rundā pōt eſſe ꝓbatio. ⁊ quorundā nō. occultorū. gͦ cordis ⁊ occultorū ſimplicit̓ oꝑis nō ē faciendū iudicium ꝑſuſpiciōes. vt hō ſolū ſuſpiciōibꝰ innitatur. vbi v̓o ē opꝰqd̓ ꝑ ſigna ꝓbari pōt. diſtinguēdū ē. Eſt enī ſuſpicio triplex. temeraria quādo ſunt ml̓ta ſigna boni. pauca mali. ⁊ tūc iudicare ex ſuſpitiōe ⁊ cōdemnare ē mortale peccatū ſi fiat cū deliberatiōe. Si v̓o fuerit ſuſpitio ꝓbabilis quādo multa ſunt ſigna mali boni pauca. tūc iudicare ex huiuſmōi peccatū ē. ſed nō ita graue ſed veniale dūſtat ī ſuſpiciōe. ſi v̓o veniat ad aſſertionē firmā. tūc ex ꝑtinacia p̄ſumit̉ eſſe mortale. Eſt iterū ſuſpicio violēta.cū omnia ſigna mali apparēt nulla boni. ⁊ tūc non ē peccatū. ¶ Ad obiectū autē in cōtrariū dicendū ē. ꝙ illd̓ iudiciūfuit apl̓i vel. b. Ioh̓. ex inſpiratiōe credendumē eſſe. vel fuit verbū cautele. ⁊ nō aſſertionis. qͣſi di. ſi estalis ꝑcutiet te dn̄s. ⁊ ſimiliter intelligēdū de p̄dicātibꝰquorū ⁊ dicere in vl̓i ⁊ nō ī ꝑticulari ne determīata ꝑſona ſcādalizet̉. vel occaſione illius alij ſcādalizent̉.¶ Nlembrū octauumCtauo querit̉ de ꝗbus pōt eſſe iudiciū huiuſmōi ⁊ de ꝗbus nō. pōt enī aliꝗs ex ſuſpicione aſſerere de malo qd̓ ſit bonū. ⁊ pōt aſſerere ex ſuſpiciōe de bono qd̓ ſit malꝰ. cū apparēt plura ſigna malitie vel bonitatis. Querit̉ gͦ. vtrūvtroqꝫ mō peccat̉. Qd̓ videt̉ ꝑ hoc qd̓ dicit̉. v. Iſa. ve ꝙdicitis bonū malū ⁊ malū bonū ponētes tenebras lucē ⁊lucē tenebras. ⁊ ponit glo. exemplū de perſonis ſicut dexp̄o ⁊ barraba. ergo vtroqꝫ mō peccat̉ mortaliter. ve .n.nō eſt niſi cōmīatio pene eterne q̄ debet̉ peccato mortali. ¶ Cōtra de quolibet p̄ſumendū ē. ꝙ ſit bonus donecꝓbet̉ cōtrariū ſiue appareat ꝯtrariū. ⁊ tamē pōt eſſe malus ſiue peccator. ⁊ ita de eo ꝗ malꝰ ē nō ē peccatū dicerꝙ bonꝰ ſit. ¶ Preterea. aliqua p̄eminētia ē ī vnoquoqꝫꝓpter quod dicit apoſtolꝰ ꝙ arbitremur alios ſuꝑiores.ſi ergo ex illa ſuſpiciōe dicamꝰ illos eſſe bonos. nō eritpeccatū. ¶ Preterea. in quolibet īſtanti pōt quis cōuerti ad dominū ſi vult. ⁊ ſi cōuertat̉ bonꝰ ē. ꝓniores auteꝫdebemꝰ eſſe ad bonū ꝙͣ ad malū. ergo ſi dicamus vel ſuſpicemur de iſto ꝙ bonꝰ ſit. nō erit peccatū. ¶ Ad quoddicendū. ꝙ aliter ē in ꝑte cū iudicat̉ ſiue dicit̉ eſſe malꝰ⁊ cū iudicat̉ ſiue dicit̉ eſſe bonꝰ. ⁊ in ꝑte ē ſimile. ſicut eīde eo de quo cōſtat eſſe bonū nō ē iudicandū eſſe maluꝫ.ſic de eo de quo cōſtat eſſe malū nō ē iudicanduꝫ eſſe bonum. ⁊ ſi iudicat̉ vel dicit̉ eſſe bonū dicit̉ eſſe peccatum.vbi v̓o nō cōſtat diſſimiliter ē. ibi enī habet locū qd̓ dicitur. ꝙ p̄ſumendū ē de quolibet ꝙ ſit bonꝰ donec conſtetvel appareat cōtrariū. ⁊ cū pōt ꝯtingere ꝙ ille ſit malꝰ.nō autē de quolibet p̄ſumendū ē ꝙ ſit malꝰ. dōec ꝯſtat ꝯͣriū. ⁊ tn̄ ꝓnior ē nat̉a hoīs ad malū ꝙͣ ad bonū. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ arbitrādi ſunt alij ſuꝑiores nobis.hoc ē ad inſtructionē noſtre humilitatis. qd̓ dicit apl̓s⁊ qꝛ quantū bonū attulerit deꝰ alij neſcimꝰ. nō tamē ſi cōſtet de malitia actuali ꝓ tꝑe illo debemꝰ illum iudicarebonū. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ in quolibet inſtāti pōtpenitere. dicendū ē. ꝙ ſi poſt actu peccati mortalis appareāt ſigna penitētie. ſuſpicandū ē ip̄m eſſe bonū. Alitereſt etiā ī bono ⁊ ī malo. qꝛ ꝓ vno malo de quo cōſtat pōtdici malꝰ. ꝓ vno v̓o bono d̓ quo cōſtat nō pōt ꝓpter hociudicari ſiue diffiniri bonꝰ. bonū enī eſt vno mo. maluꝫautē multifariū. aliter autē eſt iudiciū de actibus ꝙͣ d̓ ꝑſonis. Nā in actibꝰ iudiciū attendit̉ quo ad paria. vt ſide malo actu iudicet̉ ꝙ ſit bonꝰ vt de fornicatiōe. ⁊ d̓ bonō actu ꝙ ſit malus. vtrobiqꝫ cōſimilit̓ peccat̉.¶ Queſtio. cxxxv. de iudicio preſumptiōis vel vſurpato.
Onſequenter dicēdū ē d̓ iudicio vſurꝑato qd̓ alij vocātſūptuoſuꝫ. qꝛ p̄ſumit id qd̓ ad ſe nō ꝑtinet. vſurpat aūt aliqn̄ iudiciū qd̓ ē deialiqn̄ iudiciū qd̓ ē homīs. ¶ Querēdiē gͦ prīo d̓ vſurbatiōe iudicij diuini qd̓ dicit̉ iudiciū hmis vſurpatū. Scd̓o de vſurpatiōe hūani iudicij a moyſe ⁊ineesercio d̓ iudicio vſurpato ab eo ꝗ hꝫ ptātēr̄to d̓ iudicio ꝓut ē īter eccl̓aſticas ꝑſonas.Nembrū primūRimo querēdū ē. vtrū ſolius dei ſit iudicare de occultis cordis. Scd̓o. vtruꝫ hō poſſiiudicare occulta cordis ꝓprij. Tercio ſi nōde occultis aliorū ſed de manifeſtis. vtrū d̓omnibꝰ manifeſtis pōt fieri oīno iudiciū. Quarto ſi nōde duobꝰ poſſumꝰ iudicare. vtrū in ꝑtem vtrāqꝫ īdifferēter ſit interp̄tandū. an tm̄ in meliore ꝑtem vel aliquādoin deteriorem.¶ Articulus primꝰIrca primū ſic dicit̉. ij. ad Ro. Soliꝰ dei eſtiudiciū noſſe occl̓ta cordiſ. j. reg. xvj. hō videt ea que parēt dn̄s āt ītuet̉ cor. Sil̓r dr̄ Act̉.ij. tu ſolus noſti corda filiorum hominū. Ex his accipit̉ꝙ ſoliꝰ d̓i ē iudicare d̓ occl̓tis. ¶ Itē ſuꝑ illd̓. xiiij. ad roNō ī diſceptatiōibꝰ. glo. Nō vſurpemꝰ diiudicare cogitatiōes aliorū. ſꝫ d̓o p̄beamꝰ. ¶ Cōtra ꝓuer. xxvij. quoī aꝗs reſplēdēt vultꝰ ꝓſpiciētiū ſic corda hominū manfeſta ſūt prudētibꝰ. gͦ hō pōt cognoſce̓ occl̓ta cordis. ⁊ ẜꝫnoticiā ⁊ iudiciū. gͦ pōt iudicare. ¶ Itē eccͣi. xix. Ex viſucognoſcit̉ vir ⁊ ab occurſu faciei ſenſatꝰ. cū gͦ ẜꝫ noticiāfit iudiciū. pōt iudicari ꝑ ea que exteriꝰ ſunt d̓ occultiscordis. ¶ Pret̓ea. vij. math̓. dr̄. A fructibꝰ eorū cognoſcetis eos. ⁊ loꝗt̉ d̓ ypocritis. gͦ corda ypocritarū p̄n̄t cōgnoſci ꝑ fructꝰ exteriores. ſꝫ ſic pn̄t cognoſci. ita iudicari. gͦ d̓ occultis pōt eſſe hūanū iudiciū. ¶ Rn̄dēduꝫ ē adhec. ꝙ ſoliꝰ d̓i ē iudicare de occultis iudicio certitudīs.¶ Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcit̉ ī cōtrariū dicēdū ē. ꝙ illa maīfeſtatio qͣ corda dicūt̉ eē maīfeſta prudētibꝰ. n̄ ē niſi q̄damnoticia ẜm ꝯiecturā. ꝓpt̓ quā n̄ dꝫ ꝓcede̓ iudiciū bōitatis aut malitie ẜm certitudinē. ſꝫ ex hͦ pōt oriri q̄dā p̄ſūptio. ¶ Sil̓r dicēdū ē d̓ eo qd̓ dictū ē. xix. eccͣi. ꝯiectura eīapit̉ ex iudicijs exterioribꝰ eorū que latēt ī corde. ¶ Adt̓ciū v̓o dicēdū ē. ꝙ fructꝰ dicūt̉ illa iudicia maīfeſta perque pōt eē ꝯgnitio p̄ſūptiōis n̄ certitudīs. vl̓ ſi fructꝰ dicūt̉ pct̄a. ſic̄ vr̄ dici ſuꝑ illd̓. xiiij. ad Ro. māducātē n̄ iudicet. vbi dr̄ maīfeſta ſūt que n̄ pn̄t bono aīo fieri. vt ſūtblaſphemie furta ⁊ hꝰ moi. d̓ ꝗbꝰ dr̄. vij. math̓. a fructibꝰeorū ꝯgnoſcetis eos. tūc d̓ ill̓ ⁊ ꝑ illa iudicari ꝑmittit̉. ſieī oꝑa ſūt hꝰ mōi. bn̄ iudicādꝰ ē eē pct̄or ſiue malꝰ ī corde¶ Articulus ſecundusEcundo querit̉. ſi hō pōt iudicare d̓ occultiscordis ſui. qd̓ vr̄ ꝑ hͦ qd̓ dr̄. j. ad Cor̄. ij. Quiſſcit hominū que ſūt hoīs niſi ſpūs hoīs ꝗ ī ip̄oē. gͦ ſpūs hoīs ſcit que ſūt ī ip̄o. ⁊ d̓ꝗbꝰ ſcit hō d̓ his pōtiudicare .i. diffinire. gͦ hō pōt iudicare d̓ occultis cordisſui. ¶ Itē ibidē dr̄. ſpūalis hō oīa iudicat. ſꝫ que ſūt illapūal̓ hō pōt iudicare de ocoīa niſi que ꝑtinēt adcultis cordis ſui. ¶ Cōtra ſuꝑ illd̓ prīa ad Cor̄. iiij. Neqꝫ meip̄m iudico. glo. ꝑiculoſuꝫ ē nob̓ d̓ occultis cordisnoſtri vel aliorū iudicare. tāta enī ꝓfunditas credendaē ī ipſo hoīe. ꝙ lateat ⁊ ip̄m hominē. ⁊ hͦ oſtēdit̉ ꝑ petrūꝗ dixit. Et ſi oēs ſcādalizati fuerīt ī te ego nūqͣ ſcādalizabor. ⁊ tn̄ ſcādalizatꝰ fuit. ¶ Ad qd̓ dicēdum. ꝙ eſt duplex iudiciū. diffinitiōis de re pn̄ti vel p̄terita vel futura. Item eſt iudiciū examīatiōis. pōt ergo homo de ſe iudicare iudicio examinatiōis preſentia ⁊ preterita. que