Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.CLLII.

bonū quia penale fuit. penale aūt ẜm hmōi bonuꝫ eſtpatienti aīe. videt̉ placentia illa ſuꝑ pollutionē p̄teritam nullo modo fuerit mala. ita neqꝫ peccatū. Priterea ex aliqua cauſa bona pōt eſſe placeat illi fuitpollutus. ſicut forte placet illi qui prius ſentiebat ſe grauatum nūc aūt ſentit ſe exoneratu ſi ergo hec ſunt niſi bona. quare erit illa placētia mala. Sol̓. ad primūdicimus ſecus eſt de conſenſu p̄cedente actum. de ecqui ſequit̉. conſenſus p̄cedens cauſa eſt actus qui exipſo conſequit̉. ideo bonitatem malitiaꝫ eandē velconſequentē pn̄t ſortiri actus conſenſus ille ſiue placētia. ſed conſenſus qui ſequit̉ actum. cum iam oīno actꝰille ꝑfectus ſit anteꝙͣ placentia illa veniat: eſt cauſaillius actus. ideo ille actus ſiue bonus ſiue malus ſitactui p̄cedenti imponit malitiam vel bonitatē. vndeconcedimꝰ bene ex conſenſu illo ſit pollutio precedens peccatū ſicut obijciebat̉. Ad illud aūt querit̉vtrū conſenſus reſpectu iam facti peccatū ſit. dicimꝰpōt eſſe ſic vel aliter. Si em̄ fuerit pollutio ex debilitatenature vel infirmitate. poſtmodum ei cui accideret excitatio placeat ꝓpter hoc melius ſeruiet deo: credimus talem cōſenſuꝫ eſſe peccatū. ſi etiā placeat ꝓpter exonerationem nature tm̄ vtpote quia prius erat grauatꝰmodo ſentit ſe alleuiatū. dico tm̄ vt nullam velit ibi delectationem eſſe adhuc credimꝰ hoc eſſe peccatū. Siaūt excitato placeat ſicut dictum eſt. ſed placeat ei delectatio in vigilando quā habebat aliquo modo ſenſualitas in dormiendo. dum ꝯſūmat̉ pollutō in vigilia inchoata fuerat in ſomno. ſicut accidit cuꝫ aliquis in polluendo excitat̉ prius dormiēs: tūc pōt eſſe peccatū hocẜm duos modos. aut em̄ cum excitat̉ quis habet placentiam circa hmōi delectationē que orta fuerat dormiēdo. eſt motus quaſi ſubitꝰ vel repentinꝰ tm̄. ita non exdeliberatōe ꝯſentit delectatōi illi. etſi deliberaretſentiret: ſic ē veniale pct̄m rōne cōſūmatōis fct̄e in vigilia. Aut mouet̉ nōſolū repente ſed etiā conſentit delectatōni que obrepſerat ī ſomno. qd̓ etiā placeret ſibi habere tas debitū receptōnis talis materie in qd̓ refunderet illam. hoc ex deliberatōne. tūc tale ꝙͣuis initiatumſit dormiendo: fit tamē mortale peccatū hmōi cōſūmationem in vigilia. vnde Math̓. v. nōſolū dicit̉ peccatuꝫmechari exterius nec ſolū ꝯcupiſcere: ſed etiā videre adcōcupiſcendū etiā mortale. ita hoc ſit pluſꝙͣ videread ꝯcupiſcendū. ex cōſenſu facto ī vigilia erit hmōi mortale. Unde is erit ordo. vt in ſomno ẜm hmōi nullumſit peccatū etiā ſi ſit ibi aliqua ſenſualis delectatō. In vigilia aūt ſi ibi ꝯſūmet̉ pollutio. ſit placētia delectationis repentina: ſolū tūc veniale. ſi aūt ſit plenus ꝯſenſustunc mortale. Et ſic poteſt videri qd̓ ſupra promittebat̉videlicet ꝙͣtū ad quid pollutio in ſomno poteſt fieri pecatum. vtpote ꝙͣtum ad ꝯſūmationē in vigilia qual Ex his etiam que dicta ſunt poteſt videri quoddā qd̓poſſet queri .ſ. de comꝑatione illarum pollutionum. ſcꝫque maior que minor. hoc eſt que magis accedit vel recedit a peccato. dicimus em̄ minima eſt que fit ex infirmitate vel debilitate. poſtmodum illa que fit ex ſuperfluitate nutrimenti non ſcienter ſumpti. deinde v̓o illaque eſt ex crapula. Sed tamen intelligendū eſt. ex crapula potuit eſſe dupliciter. aut em̄ fuit ſolūmodo pollutio ex ſuperfluitate nutrimenti ſumpti ad crapulā. autnon ſolumodo ex illa: ſed etiaꝫ libido que mouit ad crapulam: mouit quodāmodo ad pollutionē ſiue delectatōnem talem in ſenſualitate ex cogitatione quaꝫ habebatdelectatio gule ad delectationeꝫ luxurie. vt ſicut venterin genitalia fuerit ꝓxima: ita delectatio ẜm hec ẜm illa. tunc prior pollutio minor eſt: ſequens autem maiorAnde in hac remota cauſa .ſ. ipſa libido peccatum eſt.Altima autem maior eſt que eſt ex turpi imaginatione. ſpecialiter quando eſt ab homine illa turpis imaginaliua quia fit ſtatus in ip̄a imaginatiua. īmo etiā trāſeat

hmōi vſqꝫ ad rationem. ideo tunc anima mota circa talia fantaſmata eſt tota cauſa hmōi pollutionis. quodfuit in aliqua aliaꝝ dr̄aꝝ. vn̄ hec eſt maior.Queritur poſtea §. iiij.vtrum pollutio poſſit dici naturalis ẜm naturam in primo ſtatu manentē. Et ſic videt̉. alie em̄ eiectiones ſuꝑfluoꝝ ẜm vim expulſiuam natural̓r poſſent fieri in pͥmoſtatu. vtpote os. nares hmōi: ſi is fuit ordo vt ſuꝑfluum nutritiue cedēt in augmentatiuam. ſuꝑfluumaugmentatiue in generatiuā. ita eſſet reuera ſi iſte operarent̉ ſucceſſiue ſolum. ita tm̄ vna ptꝰ alteram. vligeneratiuam non eſt altera vis ad quam cedat ſuꝑfluūgeneratiue. hoc ſolum relinquit̉ vt videt̉ etiam ẜm naturam bn̄ inſtitutam vt ſuꝑfluum ipſiꝰ generatiue. naturaliter eijciat̉ vi expulſiua. at̄ fit pollutōꝫ. eſſet pollutio naturalis in pͥmo ſtatu. Preterea illud idem qd̓ eſtrecte ad generatōꝫ dum effundit̉ indebitum vas. pollutōeſt exͣ debitum vas effuſum. ſꝫ etiam manente natura inpͥmo ſtatu adhiberet̉ debitum bas aut non. erat accidentale vnde poſſibile fuit non adhiberet̉. qͣre poſſibile fuit pollutōꝫ ꝯtingere etiam ẜm pͥmum ſtatum nature Sed ꝯͣ pollutio omnis hꝫ delectationem orientem exꝯcupīa carnis ꝯͣ ſpm̄. de ad Gall̓. v. ſꝫ omne qd̓ hmōieſt: ex corruptione nature pͥmitus inſtitute eſt. non eratpoſſibilis pollutio ẜm naturam primitus inſtitutam. Ad dicimꝰ ẜm Aug. ẜm naturam in pͥmo ſtatuꝯmnia erant in homine: ita erāt inobedientia ſui ſuꝑioris. vnumqd̓qꝫ reſpectu alteriꝰ: vt tandem omnia regenerent̉ obedirent imꝑio intentioni ſup̄mi regentis ſiuenꝑantis. vnde tūc nihil erat poſſibile accide̓ in corporeumano qd̓ non intende̓t. ſꝫ in pͥmo ſtatu nunꝙͣ vellet niſi bonum nec intende̓t. vnde ꝙͣtum ad omnia ſpectabant ad vim generatiuam nihil intende̓t niſi generare ꝓlem. ad cultum dei. hec at̄ vicꝫ ꝓlis generatioꝙͣ fupollutōeꝫ cum deſit debitum vas. etiam quodplueſt. ſi eſtdebitum vas eſſet generatio: non tn̄ adadhuc non eſſet ẜm naturam pͥmam inſtitutartunc nihil accide̓t p̄ter nature intentōꝫ: paS got tunc pollutio accide̓. Ex patꝫ ſolutōiectum. manente em̄ natura in pͥmo ſtatu.ꝙͣ effde̓t exͣ vas debituꝫ. Ad illud at̄ qd̓ pͥmo obijcit̉ alielitates poſſent eijci natural̓r. dicimꝰ fortein pͥmo ſtatu nulla eſſet omnino ſuꝑfluitas eijcienda incorpore humano. qd̓ ſi eſt veꝝ: tūc falſuꝫ ſupponebat iſta. tn̄ ſuppoſito eſſent ille eijci poſſent: adhuc dicimꝰ non eēt ſimile hinc inde. ſuꝑfluitas em̄ ſeminis totaliter debebat eſſe ad generatōeꝫ: vn̄ etiam tunc non eſſetaliqd̓ ſemen qd̓ non eſſet aptum ad generatōꝫ. qͣliter nūcaccidit in multis hominibꝰ mulieribꝰ. ſic̄ accidit deouis auiū ſine ꝯmixtione fotoꝝ ex ꝗbꝰ non pt̄ ꝓduci aīalſi tunc eſſet ſuꝑfluitas ſeminis ex fieret generatō.ſuꝑfluitas illa eſſet p̄ter intentōꝫ nature rōnis. qd̓poterat eſſet pͥmo ſtatu durante. ideo nunꝙͣ potuit pollutio accide̓ niſi ptꝰ nature corruptōꝫ. ex original̓r ortum habelQueritur poſtea .§. v.inter omnes peccantes maxime excuſabiles ſunt. ſunt peccant ex infirmitate. aut ſaltem ſi non maxime excuſari tn̄ deberēt pluſꝙͣ alij. non ex infirmitate. ꝙͣto infirmiores tanto excuſabiliores his minus. Si interomnes vires maxime corrupta eſt generatiua ī homīe.excuſabilis videt̉ eſſe magis in executione actuum ſuorum ꝙͣ alie. ergo ꝓdeat in actum ſuum minus imputabit̉ ad peccatum circa ipſam ꝙͣ circa alias. ſꝫ nutritiua augmentatiua pn̄t ꝓdire in actus ſuos abſqꝫ pct̄is.ergo ipſa generatiua poterit. cum ergo vnum operumſuorum ſit emittere ſuperfluitatem per pollutionem.videtur pollutio poterit fieri in ſomno in vigilia