Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nobilior erat ꝙͣ ſtatus nature lapſe. gͦ magis incūbebatexiſtētibꝰ in ſtatu illo ꝑfecta obſeruatia v̓tutū ꝙͣtum aom̄es illaꝝ ſpēs tꝑantie vt dictū ē. gͦ ⁊cͣ. Si diceret̉ ꝙtenebant̉ cōire qꝛ dn̄s p̄ceperat illis Gen̄. ij. Creſcite etmultiplicamī ⁊c̄. Cōtra. magr̄. ij. ſen. di. xx. Deus nondū iuſſerat vt coirēt. et poterat diuīa expectari auctoritas vbi ꝯcupīa nō augebat̉ ſimilit̓ dic̄ aug. ſuꝑ Gen̄. ix.Poteſt dici ꝙ nūqͣ deus iuſſerat vt cōirēt. Ite ſuppoſitp̄ceptū dn̄i erat datū de multiplicatōe ꝓlis q̄ nō porat fieri niſi ꝑcōitū. ꝓpt̓ qd̓ ꝯtinere eēt ꝯtra p̄cepturdn̄i. Cōtra abel ẜm aug. mortuꝰ ē in virginitate ex hͦ cōmēdat̉ a ꝑfectōri iuſticia. Math̓. xxiij. A ſanguine abeliuſti ⁊cͣ. At eī hr̄ ab aug. li. de mirabilibꝰ ſacre ſcript̉ea triplici ꝯmēdat̉ iuſticiā. ſcꝫ ſacerdotij. virginitatis. etmartirij. ꝙͣtū ad ea etiā ꝑfecte geſſit typū xp̄i. dīc em̄ ſicTota iuſticia hoc ē virginitas ſacerdotiū et martiriuꝫq̄ triplex iuſticia in abel primo fuit. ꝗ etiā munera deoplacita obtulit ꝓ ſapīa generis nō dereliꝗt. et martirijcoronā ꝓ ſanguīs eſoe ꝓmeruit. Ex qͦ pꝫ. ꝙ ſtante p̄cepto de multiplicatōe ꝓlis. ꝯtinētia virginitatis licitafuit īmrata. Ite currēte lege nature. aliꝗs de ꝑfectioribꝰ ſic̄ abel finalit̓ fuit v̓go. ⁊ ex hoc ꝯmendat̉ vt ex dictis pꝫ. Similit̓ currēte lege ſcripta ſic̄ helyas. q vixit īRnitate ſic̄ dicit hiero. ꝯtra iouinianū. ſil̓r bt̄a virgofiet iſtud qm̄ virū nō cognoſco .i. cognoſce̓ nō.jͣ. coꝝ. vij. Uolo om̄es hoīes ſicut meip̄ꝫ .i.lo. Ex ꝗbꝰ videt̉. ꝙ illud verbū p̄ceptū de mꝭcaſtotiplicatōelis nō cogebat. Itē ſuꝑ illud. j. Coꝝ. xj.Deſpondi vos vni viro virginē caſtā. hec v̓go caſta eccleſia eſt vt dicit glo. et dicit aug. abſit vt mēbris ꝓhibeatur virginitas. cū ſpōſe ꝯcedit̉. ſpōſam vocat corpꝰ xp̄imiſticū. ſꝫ adā fuit de corꝑe. gͦ illi nō fuit ꝓhibita virginitas. Item aug. videt̉ velle. ꝙ aliꝰ modus fuit tūc cōuenies ſiue poſſibilis ꝓpagatōnis ex viro et muliere ꝙͣmediāte copula carnali. ſcꝫ ꝑ affectū caritatis. dicit em̄ſic ſuꝑ Gen̄. iij. ad lit. Illud qd̓ dictū ē. Creſcite et multiplicamī ⁊ implete terrā. quaꝙͣ niſi ꝑ cōcubitū mariset femīe fieri poſſe videat̉. vn̄ huic qͦꝫ mortaliū corporuꝫextitit iudiciū: pt̄ tn̄ dici aliū modū eſſe potuiſſe ī corporibꝰ īmortalibꝰ. vt ſolo pie caritatis affectu nulla corruptōis ꝯcupīa filij naſcerent̉. ex hoc videt̉ ꝙ nulla fuit neceſſitas coeūdi ī ſtatu illo. Itē pt̄ queri ſi fuit p̄ceptuꝫnec videt̉ ꝙ adhuc fuerit reuocatū. gͦ adhuc ē ꝯtinentia(ſaltē illa que eſt ex voto) illicita. Si aūt dicit̉ ꝙ ſit r̄uocatū. querit̉ qn̄. Rn̄ſio ad ſolutōꝫ p̄dictoꝝ notāduꝫ.ꝙ circa ſtatū virginitatis plura ſunt attendēda. vnū eſtcarnis integritas. hec aūt nullo tꝑe fuit meritoriā ꝑ ſe.qꝛ neqꝫ virtus neqꝫ actus v̓tutis. Un̄ aug. de bono cōiugali cōtinētia nō corꝑis ſꝫ aīe virtus eſt. Un̄ math̓. xxv.legit̉ de talibꝰ ꝙ fuerūt reprobate. Aliud ē ꝓpoſitū cōſeruandi carnis integritatē. hoc fuit meritoriū in tꝑe aliqͦin tꝑe alio nō meritoriū. īmo illicitū. ſcꝫ tꝑe nat̄e inſtitute. Cū em̄ dn̄s creaſſet primū hoīem ꝗ̄ erat prīcipiū oīmſic̄ in qͦ erat ſemīariū totiꝰ ſue poſteritatis. et dederat illi p̄ceptū de multiplicatōe ſui generis. q̄ fieri nō poteratniſi ꝑ cōmixtōꝫ maris et femīe. et hec illū n̄ latuerūt. bene eī ſciuit ꝙ ex ip̄o ⁊ ml̓iere data ſibi ī adiutoriū dēbatgenus hūanū ꝓpagari. vn̄ vocauit vxorē ſuā euam. eo ꝙmater eēt cūctoꝝ viuētiū Gen̄. iij. nullo mō poterat ſimplicit̓ ꝯtinere niſi fieret p̄uaricator diuini p̄cepti et neglector voluntatis eiuſdē. Sil̓r tꝑe legis nature et legisſcripte. ꝯtinētia generalis fuit illicita diſpenſatōe tn̄ licebat alicui ꝑſone cōtinere. Temꝑe aūt legis gr̄e fuit licita et meritoria. ꝓpter qd̓ multi cāſtrauerūt ſe ꝓpter regnū celoꝝ tꝑe illo. Math̓. xix. Terciū eſt habitꝰ generalis ad om̄es modos ꝯtinētie ꝗͥ attēdit̉ ī volūtate et deteſtatōe om̄is coitus illiciti. et iſtud rōne ſui generis ſcꝫꝯtinētie virtus eſt. et iſte habitꝰ ſine volūtate habētis auferri nō pt̄. ſicut pt̄ carnis integritas. Un̄ aug. j. li. delibe. arbi. de pudicitia v̓o ꝗs dubitauerit qn̄ ea ſit ī ip̄oaīmo cōſtituta. qn̄quidē virtus ē. Un̄ a violento ſtupra-

rio nec ip̄a cripi pt̄. patet ergo ꝙ cōtinentia a carnali cōcubitu in ſtatu primo nō erat virtus nec actus virtutisneqꝫ ꝓpoſitū cōtinēdi. nō em̄ fuiſſet circa bonū neqꝫ circa difficile circa que eſt virtus. licet em̄ in ſtatu illo virtus ſiue actus virtutis nō fuiſſet circa difficile. fuiſſꝫ tn̄circa bonum. cōtinentia aūt temꝑe illo nō fuiſſet aliquomodo bona. cum in nullo ordinaſſet in finem ſed potiusauertiſſet a fine. quia induxiſſet preuaricatōem precept:dei et voluntatis eiuſdem deformitatem. Ex his patetqūo ad duo obiecta prima reſpondendū eſt. cōtinentiaem̄ a coitu attenditur penes voluntatē om̄is illiciti cōitus: cōire aūt cum ſua tūc nullo modo erat illicitum. neqꝫ eo modo quo dicenda ſunt illicita ſunt mortalia neqꝫ illo modo quo venialia: tum qꝛ thorus erat immaculatus et abſqꝫ om̄i motu illicito. tum ꝓpter fructū ꝓlisgenerande ad cultum dei. Ad illud qd̓ obijcitur pauguſti. et magr̄m in ſenten. ꝙ dn̄s nōdum iuſſerat vt cōirent ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc intelligitur ꝙͣtum ad ſpecificationem actus determinati in temꝑe. hoc eſt nō determinauerat eis tempus quo debebant coīre: ſed in generali dederat illis preceptum. quando dederat eis preceptūde generis ſui multiplicatione. Gen̄. ij. Unde habebantin precepto vt aliquando cōirent. nō aūt vt coirent tuncvel tunc. vnde nō peccabant ex hoc ꝙ nō ſtatim cōierūt.ſed peccaſſent ſi nunꝙͣ cōiſſent. Ad hoc qd̓ obijcitur devirginitate abel. Dicendū ꝙ ſi ſemꝑ vixiſſet inijſſet cōiugium et nō ꝑmanſiſſet in virginitate. Unde aug. de mirabilibus ſacre ſcripture. ſi longiore tempore vt enochmaneret ſine vlla dubitatione cōiugium iniret. quippequi in tempore illius legis viueret que dicit. creſcite etmultiplicamini et ſi illud mandatum impleret. ꝓfectonequaꝙͣ virgo eſſet. Si autem queritur quare comendatur a virginitate. exquo cauſa virginitatis ī ip̄o eratmortis acceleratio. ſi autem diu vixiſſet vxorem duxiſſꝫ.Dicendū ꝙ hoc eſt. quia totius iuſticie forma in eo ſeruabatur. ꝙͣtum tn̄ ad hoc ꝙ virgo fuit cōmendatur magis ex prefiguratione virginitatis ſaluatoris. ꝙͣ ex actucōtinentie a coitu. Unde aug. de mirabilibus ſacre ſcripture recte competebat. vt qui primus in terra iuſtꝰ elitit̉. in eo totiꝰ iuſticie forma ſeruaret̉. cuiqꝫ prīo in hoībus poſt delictū figurā geſtare ꝯcedit̉ ſaluatoris. ꝗ v̓goet martir et ſacerdos eē videt̉. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ꝙ inom̄i ſtatu ſiue tꝑe aliꝗ de ꝑfectōribꝰ ꝯtinebāt. ꝓpt̓ qd̓ videbat̉ ꝙ p̄ceptū de ꝓlis multiplicatōe nō cogebat. Dicēdū ꝙ hͦ fuit ex ſpāli diſpoſitōe ⁊ diſpēſatōe dei. ſic̄ eī tactu ē. ꝯueniebat ꝙ abel ī v̓ginitate ꝯſeruaret̉. qꝛ primusiuſtꝰ fuit ī qͦ totiꝰ iuſticie forma fuit ꝯſeruāda. vt ꝗ fuitpiūuſtoꝝ. Ab abel at̄ dr̄ īcepiſſe eccl̓ia iuſtorū. ſic̄ eccl̓ia mgnantiū a chayn. ⁊ rō huiꝰ ē. qꝛ ꝙͣuisadā fuerit primꝰ iuſtꝰ: tn̄ ſi ꝓpt̓ hͦ ab ip̄o diceret̉ inciꝑeeccl̓ia iuſtoꝝ. tūc eodē mocū ip̄e fuerit primꝰ hō. pct̄ordeberet dici ꝙ ab ip̄o īcepit eccl̓ia malignātiū. ſꝫ hoc nōerat decēs vt ab eodē diceret̉ inciꝑe eccl̓ia vtraqꝫ. et ideorecte diſtinguūt̉ duo vt ab eo ꝗ nūꝙͣ fuit īiuſtꝰ ſꝫ iuſtusprimo inciꝑet eccl̓ia iuſtoꝝ. cuiuſmōi fuit abel. et ecōtraab eo ꝗ finalit̓ fuit malꝰ ſil̓r inciꝑet eccl̓ia malignātiū.cū iuſmōi fuit chayn. hac gͦ rōne ꝯueniebat vt ī eo totiꝰiuſticie forma ſeruaret̉. qꝛ ex dīna diſpoſitōe ⁊ diſpenſatōne facta ē. Sil̓r ē de helya ⁊ alijs viris ſct̄is ī lege. ſic̄de heliſeo ⁊ ſiqui alij fuerat. ꝗ ꝯtīebāt lege ſcripta currēte. diſpoſitōe et diſpēſatōe dina. ſcꝫ vt figura eēnt fut̉oꝝUn̄ hiero. ī li. ꝯtra iouinianū. obſecro te lector et idip̄mſepe ꝯmoneo. vt me ſcias q̄ loqͦr nccītate dice̓. nec detrahere his q̄ ī lege p̄ceſſerūt: ſꝫ ẜuaſſe eos tꝑibꝰ ⁊ ꝯditōibꝰſuis. ⁊ illa dn̄i īpleſſe ſnīaꝫ. Creſcite et multiplicamī etreplete terrā. et qd̓ his maiꝰ ē fut̉oꝝ typos p̄buiſſe. nobis at̄ ꝗbꝰ dr̄ tp̄s ī collecto ē. ſuꝑeſt vt et ꝗ hn̄t vxoēs ſicſint qͣi nō hn̄t aliud p̄cipi. ⁊ virgītatē a ſaluatoe̓ v̓gīe dedicari. helyā et heliſeū ꝙͣſtulte poſuerit ī cathologo maritoꝝ me tacēte mirū ē. ſi eī ioh̓s veīt ī ſpū ⁊ helye v̓tuteet ioh̓es virgo eſt. vtiqꝫ nō ſolum in ſpiritu eius venit. ſꝫ