mihi lex oris tui ſuꝑ milia auri ⁊ argēti. dicit. b. Augu.magis diligit caritas legē dei. ꝙͣ cupiditas milia auri⁊argenti hoc autē ītelligit̉ de interiori motu. de exterioriautē nō poſſet. qꝛ aliꝗs malꝰ feruētius oꝑatur mala ꝙͣaliꝗs bonꝰ bona. ergo īterior motꝰ boni. magis ē ītēſusꝙͣ īterior mali. ergo aliqd̓ bonū ī gene̓ magis ē bonuꝫ q̄aliqd̓ malū. ¶ Itē ꝑ bonū ī gene̓ ē meritū vite eterne. pemalū v̓o ē meritū pene eterne. ſꝫ vita eterna magis bonū ē ꝙͣ pena eterna ſit mala. ergo bonū ē magis bonū ꝙͣmalū ſit malū. ¶ Itē dicit. b. Grego. Abſit ꝙ tāta delectatio ſit ī vicijs quāta ē ī virtutibꝰ. ſꝫ ẜm quātitatē delectatiōis ē quātitas boni vl̓ mali. ergo bonū ē magis bonū ꝙͣ malū malū. Itē bonū oīno aufert malū. ſed maluꝫnō oīno aufert bonū. ergo bonū ē magis bonū ꝙͣ maluꝫſit malū. ¶ Cōtra dicit apoſto. vj. Ro. Sicut exhibuiſtis mēbra ſeruire iniꝗtati ad iniquitatem. ita exhibetemēbra veſtra ſeruire iuſticie ī ſanctificationē. ergo tantūpōt ſeruire aliꝗs bono ꝓpter bonū. quātū ſeruiuit maloꝓpter malū ſiue ꝓpter apparēs bonū. ergo aliqd̓ malumtantū ē malū quātū aliqd̓ bonū ē bonū. ¶ Itē maior ē inclinatio ad malū ꝙͣ ad bonū ⁊ fortiori inclinatiōe exiſtēte vehemētior erit motꝰ. ergo aliqd̓ malū ē magis malūꝙͣ aliqd̓ bonū ſit bonū. ⁊ ītelligit̉ hoc de ipſis motibus.¶ Itē malū ⁊ bonū ſunt oppoſita. ergo quātū ponit vnūtantū demit aliud. ſed quātū ponit vnū tantū ē ibi de bonitate. quātū demit aliud tantū ē ibi de malitia. ergo n̄ē bonū magis ꝙͣ malū malū. ſed vident̉ adequari. ¶ Itēaliquis malꝰ feruētior ē ad malū ꝙͣ ſit bonꝰ ad bonū. etreſpectu cuiꝰ dicit̉ feruētior dicit̉ potētior. ergo maluseſt potētior reſpectu mali ꝙͣ bonꝰ reſpectu boni. ergo aliqd̓ malū dicit̉ magis malū ꝙͣ aliqd̓ bonū bonū. Qd̓ etiam videt̉ ī aliquo heretico ⁊ in aliquo fideli. hereticusenī feruētior ē ad ſuſtinētiā mortis ꝓ cāmortis īdebita.ꝙͣ fidelis aliquis ꝓ cā debita. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ pōtfieri comꝑatio ẜm genꝰ boni ⁊ mali. ⁊ ẜm hoc aliqd̓ bonum ē magis bonū ī gene̓ ꝙͣ aliqd̓ malū ſit maluꝫ. eoaliqd̓ ē ſumme bonū quo meliꝰ excogitari non pōt. nihiautē ē ſumme malū. ⁊ rōne huiꝰ ītelligit̉ qd̓ dicit̉ ī pſalꝙ magis diligit caritas ⁊cͣ. Alio v̓o mō pōt fieri comꝑatio rōne feruoris in motu. ⁊ ẜm hoc pōt aliquid eſſe magis malū ī genē ꝙͣ aliqd̓ bonū bonū. nō vniuerſalit̓ ſꝫ ꝑticularit̓. ¶ Ad hoc autē qd̓ obijcit̉ in cōtrariū. dicēdūꝙ licet plures ſint īclinatiōes ī malū. nō tn̄ ipſe motꝰ īꝙͣtum ꝓcedit a ꝓpria radice. ē magis malum. ſꝫ pōt eſſeferuētior vel natura corrupta ꝓnior. ⁊ nō ē ex ꝑte radicis ſed ex ꝑte ſubiecti. ¶ Ad aliud v̓o dicendū. ꝙ cū dicitur. vj. ad Ro. Sicut exhibuiſtis ⁊cͣ. ītelligit̉ illa comꝑatio equalitatis ẜm equalitatē ꝙͣtū ad motū lib. ar. etrcōne lib. ar. nō ex rōne boni in gene̓ vel mali ī gene̓. ⁊ 1hoc idē ſoluit̉ ꝙ cōſequēter obiectū eſt.¶ Queſtio. cx. de malo excircunOnſequenter dicēdū ē de malo ex circūſtātia. Ad hoc autem ſciēdū ē. ꝙ circūſtantia dicit̉ ꝓprietas ꝑſone vel actꝰ ꝑtinēs ad diminutionē pel ad aggrauationē peccati. Circūſtātie autē notant̉ ī hoc verſū. quis. quid. vbi. ꝗbus auxilijs. quomō. qn̄. ¶ Prīo ergo querit̉ de malo circūſtātie in cōi. videlicet. vtrū malū ex intētione dicat̉ malumex circumſtantia. Scd̓o. vtrum malum in genere ſit malum ex circumſtantia. Tercio de comꝑatione mali excircumſtantia reſpectu mali ex intentione ⁊ mali ex genere. Quarto de malo ex circumſtantijs in ꝑticulari.¶ Membrum primum
D primū quo querit̉. vtrū malū ex intētiōedicat̉ malū ex circūſtantijs arguit̉ ſic. Malum ex intētione dicit̉ malū ex defectu finisLdebiti. ſed malū ex defectu finis debiti. dicitur malū ex circūſtantia finis. qua enī de cā fecit diciturcircūſtantia finis. ergo malū ex intētione dicit̉ malū excircūſtantia. ¶ Itē ſicut actio habet cām efficientē ita hꝫcām materialē. ⁊ formalē ⁊ finalē. ſꝫ cā efficiēs ⁊ formalis ⁊ finalis ad circūſtantias reducunt̉. ergo cā finalieodē mō. cū cā finalis reſpectu actionis ſit principaliorꝓut eſt ī genere moris. ¶ Cōtra malū ex intētione ē malum qd̓ format̉ ex nobis. malū v̓o ex genere vel circūſtātia format̉ ex ipſis rebus. ergo malū ex intētione contraalia duo diſtinguit̉. ¶ Itē cū dicit̉. ꝙ intētio finē oꝑi imponit. intētio diuidit̉ cōtra omnia que materialia ſuntin oꝑe. ſed quecūqꝫ ſunt ī opere quaſi diſpoſitio quedaꝫmaterialis ſunt reſpectu ipſiꝰ finis. gͦ malū ex intētionediuidit̉ cōtra malū ex circūſtantia ⁊ ex genere. ¶ Preterea in genere cauſarū malū diuidit̉ cōtra formalē ⁊ materialem. ſed finis ē cā finalis. circūſtantia operis ē cauſa formalis. ipſum genꝰ eſt cā materialis. ergo malū qd̓accipit̉ ex defectu iſtorū. habebit propriā diuiſionē. malum ergo ex intētione cū reſpiciat finē. malū ex circūſtātia cū reſpiciat formā. malū ex genere cū reſpiciat materiam diuident̉ īter ſe ẜm differētias ꝓprias mali. Adquod dicendū. ꝙ malū ex intētione ẜm ꝙ hic accipimꝰ.diuidit̉ cōtra malū ex circūſtantia. circūſtantie autē dicunt̉ que ſunt circa ipſuꝫ actū ſuꝑaddite ipſi gene actionis q̄ diſponūt ad finē. vt quicquid ē īter initiū actiōis⁊ fine actionis dicat̉ circūſtantia. ẜm hūc modū malunex circumſtātia dicit̉ cōtra malū ex intentione. Alio v̓omō dicit̉ circumſtātia quicqd̓ circūſtat eſſentiā actiōis⁊ ẜm hoc finis dicit̉ circūſtantia. querit̉ enī qua de cauſa aliꝗs fecit hoc dicit̉ eſſe finis ſiue vtilitas. ꝑ hoc patꝫſolutio ad primū. ¶ Ad ſcd̓m autē dicendū. ꝙ circutia vno mō dicit̉ generalit̓ quicꝗd ꝑtinet ad actionē ẜmſeip̄am. ⁊ ẜm hūc modū malū ex intētione cōtinebiturſub malo ex circūſtantia. Alio v̓o mō ꝓut diuidunt̉ cauſe actionis inter ſe. diuidunt̉ ⁊ defectus cōſequēter. ⁊ ſicnō continetur.¶ Nembrum ſecundumEinde querit̉. vtrum malū in genere dicamalum ex circūſtantia. qd̓ videt̉ per hoc ꝙdicit Tullius. dicit eniꝫ ꝙ ꝓprietas negodiuidit̉ in ſex. In genus actiōis. finē. facultatem. locum. tempus. ⁊ modum. Genus autē actionitappellatur ipſa actio. conſiderata reſpectu materie ſue.vt quid egit ẜm hoc ſicut ipſum genus pertinet ad circūſtantiam. ita malum ex genere erit malum ex circūſtantia. ¶ Preterea. attributa perſone ſiue circūſtantie perſone. diuiduntur cōtra attributa ſiue circūſtantias negocij. ſed attributa ſiue circumſtantie perſone continentur ſub circumſtantia. ẜm ꝙ dicitur malum ex circumſtantia. ergo multo fortius ex genere actionis continebitur ſub malo ex circumſtantia. ¶ Contra. circumſtātiadicitur reſpectu alicuius exiſtentis ante circūſtantiamergo alius defectus eſt ex defectu ipſius in ſe. ⁊ ex defectu circūſtantie ipſius. ergo malum ex circumſtantia diuidetur contra malum ex genere. ¶ Preterea. in omīgenere materia diuiditur contra formam. ergo in genere actionis. ergo cum circumſtantia dicat formam actionis genus v̓o dicat materiam. malum ex circumſtātiadiſtinguetur a malo ex genere ⁊ econuerſo. ¶ Ad qͣdicendum. ꝙ malum ex circumſtantia aliter diſtina malo ex genere hic. aliter prout determinat Tullius.ẜm enim ꝙ accipitur Tullius. malum ex circumſtatīacontinet in ſe omnia pertinentia ad negocium ſiue actionem. hic v̓o dicuntur tm̄ circūſtantie q̄ ſunt inter initium ⁊ finem actionis. dico autem initium actionem re