ſolutōnem premij debiti. immo poſſumus dicere qd̓.cit inſufficientiā operis facti reſpectu p̄mij eterni. ¶ Qd̓ergo querit̉ ꝙͣtum ad aliud opus ſcilꝫ mendacij. vtrumfuerit mortale vel veniale: poſſet ſuſtineri ꝙ veniale. reſpondendo ſicut dictum eſt. tamē poſſumus dicere ſicutalij dicunt. ꝙ mendacij ſui duplex fuit cauſa. Una pueroꝝ compaſſio: et reſpectu huius fuit mendacium veniale. alia aūt fuit tuitio ꝓprie vite. quaꝫ qꝛ inordinate etpuerſe diligebant: mendaciuꝫ ꝑ relatōnem ad cauſamillam fuit mortale. ¶ Ad illā ergo glo. hiero. dicimus.ꝙ cū dicit obſtetrices dicunt̉ ſibi edificaſſe. intelligēdūeſt edificaſſe id eſt preꝑaſſe. qꝛ ſi ꝑſeueraſſent in talibusoꝑibus forte dn̄s dediſſet eis caritatē que conſummaretedificiū. Unde aliter dicuntur edificare ſancti et aliterip̄e. ¶ Alie aūt due glo. grego. nō ꝓbant ꝙ mendaciū illud fuerit veniale niſi ẜm ꝙ fuit benignitatis et hoc bene ꝯcedimus. ¶ Sed queritur. quis ꝓponit orationemmethaphoricam ſicut dicit̉ litus aratur. hic primo vnuꝫſignat̉ ex conſequenti aliud pretendit. queritur ergo. ſimentiat̉ ſic loquendo et peccet. ¶ Ad̓ quod dicimus breuiter ẜm aug. ꝙ talis ſi intendit dicere ſenſum ſequentēpter hoc non dicitur peccare. maxime cum dicit illuduod poteſt patere ſiue quod frequenter cōſueuit dici.vnde nō dicit ꝯtra ꝯſcientiam. nō em̄ intendebat aſſe rere primū ſenſum illius orationis. Unde aug. vbi loquitur de Iacob vtrū mentitus ſit in li. de mendacio. ita dicit. om̄is enūciatio ad id qd̓ enunciat referenda eſt. ⁊ ꝓpter hoc ſi referendo ad intentōnem enūciatōis nō fuitmendaciū: nō ſunt cenſendi tales mētiri. ¶ Querit̉ etiāvtrū mendaciū minoris ſit culpe in vete. teſta. ꝙͣ in nouovel ecōuerſo paribus alijs circūſtātijs. ¶ Ad qd̓ reſpondet grego. ꝙ et ſub veteri forſitan teſtamēto mīoris culpe eſſe potuit. in quo ꝑ thauroꝝ vel hircoꝝ victimas ſacrificiū nō fuit ip̄a veritas ſꝫ vmbra veritatis. naꝫ in teſtamento nouo p̄ceptis altioribꝰ maniſeſtata ꝑ carnemveritate ꝓficimus. iuſtū eſt vt facta quedā que in illo populo vmbre veritatis deſeruierāt deſeramus. ſiquis d̓oꝑ teſtamentū vetus vult ſuū tueri mendaciuꝫ. qꝛ minusilluc quibuſdā fortaſſe nocuerit: dicat neceſſe eſt reꝝ alienaꝝ raptum dicat retributōem iniurie quia infirmisillis ꝯceſſa ſunt ſibi nocere nō poſſe. que omnia cunctisliquet quāta animi aduerſione veritas inſequit̉ que iaꝫnobis ſignificatōis ſue vmbra poſtpoſita in vera carnedeclarat̉. ¶ Querit̉ vtrū facta illoꝝ q̄ in vete. te. mendacio officioſo ſunt vſi imitanda? Ad qd̓ reſpōdet aug. inendaciū dicēs. Ille ꝑſone quas credendum ibili. ꝯtranō eſt ꝓph̓are voluiſſe: ſed qꝛ faciendo vel dicendo finxerunt voluntate fallendi. ꝙͣuis ex ip̄is qͦꝫ factis earū ſiuedictis aliqui ꝓpheticū poſſit ex culpa ꝑ illius om̄i potētiam preſeminatū. atqꝫ diſpoſitū qui bene vti nouit etiāmalis hoīm: tamen ꝙͣtum ad ip̄as attinet ſine dubitation mentite ſunt. ſed nō ideo debent imitanda exiſtimari qꝛ in eis reꝑiuntur libris que ſancti et diuini meritonominant̉. habēt em̄ ſcripta ⁊ mala hominū et bona. illa vitanda iſta ſectanda. et quedam ita poſita vt de illisetiā ſit ꝓlata ſententia. quedā v̓o tacito ibi iudicio ī nobis iudicāda ꝑmiſſa. qm̄ nō ſolū nos nutriri maīfeſtisverū et exerceri oportebat obſcuris. Cur aūt iſti imitandam ſibi thamar exiſtimāt mentiētē: et imitandū Iudāſi exiſtimāt fornicantē? ibi em̄ vtrūqꝫ legerūt. et nihil horū ſcriptura illa ſiue culpauit ſiue laudauit. ſꝫ tm̄ modovtrūqꝫ narrauit et iudicandū hoc vtrūqꝫ nobis dimiſit.ſed mirū ſi aliqd̓ hoꝝ imitandū impune ꝑmiſit. ꝙ enimthamar nō meretricandi libidine ſꝫ ꝯcupiſcēdi voluntate mentita ſit nouimus verū. fornicatio etiā ſi iude talisnō fuit. poteſt eſſe cuiuſpiaꝫ ꝙͣ faciat vt hō liberet̉. ſicutillius mendaciū fuit vt homo ꝯciꝑetur. nunqd ꝓptereaetiam fornicandū eſt. ſed ſi ꝓpter illud putat̉ fuiſſe mentiendū. nō de ſolo itaqꝫ mendacio ſed de omnibꝰ operibꝰhominū in quibꝰ ꝯſiſtunt velut ꝯpenſatiua peccata conſiderandum eſt quā ſententiam proferre debeamus. ne

appareamus additum. non tm̄ paruis quibuſcunqꝫ peccatis verū etiam ſceleribus cunctis.¶ Mēbrū ſeptimuꝫEptimo querit̉ de ſpeciebus mendacij. etprimo de mendacio benignitatis ſiue officioſo. cuius tres dicit augꝰ. eſſe ſpecies inli. de mendacio. Et ſimiliter dicit̉ in. iij. li.ſenten. diſ. xxxvij. c. j. Contingit aūt in iſto mendacio mētiri vel ꝓ re alterius ſeruāda vel ꝓ vita corporali. vl̓ ꝓcaſtitate alicuiꝰ ſeruāda. Ponat̉ ergo ꝙ aliquis mentatur vt quis baptizet̉. hoc mendaciū ꝯſtat officioſum ēſiue benignitatis. ſub nullo em̄ alioꝝ membroruꝫ caditiſtius trimembris diuiſionis mendacij. que eſt ꝑ iocoſuꝫet benignitatis ⁊ malignitatis que diuiſio fit ita in pricipio predicte diſtinctōnis in ſententijs. et in glo. ſuꝑ illud psͣ. Perdes omnes qui loquunt̉ mendaciū. In predicto aūt caſu nō poteſt dici eſſe mendaciū iocoſum neqꝫmalignitatis. erit ergo officioſuꝫ. ſed talis nec mentit̉ ꝓre alterius nec ꝓ vita ſeruanda. quare non ſufficienterdiuidetur mendaciū officioſum ꝑ illa tria. Vel tu dicasmihi ad quod illoꝝ triū reducet̉ mendaciū illud. ¶ Adquod dicimus. ꝙ ſufficienter diuidit̉ mendaciū officioſum ꝑ hec tria. et hoc quod dictū eſt reducitur ad illuqd̓ eſt mentiri ꝓ caſtitate alterius ſaluanda. illud enimmendaciū intelligit̉ ꝯmuniter fieri ꝙͣtum ad illā ſpecieꝫquotienſcūqꝫ aliquis offitioſe mentitur ꝓ bono ſpūali īalio ſeruando ſic aūt fuit in caſu ꝓpoſito. iſte em̄ mentitur vt acquirat illi vitam ſpūalem. hoc ergo qd̓ dicit̉ ille tercia ſpecies quando mentit̉ aliquis ꝓ caſtitate alterius ſeruanda: dicit̉ ꝙ ibi nō dicitur cauſa tota mendacij officioſi ẜm ſpeciem illam: ſed ponit̉ tm̄ modo exēplūet cū dicit̉ ibi mentiri ꝓ mundicia ſiue caſtitate: nō intelligit̉ mūdicia corꝑalis tm̄. ſed illa que bonuꝫ ſpūale eſt.vnde ꝓ quocunqꝫ bono ſaluando ſpūali dicat̉. intelligdū eſt mendaciuꝫ eſſe in eadem ſpecie in qua eſt et illud¶ Sed querit̉ poſtea vtrū quis ꝓ caſtitate ꝓpria ſaluāda. et nō ſolum loquimur de ꝑfecto ſed etiā de imꝑfectopoſſit mentiri ſine peccato. Ꝙ nō: patet ꝑ aug. qui nonvult aliqd̓ mendaciū eſſe ſine peccato. ¶ Sed ꝯtra aug.in li. de mendacio. Illa peccata que ita ꝯmittunt̉ in homine vt faciant immundū: etiā peccatis noſtris euitaredebemus. ac ꝑ hoc nec peccata dicēda ſunt que ꝓptereafiunt vt illa immundicia euitetur. et ex hoc ergo videt̉ ꝙip̄e quaſi ꝑ ꝯpenſatōem vult dicere ꝙ peccatū minus qd̓ꝓpter vitatōem maioris fit: nō iam dici debeat peccatū.et ita ſi tu mentiris ꝓpter corruptōem caſtitatis tue vitandā. nō erit illud peccatum. ¶ Ad quod dicimꝰ ꝙ duplex eſt immūdicia. vna corꝑis. et ꝓ hac vitanda neminem oportet mentiri. qꝛ ſicut dicit aug. ibidē. nullꝰ recteagens immūdꝰ fieri pōt qͦlibet ꝯtagio corꝑali. Eſt autēalia immūdicia nōſolū corꝑalis ſed etiā ſpūs. et hec dupliciter pōt fieri. vel reſpectu ꝑfecti: vel reſpectu imꝑfecti. dicimꝰ gͦ ꝙ ꝑfectus ita fortis dꝫ eē vt ꝯfidat ſe nullitēptatōi ſuccūbere. vn̄ etiā ſi violēta infert̉ illi. dꝫ ſꝑareꝙ ip̄e nullo mō ꝯſentiet corruptōni violent̉ illate. ſꝫ ſuſtinebit meritorie. ⁊ ideo talis nō dꝫ mentiri etiā in tali caſu. imꝑfectus aūt vtpote infirmus dꝫ timere ne ſuccūberet ſi veniret ad illū ſtatū. et ideo tali ꝓpter infirmitateꝫſua: ꝯcedit̉ redime̓ ꝑiculū maioris pct̄i ꝑ minus peccatūet ī hͦ caſu ſumit̉ dicta aucͣtas aug. Nec ꝓpt̓ hͦ ē ītelligēdū ꝙ ſi in hoc caſu exiſtens mentiat̉. ꝙ mendaciuꝫ illudnō ſit pct̄m. Et qd̓ dic̄ aug. nō ſunt pct̄a dicēda. ītelligēdū nō eſt ſimplicit̓ ſꝫ ꝯꝑatiue hͦ eſt. nō ſunt qͣſi reputādapct̄a reſpectu eoꝝ ꝓ ꝗbꝰ vitandis iſta fiūt q̄ longe maiora ſūt iſtis. ¶ Querit̉ poſtea de illo mēdacio qͣrto qͦ dic̄aug. ꝙ ſit ſola fallēdi mētiēdiqꝫ libidine. qd̓ dictoꝝ mendaciū eſt? Et obijcit̉ pͥmo ſic. libido ſicut dr̄ in eodē li. eſtappetitꝰ qͦ eterna tꝑalibus p̄ponunt̉. gͦ ſi hͦ ſit ex mentiendi libidine hͦ eſt appetitus animi qͦ et̄nis bonis aliquod