Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tionis. reſpectu alicuius determinati ſicut dictum eſtnon niſi reſpectu optimi. optimum autem dicitur finisergo intētio eſt motus ipſius ratiōis in finem. Sꝫ videtur contrariū. dicit. n. b. Bern̄. ī libro ad Eugeniū.vt oculꝰ ſit ſimplex duo ſunt neceſſaria. caſtitas ī intētion. veritas ī electiōe. ſed electio ē ipſiꝰ rōnis p̄eligentisbonū vel qd̓ meliꝰ ē. Intētio ergo diuidat circa electionē. erit ī altera ꝑte li. ar. ſi in volūtate. erit ergo intētioinclinatio volūtatis in bonū vel qd̓ videt̉. Ad qd̓ dicendū. intētio dicit̉ ab eo ē tēdere in: ſed tēdere infinē ē bonū vel apparēs bonū dicit̉ de volūtate ratione. vtraqꝫ enī tēdit in bonū vel qd̓ videt̉. nomē intentiōis vno cōmuniter dicit̉. ẜm hoc pōt dici. ītentio imponit nomē oꝑi. illud qd̓ dicit̉. xij. math̓. theſaurus ē cordis intētio ex qua dominꝰ iudicat oꝑa. aliov̓o pōt appropriari vel ratiōi vel voluntati. ẜm diuerſimode tendit vtraqꝫ in bonū vel qd̓ videt̉. tēdit eniꝫratio p̄cognoſcendo in bonū. diffiniendo p̄eligendo.tendit ipſa volūtas in appetēdo habitū. vel ꝑſeuerando ſiue cōtinuādo in habito. Illud ergo. intentiodicit̉ eſſe oculꝰ. magis ad rationē ꝑtinet cuiꝰ eſt p̄uidere dirigere. vnde Aug. dicit. fides dirigit intentioneꝫ.Intētio v̓o vlteriꝰ dirigit in finē. hoc ad rationē videꝑtinere. autē dicit Dama. intētio eſt intelligentia circa aliqd̓ determīata. intelligit̉ ex ꝑte cognitiui ītellectꝰ. qd̓ patet hoc qd̓ ſequit̉. autē ꝑmanens figurās animā. Ad id quod ītelligit̉ excogitatio dicit̉.excogitatio v̓o manēs ī eodē ſeip̄am examinās diiudicās ſapiētia nominat̉. Ex p̄dictis ergo cōſequētibuspatet. intētio accipit̉ ibi ex ꝑte virtutis cognitiue. hicautē accipimꝰ intentionē ex ꝑte virtutis practice. Illd̓autē qd̓ dicit. b. Bern̄. de intētione. ad intentionē volūtatis refert̉. Ex dictis patet qualiter intētio ſe habeat ad voluntatē. vno enī intētio non eſt aliud niſivolūtas tendēs in bonū vel quod videt̉. Alio v̓o differt. volebāt autē quidā volūtatem intentioneꝫ ſic differre vt volūtas eſſet rōnalis appetitus in ſe cōſideratꝰ.Idē autē rōnalis appetitus cōſideratiōe finis diccretur intētio. ſed videmꝰ in vtroqꝫ nomīe reſpectū eſſe reſpectu finis. ſiue reſpectū boni vel apparētis boni. ꝓpterquod videt̉ hoc eſſe differētia intētionis volūtatis. Itē in xxxvij. diſ. ij. li. ſententiaruꝫ. c. ſolet queri. quiddiſtet īter voluntatē intētionē. dicit̉ intētio reſpicitillud ꝓpter quod volumꝰ. volūtas v̓o illud qd̓ volumꝰ.verbigratia. Si velim eſurientē reficere vt habeā vitaꝫeterna. volūtas ē reficere eſurientē. intētio v̓o qua ſic advitā ꝑuenire volo. vnde videt̉ dicere. volūtas reſpicitid eſt ad finē. intētio v̓o reſpicit ipſum finē. Sed hecdifferētia videt̉ eſſe niſi per quandā appropriationē.ſicut enī dicit ph̓s. volūtas eſt finis. eius quod eſt adfinē. magis ipſius finis. ergo intentio non ſic differt avolūtate. ẜm vtrūqꝫ reſpicit finem. Nlembrum ſecundumEinde querit̉. vtrū meritū attendat̉ penesintentionē cōmunē. ſic videt̉. dicit enimIſido. ex intētione aūt ꝓbat̉ bonum aut reprobat̉ indignū. vniuſcuiuſqꝫ opus bonumquod agit intētione bona apparet. qm̄ pro mala intentione plerūqꝫ bonū opus qd̓ agimus perdimus. ergo penes intentionē cōſiſtit bonū. Itē Beda in merito intentionis diſcernuntur opera an ſint lucis an tenebrarum. ergo penes intentionē reſidet meritum. Contraintentio rationis eſt. ſed quod rationis eſt non ſufficitad meritum ſine voluntate. ergo penes inientionemmenſuratur meritum vel demeritum. Item Aug.diuturnitas temporum. immenſitas operum. ſed ſola caritas voluntas facit meritum. ergo tm̄ reſidetmenſura meriti vel demeriti penes intentionem. Pre

terea. p̄ter bonū vel malū ex intētione. eſt bonuꝫ in genere vel malū. malum ex circūſtantia vel bonum. non ergo tm̄ reſidet menſura meriti vel demeriti penes intentionem. Ad quod dicendum. mēſura meriti vel demeriti attenditur penes intentionē. ẜm vno modo accipitur intentio. ꝓut enim intēdere eſt tedere in aliquidper aliquid. intētio tm̄ reſpicit finem. ſed reſpicit illd̓per quod venit̉ in finē. ita cōplectitur genꝰ operis cuꝫcircūſtantia. ẜm hunc modū mēſura meriti vel demeritiattendit̉ penes intentionē. Si v̓o intentio reſpiciat tm̄finē. omnino attēditur menſura meriti vel demeritipenes intentionē. ſed principalit̓. Ad illud v̓o qd̓ obijcitur. intētio reſpicit rationē ⁊cͣ. dicendū eſt. dicitur meritū vel demeritū eſt penes intentionē. excluditur volūtas ſed datur ītelligi. ſed hic attendit̉ vt dicatur ratio meriti ex parte rationis ſicut ratio meriti eſtin volūtate ex ꝑte illiꝰ potētie. vel vt intentio cōmunitſe habeat ad rationem voluntatem. Similiter cum dicitur. ſola caritas voluntas facit meritum. hoc ītelligitur principaliter nec ex hoc includitur intentio. ꝗain voluntate cointelligitur intentio. ſed hoc datur inteligi. penes genus operis vel diuturnitatem operis.tota reſidet ratio meriti. vel prīcipaliter. Membrum terciumUerit̉ poſtmodū. vtrū intētio vel volūtasfacto reputet̉. ſic videt̉ hoc qd̓ dicit̉ ſuper illud pͣs. Et tu remiſiſti impietatē peccati mei. glo. votū operatiōe iudicat̉. ſedvotū accipit̉ deſiderio. ergo deſideriū ꝓfacto reputatur. Ite ſuꝑ illud manus noſtre concinnant. glo. quicquid vis potes. dominus factum imputat. ergo voluntas ſiue intentio apud dominum pro facto iudicat̉ Item Augu. ī lib. j. de li. ar. Si cui cōtingat facultas concubendi cum coniuge aliena. planum autem ſitaliquo modo id eum cupere. ſi poteſtas det̉ eſſe factu. minus reus ē ꝙͣ ſi in ipſo facto cōprehēderet̉. ervolūtas ſiue intētio mala pro facto reputat̉. ſimiliterī bonis. vn̄ ſuꝑ illud. In mādatis eius volet nimis. ſufficit velle ſi deficiēdi mādata deſit facultas. Ex his acipit̉. volūtas ſiue intētio facto reputat̉. Cōtraſuꝑ illud. ij. Corin. viij. velle facere cepiſtis. glo. nūc facto ꝑficite vt ſolū velitis ſꝫ opere ꝑficiatis. ergo poſtvoluntatē requiritur opus. Itē. ij. Corin. ix. Qui parceſeminet ꝑce metet. ergo ipſum ſemīare ẜm minꝰ ē vl̓magis facit ad meritū maiꝰ vel minꝰ. ergo ſola volūtas. Itē. ij. Iacob. fides ſine oꝑibus mortua eſt. ergo exfide viua eſt meritū. ergo ſufficit ipſa intētio directaex fide niſi aſſint oꝑa. Ad quod dicendū. ē duplexvolūtas ſicut dicit Aug. in li. cōfeſ. plena et ſemipſenaplena dicit̉ quādo nihil deeſt ex ꝑte volūtatis. quin faceret ſi poſſet. tūc volūtas facto reputat̉ ad meritū vl̓demeritū ſi pōt facere. Si autē pōt facere principaliter imputat̉ ei ad meritū volūtas vel intentio tanꝙͣ radix operis. non ipſum opus non faciat ad merituꝫ vl̓demeritum. Illa ergo auctoritas ſumit̉ ex pͣs. vbi dicitur votum pro operatione iudicat̉. illa ſimiliter.quicꝗd vis potes. deꝰ factū iudicat alia ſequuntur. referuntur ad voluntatē plenam vbi non ē facultasꝑficiēdi. vbi v̓o ē facultas ꝑficiēdi volūtas ſola ſufficitad meritū vl̓ demeritū. ſic ītelligit̉ illd̓. ij. Corī. viij..ij. Cor̄. ix.. ij. Iac. Si v̓o ē volūtas ſemplena. tūc illaſola non facit meritum vel demeritum. Huius gratia queritur de aliquo qui habuit voluntatem plenam defuit facultas. de alio qui habuit voluntatem plenam exeuntem in opus. vtrum ad paria iudicentur īmerito pene vel premij. non videtur. qui enim voluntatem plenam exeuntem in opus habuit. recipiet ſimilit̓ratione voluntatis ratione actus. qui d̓o habuit