mentis leuitate ꝓcedūt et vidētur venialia. ergo iocularitas ſermonis erit veniale. ſed illa dicitur ſcurrilitasin ſcriptura: ergo ſcurrilitas ē veniale peccatū. ¶ Itemdicitur in glo. ſuper illud ad col̓. ij. Nūc aūt ⁊ deponiteet vos omnia. ira et indignatōem. blaſphemiā et turpēſermonē ⁊cͣ. poſt maiora ꝓhibet minora. ⁊ vocat maiorafornicatōem. immundiciā. libidinē que prius enumerata ſunt. minora v̓o irā ⁊ indignatōem. et turpē ſermonēhec aūt minora videntur eſſe peccata venialia: nā ira ⁊indignatio ſicut ibi accipiuntur videntur eſſe venialia.dicit em̄ iram ſubitū animi motū. indignatōeꝫ v̓o motūſubitū de alio ſublimato. pari ergo ratōne videtur turpis ſermo ad venialia peccata ꝑtinere. ¶ Itē aug. in. §.Que ſunt minuta. .xxv. diſ. enumerat peccata minuta q̄dicūtur venialia. enumerat maledictōem temeritatis etfacilitatis. ſed ſub maledictōe temeritatis cōtinet̉ ſcurrilitas ſiue turpiloquiū. ergo ſcurrilitas eſt veniale peccatum. ¶ Ad quod dicēduꝫ ꝙ ſcurrilitas ẜmonis ſiueturpis ſermo. pōt ꝓcedere ex quadā lubricitate lingue⁊ impetu iraſcibilis vel cōcupiſcibilis. ⁊ ſurreptōe rōnis. vel poteſt ꝓcedere ex deliberatōe rōnis et mala conſuetudine lingue ⁊ ꝑuerſa affectōe ſiue malignā cōcupiſcibilis vel iraſcibilis. ⁊ ẜm hec retorqueritur vel ad libidinē mortalē vel ad libidinē venialē tāꝙͣ ad radicē. ⁊ẜm hoc erit vel mortale peccatū vel veniale. ¶ Ad obiecta aūt rn̄dendum. ꝙ cū dr̄. vj. ad eph̓. Scurrilitas nonnominet̉ ī vobis aut ſtultiloquiū. dicēdum ē. Aliud eſteſſe ſtultiloquiū vel ſcurrilē ī ẜmōe. ⁊ aliud ē eē nominatū hmōi. cū em̄ nominatꝰ ē hmōi notatur infamia q̄ ſurgit ex praua aſſuetudine. ⁊ hoc mō pōt reduci ad mortale peccatū cū eſt ex precedēti deliberatōe. Un̄ in canonedr̄. clericū ſcurrilē ⁊ verbis turpibꝰ ioculatorē ab officio eē retrahendū. vbi intelligit̉ pena ꝑ ſuſpenſionē abofficio que eſt ꝓ mortali peccato. ¶ Ad illd̓ quod dr̄ adeph̓. omnis ſermo malus ex ore veſtro nō ꝓcedet. dicendū ē ꝙ aut ſumitur ſermo malus generaliter et tunc eſtexhortatio nō ꝓhibitio. ⁊ hͦ videtur ex glo. que dic̄. ml̓tas ꝑtes veteres hoīes enumerat a ꝗbꝰ dehortat̉ ⁊ ẜmhoc nō oportet. ſi extrema ſint mortalia. ꝙ mediū oībꝰmodis ſit mortale. Si v̓o coarcetur ad ſermonē malū ꝙex malignitate animi ꝓcedit ad deſtructōem fidei vl̓ bonoꝝ morū. ẜm hoc pōt eē mortale peccatū. ¶ Ad terciūv̓o dicēdū. ꝙ infamia nō tm̄ ſurgit ex genere mortal̓ peccati ſꝫ ex aſſuetudine venialiū peccatoꝝ. cū qua tn̄ aſſuetudine pōt eē cōtentus ex quo ē peccatū mortale. ſic̄ patet in ebrietate vel ebrioſitate. ¶ Ad quartū dd̓m. ꝙ immūdicia pōt ſurgere nō tm̄ ex mortali peccate īmo ex veniali. Un̄ illa rō nō ē ſufficiēs ad aſtruendū ꝙ ſit mortale peccatū. niſi intelligat̉ d̓ immūdicia ẜm quā deformatur imago diuina. ¶ Ad ꝗntū ꝙ cū dicūtur hmōi cantica abhominabilia. hoc intelligit̉ rōe illoꝝ q̄ ſpectāt admortale peccatū vel rōe damni qd̓ elicitur ex illis. ¶ Adſextū d̓o dicēdū. ꝙ intelligit ex peccatis oris q̄ ſunt mortalia rōne quoꝝ opponitur nubes ne tranſeat oratō perefficaciā ad deum.¶ Nembrum terciumErcio queritur vtrū ſcurrilitas in p̄latoſemper ſit mortale peccatū. quod videt̉ ꝑhoc qd̓ dicit bern̄. Cōſecraſti os tuū euanlio. talibꝰ aūt aperire os illicitū ē aſſueſcere ſacrilegiū. labia em̄ ſacerdotū cuſtodiunt ſcīam etlegē ex ore eius requirūt. ſic ergo peccatū mortale ē turpiloquiū vel ẜmo ſcurrilitatis ī ore ſacerdotis vel p̄lati. ¶ Itē fugienda ē ocioſitas mr̄ nugaꝝ nouerca virtutū. nuge in ore ſacerdotis ſunt blaſphemie. ¶ Itē criſo.equus regalis eſt lingua ſi impoſueris frenū ⁊ docuerisambulare cū bona cōpoſitōe. quieſcit ſuꝑ eā et deſuꝑ ſedebit rex. ſi aūt infrenatā dimiſeris ferri ⁊ ſaltari: dyaboli fit aſcenſus. cū ergo hoc fit in turpiloquio p̄lati vl̓ſacerdotis. erit mortale pct̄m ¶ Contra. ad nihil obli-

gatur p̄latus ad quod nō obligetur alius p̄ter illud qd̓ꝑfectio p̄latōnis exigit. ꝑfectio aūt prelatōnis eſt curāhabere debitā ip̄oꝝ ſubditoꝝ. de ſubſtātia aūt huius n̄videtur eē abdicatio turpiloquiū. ergo ratōne perfectōnis officij non tenetur ad abdicatōnem ſcurrilitatis velturpiloquij. ¶ Ad quod dicēdū. ꝙ p̄latus ſiue ſacerdo.cū teneatur docere plebē verbo et exemplo: peccat mortaliter reddendo verbū ſcurrilitatis aut turpiloquij.verbo doctrine. et quia tenetur docere exemplo. ſi ſcandalizat vel prauū exemplū dat turpiloquio. iteꝝ peccamortaliter. ſi tn̄ ex ſurreptōe ſiue ex imp̄meditatōe verba hmōi ꝓferret: nō creditur ex hoc peccare mortaliteEt qd̓ dicitur in illa auctoritate talibꝰ aꝑire os illicitūeſt. intelligitur de apertōne per p̄meditatōem ⁊ deliberatōnem in his in quibus tenetur docere et apud quostenetur docere.Gratia precedentiū. §. j.querit̉ vtrū peccant p̄bentes aurem turpiloquio. quodvidetur per hoc quod dicitur ad Ro. j. Non ſolum quiagunt ſed qui cōſentiunt digni ſunt morte. ſed p̄bentesaurem turpiloquio fouent peccatorem ī peccato ſuo. erlo ꝓ cōſentiētibus reputantur. ergo digni ſunt morte.Queritur ergo ſi equale ſit peccatuꝫ. quod videtur ꝑſimile. dicit em̄ bern̄. ad eugenium. detrahere aut detrahentem audire quod horum damnabilius ſit non faciledixerim. ex quo accipitur ꝙ quaſi par damnatio eſtde tractoris ⁊ auditoris. pari ratione dicentis turpiloquium et libenter audientis. ¶ Ꝙ etiam magnū ſit peccatum patet per hoc quod dicit criſo. quādo poteris eſfici ſtudioſus in talibus conuerſans auditionibus quādo ſudores qui ſunt pro ſobrietate ferre ſuſtinebis paulatim ſubfuſus a riſu et canticis et hmōi turpibus verbis. ex quo accipitur ꝙ cōſuetudo audiendi turpiloquium libenter non ſtat cum virtute. ergo peccat mortaliter diligens auditor et frequens. videtur ergo peccatuꝫpeccato parificari. ¶ Ad quod dicēdum. ꝙ duplex eſtauditio. Una illorum qui ſuſtentant turpiloquium ⁊ ꝓcurant vt fiant turpiloquia. et taliū ē maius peccatumꝙͣ turpiloquiū. autores em̄ ſceleris magis ſunt ī culpaꝙ miniſtri. ex maiori em̄ libidine peccant. Eſt autē aliaauditio caſualis cum tamen offertur placet. ⁊ hi minꝰpeccare credūtur ꝙͣ turpiloquiū ⁊ ſcurrilitatem perpetrantes. talibus dicit criẜ. Si vis on̄dere nobis manifeſte quoniā nō letaris in turpia loquendo. neqꝫ audireſuſtine. amabile em̄ eſt ab omnibus habens purgatamanimā poſſe fieri honeſtam et ſobriā. quātominus talibus auditōibꝰ nutritam.¶ Nlembrū quartumUarto queritur de ꝯꝑatōne turpitudinisin ſermone ad turpitudinē in opere. ⁊ vipitudinē oꝑis. Un̄ ſeneca. Libentia turpiū verboꝝ impudicitiā nutrit. ⁊ iterū turpia ne dixeris tranſibis poſt īeffectum ſi inhoneſta loquaris. cū ergo vlterior ſit gradus turpitudo oꝑis turpitudine ſermonis. erit maiuspeccatum in opere ꝙͣ in ſermone. ¶ Hoc etiā videtur exverbis ſocratis dicentis. quod facere turpe eſt hoc necdifferētie honeſtū puta. q. d. ex turpitudine operis quaſi ex fonte redundatur turpitudo ſermonis. ¶ Contradicit criſo. multi horrent dicere vel audire que nō horrent facere. ſi ergo horror maior atteſtatur maiori crimini. vel vbi eſt horror ex vna parte eſt aggrauatio criminis: erit maius crimen turpitudo ſermonis ꝙͣ turptudo operis. ¶ Preterea. actus ẜmonis immediatiuselicitur a ratōne. eſt em̄ proprius eius actus. actus autem operis mediante alia potentia. gͦ cum crimina velpeccata ad ratōnem tanꝙͣ ad originem referantur. magis peccabit ratio in actu ſermonis ꝙͣ in actu operis