Queſtio.CLLII.
bonū quia penale fuit. penale aūt ẜm ꝙ hmōi bonuꝫ eſtpatienti aīe. videt̉ ꝙ placentia illa ſuꝑ pollutionē p̄teritam nullo modo fuerit mala. ⁊ ita neqꝫ peccatū. ¶ Priterea ex aliqua cauſa bona pōt eſſe ꝙ placeat illi ꝙ fuitpollutus. ſicut forte placet illi qui prius ſentiebat ſe grauatum nūc aūt ſentit ſe exoneratu ſi ergo hec nō ſunt niſi bona. quare erit illa placētia mala. ¶ Sol̓. ad primūdicimus ꝙ ſecus eſt de conſenſu p̄cedente actum. ⁊ de ecqui ſequit̉. conſenſus eī p̄cedens cauſa eſt actus qui exipſo conſequit̉. ⁊ ideo ⁊ bonitatem ⁊ malitiaꝫ eandē velconſequentē pn̄t ſortiri actus ⁊ conſenſus ille ſiue placētia. ſed conſenſus qui ſequit̉ actum. cum iam oīno actꝰille ꝑfectus ſit anteꝙͣ placentia illa veniat: nō eſt cauſaillius actus. ⁊ ideo ille actus ſiue bonus ſiue malus ſitactui p̄cedenti nō imponit malitiam vel bonitatē. vndeconcedimꝰ bene ꝙ ex conſenſu illo nō ſit pollutio precedens peccatū ſicut obijciebat̉. ¶ Ad illud aūt qͦ querit̉vtrū conſenſus reſpectu iam facti peccatū ſit. dicimꝰ ꝙpōt eſſe ſic vel aliter. Si em̄ fuerit pollutio ex debilitatenature vel infirmitate. ⁊ poſtmodum ei cui accideret excitatio placeat ꝓpter hoc ꝙ melius ſeruiet deo: nō credimus talem cōſenſuꝫ eſſe peccatū. ſi etiā placeat ꝓpter exonerationem nature tm̄ vtpote quia prius erat grauatꝰmodo ſentit ſe alleuiatū. ⁊ dico tm̄ vt nullam velit ibi delectationem eſſe adhuc nō credimꝰ hoc eſſe peccatū. Siaūt excitato placeat nō ſicut dictum eſt. ſed placeat ei delectatio in vigilando quā habebat aliquo modo ſenſualitas in dormiendo. dum ꝯſūmat̉ pollutō in vigilia q̄ inchoata fuerat in ſomno. ſicut accidit cuꝫ aliquis in polluendo excitat̉ prius dormiēs: tūc pōt eſſe peccatū ⁊ hocẜm duos modos. aut em̄ cum excitat̉ quis ⁊ habet placentiam circa hmōi delectationē que orta fuerat dormiēdo. eſt motus quaſi ſubitꝰ vel repentinꝰ tm̄. ita ꝙ non exdeliberatōe ꝯſentit delectatōi illi. etſi deliberaret nō cōſentiret: ⁊ ſic ē veniale pct̄m rōne cōſūmatōis fct̄e in vigilia. Aut mouet̉ nōſolū repente ſed etiā conſentit delectatōni que obrepſerat ī ſomno. qd̓ etiā placeret ſibi habere tas debitū receptōnis talis materie in qd̓ refunderet illam. ⁊ hoc ex deliberatōne. tūc tale ꝙͣuis initiatumſit dormiendo: fit tamē mortale peccatū ꝑ hmōi cōſūmationem in vigilia. vnde Math̓. v. nōſolū dicit̉ peccatuꝫmechari exterius nec ſolū ꝯcupiſcere: ſed etiā videre adcōcupiſcendū etiā mortale. ⁊ ita cū hoc ſit pluſꝙͣ videread ꝯcupiſcendū. ex cōſenſu facto ī vigilia erit hmōi mortale. Unde is erit ordo. vt in ſomno ẜm ꝙ hmōi nullumſit peccatū etiā ſi ſit ibi aliqua ſenſualis delectatō. In vigilia aūt ſi ibi ꝯſūmet̉ pollutio. ⁊ ſit placētia delectationis repentina: ſolū tūc veniale. ſi aūt ſit plenus ꝯſenſustunc mortale. Et ſic poteſt videri qd̓ ſupra promittebat̉videlicet ꝙͣtū ad quid pollutio in ſomno poteſt fieri pecatum. vtpote ꝙͣtum ad ꝯſūmationē in vigilia ⁊ qual¶ Ex his etiam que dicta ſunt poteſt videri quoddā qd̓poſſet queri .ſ. de comꝑatione illarum pollutionum. ſcꝫque maior ⁊ que minor. hoc eſt que magis accedit vel recedit a peccato. dicimus em̄ ꝙ minima eſt que fit ex infirmitate vel debilitate. poſtmodum illa que fit ex ſuperfluitate nutrimenti non ſcienter ſumpti. deinde v̓o illaque eſt ex crapula. Sed tamen intelligendū eſt. ꝙ ex crapula potuit eſſe dupliciter. aut em̄ fuit ſolūmodo pollutio ex ſuperfluitate nutrimenti ſumpti ad crapulā. autnon ſolumodo ex illa: ſed etiaꝫ libido que mouit ad crapulam: mouit quodāmodo ad pollutionē ſiue delectatōnem talem in ſenſualitate ex cogitatione quaꝫ habebatdelectatio gule ad delectationeꝫ luxurie. vt ſicut venterin genitalia fuerit ꝓxima: ita delectatio ẜm hec ⁊ ẜm illa. ⁊ tunc prior pollutio minor eſt: ſequens autem maiorAnde in hac remota cauſa .ſ. ipſa libido peccatum eſt.Altima autem maior eſt que eſt ex turpi imaginatione.⁊ ſpecialiter quando eſt ab homine illa turpis imaginaliua quia fit ſtatus in ip̄a imaginatiua. īmo etiā trāſeat
hmōi vſqꝫ ad rationem. ⁊ ideo tunc anima mota circa talia fantaſmata eſt tota cauſa hmōi pollutionis. quod nōfuit in aliqua aliaꝝ dr̄aꝝ. vn̄ hec eſt maior.Queritur poſtea §. iiij.vtrum pollutio poſſit dici naturalis ẜm naturam in primo ſtatu manentē. Et ꝙ ſic videt̉. alie em̄ eiectiones ſuꝑfluoꝝ ẜm vim expulſiuam natural̓r poſſent fieri in pͥmoſtatu. vtpote ꝑ os. ꝑ nares ⁊ hmōi: gͦ ſi is fuit ordo vt ſuꝑfluum nutritiue cedēt in augmentatiuam. ⁊ ſuꝑfluumaugmentatiue in generatiuā. ⁊ ita eſſet reuera ſi iſte operarent̉ ſucceſſiue ſolum. ita ꝙ tm̄ vna ptꝰ alteram. ⁊ vligeneratiuam non eſt altera vis ad quam cedat ſuꝑfluūgeneratiue. hoc ſolum relinquit̉ vt videt̉ etiam ẜm naturam bn̄ inſtitutam vt ſuꝑfluum ipſiꝰ generatiue. naturaliter eijciat̉ vi expulſiua. hͦ at̄ fit ꝑ pollutōꝫ. eſſet gͦ pollutio naturalis in pͥmo ſtatu. ¶ Preterea illud idem qd̓ eſtrecte ad generatōꝫ dum effundit̉ indebitum vas. pollutōeſt exͣ debitum vas effuſum. ſꝫ etiam manente natura inpͥmo ſtatu ꝙ adhiberet̉ debitum bas aut non. hͦ erat accidentale vnde poſſibile fuit ꝙ non adhiberet̉. qͣre ⁊ poſſibile fuit pollutōꝫ ꝯtingere etiam ẜm pͥmum ſtatum nature¶ Sed ꝯͣ pollutio omnis hꝫ delectationem orientem exꝯcupīa carnis ꝯͣ ſpm̄. de qͣ ad Gall̓. v. ſꝫ omne qd̓ hmōieſt: ex corruptione nature pͥmitus inſtitute eſt. non gͦ eratpoſſibilis pollutio ẜm naturam primitus inſtitutam.¶ Ad hͦ dicimꝰ ẜm Aug. ꝙ ẜm naturam in pͥmo ſtatuꝯmnia q̄ erant in homine: ita erāt inobedientia ſui ſuꝑioris. vnumqd̓qꝫ reſpectu alteriꝰ: vt tandem omnia regenerent̉ ⁊ obedirent imꝑio ⁊ intentioni ſup̄mi regentis ſiuenꝑantis. vnde tūc nihil erat poſſibile accide̓ in corporeumano qd̓ non intende̓t rō. ſꝫ in pͥmo ſtatu nunꝙͣ velletrō niſi bonum nec intende̓t. vnde ꝙͣtum ad omnia q̄ ſpectabant ad vim generatiuam nihil intende̓t niſi generare ꝓlem. ⁊ hͦ ad cultum dei. hec at̄ vicꝫ ꝓlis generatio nūꝙͣ fupollutōeꝫ cum deſit debitum vas. ⁊ etiam quodplueſt. ſi eſtdebitum vas ⁊ eſſet generatio: non tn̄ adadhuc non eſſet hͦ ẜm naturam pͥmam inſtitutartunc nihil accide̓t p̄ter nature intentōꝫ: paS got tunc pollutio accide̓. ¶ Ex qͦ patꝫ ſolutōiectum. manente em̄ natura in pͥmo ſtatu. nūꝙͣ effde̓t exͣ vas debituꝫ. ¶ Ad illud at̄ qd̓ pͥmo obijcit̉ꝙ alielitates poſſent eijci natural̓r. dicimꝰ ꝙ fortein pͥmo ſtatu nulla eſſet omnino ſuꝑfluitas eijcienda incorpore humano. qd̓ ſi eſt veꝝ: tūc falſuꝫ ſupponebat iſtarō. tn̄ ſuppoſito ꝙ eſſent ille ⁊ eijci poſſent: adhuc dicimꝰꝙ non eēt ſimile hinc ⁊ inde. ſuꝑfluitas em̄ ſeminis totaliter debebat eſſe ad generatōeꝫ: vn̄ etiam tunc non eſſetaliqd̓ ſemen qd̓ non eſſet aptum ad generatōꝫ. qͣliter nūcaccidit in multis hominibꝰ ⁊ mulieribꝰ. ⁊ ſic̄ accidit deouis auiū ſine ꝯmixtione fotoꝝ ex ꝗbꝰ non pt̄ ꝓduci aīalſi gͦ tunc eſſet ſuꝑfluitas ſeminis ex qͦ nō fieret generatō.ſuꝑfluitas illa eſſet p̄ter intentōꝫ nature ⁊ rōnis. qd̓ nōpoterat eſſet pͥmo ſtatu durante. ⁊ ideo nunꝙͣ potuit pollutio accide̓ niſi ptꝰ nature corruptōꝫ. ex qͣ original̓r ortum habelQueritur poſtea .§. v.inter omnes peccantes ꝗ maxime excuſabiles ſunt. ſuntꝗ peccant ex infirmitate. aut ſaltem ſi non maxime excuſari tn̄ deberēt pluſꝙͣ alij. ꝗ non ex infirmitate. ⁊ ꝙͣto infirmiores tanto excuſabiliores his ꝗ minus. Si gͦ interomnes vires maxime corrupta eſt generatiua ī homīe.excuſabilis videt̉ eſſe magis in executione actuum ſuorum ꝙͣ alie. ergo ꝙ ꝓdeat in actum ſuum minus imputabit̉ ad peccatum circa ipſam ꝙͣ circa alias. ſꝫ nutritiua⁊ augmentatiua pn̄t ꝓdire in actus ſuos abſqꝫ pct̄is.ergo ⁊ ipſa generatiua poterit. cum ergo vnum operumſuorum ſit emittere ſuperfluitatem per pollutionem.videtur ꝙ pollutio poterit fieri in ſomno ⁊ in vigilia