūtur de ſeptenario fomite vicioꝝ qd̓ infra magis exprimetur. Ad illud v̓o qd̓ obijcitur ſuꝑbia et cupiditas ſunt duo capita eo de vtroqꝫ legit̉ ſit princium pct̄i. Dicendū eſt caput vbi ꝓprie ſumit̉ prīcipamembrū in corꝑe intelligit̉. et ita in corꝑe pct̄i illud dicetur caput qd̓ eſt prīcipale pct̄m. hoc aut nec ſuꝑbianec cupiditas dicūt̉ caput: niſi ẜm quādam expoſitōeꝫ.que habet̉ verſus finē ſecūdi libri ſnīaꝝ. ꝓut aūt ſuperbia ad aduerſionē ab incōmutabili bono vel ad cōtemptum dei refertur: cupiditas v̓o ad cōuerſionē mutabil̓boni: duo capita pn̄t dici .i. prīcipia pct̄oꝝ. ſꝫ tūc caput dicit̉ ꝓprie. Ad illd̓ v̓o qd̓ dr̄ in eccͣo. duo mala ſed vnū ſunt ſuꝑbia et cupiditas. Reſpōdendū ē.dicit̉ qꝛ cōuerſio mutabilis boni et auerſio ab incōmutabili: vnū eſſe actualis pct̄i mortalis ꝯſtituūt. et ideo dicuntur eſſe vnum malū duo. Nembrum ſecundumEcūdo querit̉ vtrū ſunt pautiora vicia capitalia ꝙͣ ſeptem vel plura. vel p̄ciſe ſeptēiſta. aūt ſint pautiora videt̉ qd̓ dr̄.j. ioh̓. ij. om̄e qd̓ ē in mūdo aūt eſt ꝯcupīacarnis ⁊cͣ. glo. his tribꝰ oīa vicioꝝ genera ꝯp̄hendūt̉. etita erūt tria capita vicioꝝ. Itē ſuꝑ illd̓ psͣ. incēſa igniet ſuffoſſa. dicūt̉ duo origines pct̄oꝝ timor male huīlians et amor male accēdēs. et ita vident̉ duo. Greg.etiā duo genera pct̄oꝝ diſtīguit ſpūalia carnalia itaduo vident̉ et pl̓a. Preterea. ſi pct̄a hic diuidūt̉ẜm actus viriū motiuaꝝ. tres aūt ponūt̉ vires motiue.rōnalis. iraſcibilis cōcupiſcibilis. plures. ſic̄ dīcaug. ī li. de aīa et ſpū. erūt tria capitalia pct̄a ẜm actꝰtriū viriū. aūt ſint pl̓a ꝙͣ ſeptē videt̉ hoc qd̓ hēt̉math̓. xij. ſuꝑ illd̓. aſſūpſit. vij. ſpūs nequitiores ſe. vbiponūt̉. xiiij. et extrahit̉ illa glo. ex dictis greg. et ſic enumerant̉. inſipiētia. ſtulticia. imprudētia. aꝑta ignauia.ignorātia. impietas. temeritas. et iterū ſiml̓atio ſapientie. ſiml̓atio diſcipline. ſiml̓atio prudētie. infirmitas fallens ab vmbratōe virtutis. vſurpatio ſcīe falſe pietatis.cōtemptus. dolus ficte religioſitatis. ſic. xiiij. dicūt̉ genera pct̄oꝝ. om̄ia em̄ opponūt̉ ſeptē donis ſpūſſct̄i. Itēyſid̓. ponit octo. Caſtrimargiā. fornicatōꝫ. filargiā. irā.triſticiā. accidiā. cenodoxiā. ſuꝑbiā. et ita ſunt plura vicia capitalia ꝙͣ ſeptē. Preterea. vicio qd̓ eſt ex ſuꝑfluitate rn̄det viciū ex īdigētia. ſic̄ ſuꝑbia ē viciū ex ſuꝑhabundantia et ira. ſil̓r et gula et luxuria. et alia vidēt̉ exindigētia. erūt ergo. vij. pct̄a ex habūdātia. et. vij. ex indigentia ſuꝑhabundātie reſpōdet indigentia et ecōuerſo. Item videt̉ ſint alia ſeptē capitalia ꝓpt̓ illd̓ qd̓

dicitur. vj. ꝓuerb̓. ſex ſunt que odit dn̄s et ſeptimū deieſtatur aīma eius. glo. enumerat. vj. capitalia crimīatn̄ reſpectu diſcordiā ſemīantis. quaſi minora deponit.quia maius eſt facinꝰ illud quo vnitas et fraternitas ſpirituſſancti gr̄aꝫ eſt cōnexa diſſipatur. Ad qd̓ dicendū ſeptē ſunt capitalia pct̄a. ſic̄ dicit grego. Adobiecta aūt ī cōtrariū reſpōdendū ē. et primo ad illd̓ qd̓obijcit̉ de cōcupīa carnis et alijs duobꝰ. illa em̄ cauſis pct̄oꝝ accipiūt̉: ip̄is peccatis. motiuum em̄ adpeccatū vel eſt ex cōcupiſcētia carnis vel ex cōcupīa oculorum vel ex ſuꝑbia vite. etſi dicantur eſſe peccata illaſeptem reducerent̉ ad iſta tria. et tunc hec dicerent̉ capitalia peccata et illa nihilomīꝰ que reſpectu eoꝝ oriūturex ip̄is. Ad ſecūdū dicendū. timor male huīliansamor male accendēs inclinatōes eſſe dicunt̉ ad peccata ip̄a peccata. et ita licet cauſe generales dicātur: nontn̄ capitalia peccata. Ad tercium dicendū ille due.differentie licet cōtineant capitalia peccata. non tamendicunt rationē ẜm quā ſunt capitalia peccata. em̄ determināt differētias amoris vel appetitus reſpectu ip̄iꝰamari ex qua ꝑte ſumūtur capitalia peccata. ſicut em̄ acaritate eſt motꝰ totius corꝑis: ſic ab illis ē motꝰ totiusꝑuerſionis. om̄is em̄ motꝰ ꝑuerſe volūtatis eſt ẜm inordinatōem amoris apparētis boni. Ad qͣrtū dicēdū.licꝫ capitalia peccata diuidant̉ ẜm actꝰ viriū: tn̄ ēex ꝑte viriū ſꝫ ẜm actus ad motiua referūt̉. motiua at̄cōtingit differētia ẜm actū vnius potētie. Un̄ ẜm numerū motōꝝ ex illa ꝑte attēdūt̉ differētie pct̄oꝝ capitataliū. viij. dicunt̉. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. pl̓a debeant ꝙͣ ſepteꝫ. vtpote. xiiij. dicendū eſt. numerus illeattēdit̉ ẜm oppoſitōem donoꝝ attendit̉ ẜm apparētiādefectū. vt ẜm defectū attendatur. vij. ẜm apparētiā iterūvij. Ex iſta v̓o ꝑte dicit̉ differētia capitaliū vicioꝝ ſꝫẜm nūerū amatoꝝ aut fugibiliū ſic̄ infra on̄det̉. Adillud v̓o qd̓ dicit yſid̓. dicendū. ponit differentiā intercenodoxiaꝫ et ſuꝑbiam. ꝙͣtum ad hoc ſuꝑbia reſpicitappetitū excellentie interius cenodoxia v̓o reſpicit appetitum excellentie exterius ẜm aliquis vult videri magnus in laude hoīm. et ẜm hoc attēduntur diuerſa naſcentia ex illis. Similit̓ ponit differētiā inter triſticiamet accidiam vt triſticia dicat̉ reſpectu mali apparētis dequo eſt dolor. vel cuius ē fuga. accidia v̓o dicat̉ reſpct̄umali apparētis cuius eſt appetitus. et ẜm hec aſſignant̉diuerſa naſcētia. vn̄ de triſticia dicit̉ naſci rancor. puſillanimitas ⁊cͣ. de accidia v̓o ocioſitas ⁊cͣ. ſic̄ ibidē dr̄ īglo. Inuidia v̓o ſub ſuꝑbia ꝯprehēdit̉ tanꝙͣ naſcēs ex eaex appetitu em̄ excellētie illicito: ſequit̉ appetitus qui eſtodiū ne alius ſublimetur vel excellat. et hoc eſt inuidie.et ideo ibi īuidia tanꝙͣ naſcēs de ſuꝑbia computat̉. Sicergo ſcd̓m aliā rōem accipitur ibi nūerus capitaliū etẜm aliā rōem a greg. vn̄ nihil ꝓhibet aliū nūerū capitaliū ibi hic. Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcit̉ de ſuꝑfluitateindigentia. dicendū eſt. capitalia vicia diſtinguunturẜm ea ad magis ꝓnus ē. ꝯtingit aūt hoīeꝫ aliquardo magis ꝓnū ad ſuꝑhabūdātiā. aliqn̄ ad indigētiaꝫUn̄ nec ẜm om̄em ſuꝑfluitatē: nec ẜm oēm indigētiā attenditur viciū capitale. verbi gratia gula et luxuria attendūtur ẜm ſuꝑhabundātiā. auaricia d̓o ẜm indigētiāſic etiā cōtingit quoddā in alijs accipitur ẜm ſuphabundātiam quoddam ẜm indigentiā. et ita erūt totpeccata capitalia quot ſuꝑfluitates et indigentie in vniuerſo. Ad vltimum dicendum illa. vij. que enumerātur. vj. ꝓuerb̓. dicuntur capitalia ẜm eandem rōemẜm quam iſta. vij. Illa em̄ dicūtur capitalia: quia contra caritatem que eſt vnitas preximo et eſt caput virtutum ordinantur. Diſcordia em̄ ſeminata principalit̓eſt contra caritatem. alia v̓o ordinant ad diſcordia ſiueſciſma quod contrarium eſt vnitati caritatis ad proximum. Unde attribuuntur homini apoſtate. ſcilicet ſciſmatico.