Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxv.

vires poſſet dici multiplicit̓. Nam inꝙͣtuꝫ fuit appetitꝰſciētie deiformis inordinatꝰ. peccatum dicit̉ ip̄iꝰ ratōnalis. inꝙͣtum aūtiptio ꝓprie poteſtatis peccatū iraſcibilis. inꝙͣtuiſūt appetitꝰ delectabilis ẜm guſtū ꝯtravetitū ipſiꝰ ꝯcupiſcibilis. ẜm aūt appetitꝰ erat delectabilis ẜm guſtum ꝯtra vetituꝫ. ex amore ꝓprie excellentiein ſciētia vnū eſt peccatū. Item ratōnale eſt ꝯſiderare inſe in ordinatōe ad ſenſibile ad vegetabile. ẜm qd̓ inſe appetitꝰ fuit indebitꝰ ſcientie. ẜm ordinationem v̓o adſenſibileꝫ fuit appetitꝰ indebitus immortalitatis. ẜm ordinationē v̓o ad vegetabile fuit appetitꝰ indebitꝰ in re cibata. nihiminꝰ tamen iſte triplex appetitus ad vnamreducitur radicem. Nlembrū ſecunduꝫEcundo querit̉ que ſit cauſa huiꝰ peccati.ſcꝫ quod ſit motiuū. videt̉ ſimilitudoequiꝑantie in ſciētia deiformi. dicit̉ em̄ inpͣs. ſuꝑ illud. quod rapui tūc exoluebāadam eua voluerūt rapere diuinitatē amiſerūt felicitatem. ex quo accipit̉. motiuū fuit ſimilitudo dei. et eo modo quo debite poſſent ꝑuenire. ergo fuit ibi appetitus ſil̓itudinis equiꝑantie. Contra. hoc ē talę appetibile qd̓ nullatenꝰ in ratōeꝫ homīs videt̉ cadere. euꝫoīno ſit impoſſibile. nec ratō habeat ad hoc aliquā inclinationeꝫ. ergo hoc fuit motiuū in pͥmo parēte. Adquod dicendum eſt ſil̓e de peccato dyaboli ꝓut dicitAnſel. voluit eſſe ſil̓is ſil̓itudine equiꝑantie. ſed ſil̓itudine deiformitatis ī ſciētia ad illd̓ potuit ꝑueīre. ſꝫ qꝛhoc voluit ꝓpria autoritate. expectare a gratia de merituꝫ. voluit ſibi vſurpare qd̓ dei erat. ideo dicit̉ adam eua voluerūt rapere diuinitatē. Ad autpoſſet obijci hoc qd̓ dicit̉. ij. ad phil̓. ſuꝑ illud. Nonpinam arbitratꝰ eſt eſſe ſe equalē deo. ibi dicit̉ in gloNon vſurpauit qd̓ ſuū erat .ſ. equalitatē dei vt dyabolus fecit primꝰ homo. dicendū eſt ſic eſt intelligendum. aliquid tale voluit primꝰ homo. ſi eo modo habuiſſet quo voluit. haberet illud quod habet niſi deus. ita per conſequens voluit equalitatem. habere em̄deiformitatem ſcientie ex gratia. non habet niſi quequalis eſt deo. tamen eſt idem habere deiformitatem in ſcientia eſſe equalem deo. Membrū terciumErcio querit̉ de quātitate peccati huiꝰ incomꝑatōne ad alia peccata. videt̉ hocpeccatū ſit maximū. cum em̄ menſura peccati rn̄deat menſure pene. ecōuerſo. maxima aut pena fuit huiꝰ peccati. ergo hoc peccatum fuitmaximū. aūt maxima fuit pena huiꝰ peccati. patꝫhoc qd̓ dicit augu. ad Oroſiū. hec cauſa extitit vt mortis ꝑiculū incurreret. ab illo vno homīe oīs humananatura viciata eſt mortalitati obnoxia. Item augu.in enche. poſt peccatū exul effectus eſt adam. ſtirpē quog ſua qua peccando in ſe tanꝙͣ in radice viciauerat. peſa mortis damnationis aſtrinxit. vt quicqd prolis exillo ſimul dānata. quā peccauerat ꝯiuge carnalemcopulā naſceret̉ trahēt originale pct̄m. Sil̓r dic Caſſio. de aīa inde ꝓpagat̉ interitꝰ. inde hūani generis nutrita ē defectō. inde ignorātia ratōi ꝯtraria. inde noxiecure. inde penitēdi ꝯſilia. inde obſcurata cognitō. turpdeſideriū. iuſticie neglectꝰ. ex quibꝰ autoritatibꝰ colligitur. ꝙmaxima fuit pena iſtiꝰ pct̄i .ſ. corruptio hūani generis. Item ꝓbat aug. in li. de ci. dei. hoc pct̄m fuitmaximū. qꝛ maxīa fuit inobediētia. quāto em̄ fuit preceptum faciliꝰ ad obſeruatōeꝫ. tātomaior fuit inobediētiaAn aug. xiiij. de ci. dei. Quiſꝗs hmōi dānationē nimiaꝫvel iniuſtā putat metiri. ꝓfecto neſcit quāta fuerit ī peccado iniꝗtas. vbi tāta erat ī peccādo facilitas.hat qͣſi a ꝯtrario dicēs. ſic̄ in abrahe īmerito magna

vt occideret filiū res difficilimaobedientia predicat̉eſt imꝑata: ita in ꝑadiſo tanta maior inobediētia fuiquanto id quod p̄ceptum eſt nullius fuit difficultatis.Aliam rōnem on̄dit ad idem di. Sicut obedientia ſecundi hominis. ſcꝫ xp̄i eo predicabilior eſt quo factus eſtobediens vſqꝫ ad mortem. ita inobedientia pͥmi hoīseo deteſtabilior eſt factus eſt inobediens vſꝫ ad mortē.Ubi em̄ magna eſt inobedientie pena ꝓpoſita res a creatore facilis imꝑata. ꝗs nam ſatis explicet quātum malum ſit non obedire in re facili. tante pt̄atis imperio tanto terrenti ſupplicio. Ex his colligit̉ maximumfuit pct̄m in comparatione ad alia pct̄a. Contra vitaxp̄i excellit incomꝑabil̓r vitaꝫ aliaꝝ creaturaꝝ. morcꝰ improportōnabilis eſt morti aliaꝝ creaturaꝝ. pct̄minterfectionis xp̄i eſt maius alijs pctis. non pct̄m pͥmorum ꝑentum ē maximum. Ad idem facit qd̓ dic̄ Aug.in li. de ꝯſenſu euangeliſtaꝝ: gͣuiſſimum eſt zelus occiſixp̄i. ex quo omnes ſunt eradicati ex ipſa iheroſolimaerat caput regni totum orbem diſperſi. Item .xv.Ioh̓. Si non veniſſem locutus eis non fuiſſem. pct̄mnon hrēt. nūc autem non hn̄t excuſatōnem de pct̄o. Sꝫillud pct̄m maius fuit quod nullam hꝫ excuſationem ꝙͣillud quod aliquam hr̄e pt̄. Illud autem pct̄m de quo dr̄in euangelio nullam hꝫ excuſationem. maius eſt pct̄opͥmo. quod aliquam potuit hr̄e inclinationem. Uideturem̄ aliquam excuſacionem hr̄e potuit adam. eo noluit ꝯtriſtare delitias vxoris ſue. illud pct̄m non eēttanta pena digna immo veniale. Simil̓r obijcit̉ de pectato luciferi quod videt̉ eſſe maius pct̄m. alijs pct̄is. eo ſit cauſa pͥma omnium pct̄oꝝ. Ad quod pt̄ rn̄deri pct̄m pt̄ dici maius alio pct̄o. vel ẜm rōnem eius inquem peccat̉. ꝓpter magnitudinem iniurie. vel ꝓpter magnitudinem damni vel pene ꝯſequentis pct̄m. vel ꝓptermagnitudinem cauſalitatis ad peccandum. Primo modo dr̄ pct̄m iudeoꝝ maximum pct̄m. Scd̓o modo dr̄ peccatum pͥmoꝝ ꝑentum maximum. Tertio v̓o modo dicit̉peccatum luciferi maximum peccatum. hoc poſſuntſolui obiecta. Dicendum ergo eſt. pct̄m pͥmoꝝ ꝑentumeſt ratione damni vel pene. que ita ſe extendit in genushumanum. Ad rationem v̓o ſcd̓am dicendum eſt. exrōne Aug. determinat̉ illa inobedientia fuerit maxima. ſꝫ ſolum magnum valde. qd̓ patꝫ ex eo aliꝗdeq̄ facile potuit p̄cipi. potuit trāſgreſſio ſeꝗ. Ad tercium v̓o dd̓m eſt. non ſeqt̉ inobedientia p̄mi ꝑentisfuit maximum. ſꝫ in deteſtabilior qm̄ hēbat naturaꝫ bn̄inſtitutam. nos at̄ habemꝰ naturam corruptam. vn̄ minus hūit inclinationis ad cadendum. Nembrum quartumUarto q̄rit̉ de comꝑatōe pct̄i ade ad pct̄meue. vīdet̉ pͥmo idem eſſet genus pct̄i.vterqꝫ em̄ peccauit gula. vterqꝫ ſuꝑbia. dr̄em̄ ſuꝑ illud psͣ. Que tūc rapui ⁊cͣ. Adam eua volūerūt raꝑe diuinitatem amiſer̄t felicitatem. Contra. j. ad thi. ij. vir non eſt ſeductꝰ ſꝫ mulier. adānon credidit dyabolo di. Eritis ſic̄ dij. eua v̓o credidit. Item Aug. ſuꝑ illud. j. ad. thi. ij. Non ē credendumvir ſpūali mente p̄ditꝰ. voluit ſic̄ deꝰ. Itē aug. Siſalomon adorauit ydola licꝫ crede̓t ea eſſe adoranda. ſꝫne ſuas delicias ꝯtriſſaret. ſic adam de ligno vetito comedit. ne vxor ſua vel odio vel ira vel inuidia tabeſcet. adam non peccauit ſuꝑbia. Ad qd̓ rn̄det̉. ꝙͣuisadam non voluerit eſſe ſic̄ deꝰ. quēadmodum dic̄ apl̓usvir non eſt ſeductus. tn̄ pct̄m mulieris ei imputat̉. qꝛeam corrigē deberet non correxit ſꝫ ei ꝯſenſit. facientes ꝯſentiētes pari pena puniant̉. pct̄m eue factum eſtſuum. Sꝫ incidit q̄ſtio de v̓bis Aug. non ē credendum homo ſpūali mente p̄ditus ⁊cͣ. nōne mulier hūit ſpūalem mentem. Item nonne lucifer clariꝰ videbat in ſpeculo eternitatis ꝙͣ adam. Rn̄det̉. quoddam ſpūale da-