plex delectatō. carnalis ſiue carnis ⁊ ſpūalis ſiue ſpūs.maior aūt ē delectatio ſpūalis ſiue ſpūs in oꝑbꝰ v̓tutisſiue q̄ fiūt motu v̓tutis: ꝙͣ in oꝑbꝰ peccati ſiue que fiūtmotū pct̄i. et ſic bn̄ pōt ꝯcēdi: ꝙ maior fuit delectatō ſp̄sin ꝯiūctōne maris ⁊ femīe ī ſtatu pͥmo. ꝙͣ in ſtatu modernō: et hoc ꝯcludūt rōnes iſte. nō aūt ſic ē de delectationecarnali ſꝫ ecōuerſo. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ virtꝰ delct̄atur in ꝯpletōe ⁊ facilitate ſiue actꝰ. Dicendū ꝙ verū eſtſꝫ tn̄ adhuc illa delectatō terminū fixū dꝫ hr̄e. et hr̄et vtiqꝫ ſi hō ſtētiſſet. ⁊ qm̄ illū merito pct̄i egredit̉: hinc eſt ꝙampliꝰ delectatur ꝙͣuis delectatōis materia n̄ ſit maior¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ ampliꝰ delectaret̉ hō in ſenſu viſus ⁊ auditꝰ. Dicendū ꝙ verū ē de delectatiōe naturali.ſꝫ hͦ nō ē verū de delectatōe curioſitatis: nec ē ſil̓e delct̄atione q̄ eſt in viſu ⁊ q̄ eſt in tactu: qm̄ viſus delectat̉ ī obiecto qd̓ eſt nobile. ⁊ magis accedit ad naturā ſpūalem.ſil̓r et auditꝰ. et ideo in btis delectatō viſus potiſſime intenditur. tactꝰ v̓o delectat̉ in re magis groſſa ⁊ materiali. ideo intenſio ſue delectatōnis magis repugnat ſtatuiſpūali. ⁊ magis reddit hoīem carnalē ⁊ aīalem qͣlis ē hōin ſtatu miſerie. et ſic pꝫ ꝙ illud nō eſt ſil̓e. ¶ Ad illd̓ qd̓querit̉ de verbo mgr̄i. Dicendū ꝙ nō intendit mgr̄ dicere ꝙ nō eēt delectatō in ꝯiūctōe mēbroꝝ genitaliū ſic̄ nōeſt delectatō in ꝯiūctōe manꝰ ad os: ſꝫ intendit ꝙ ē ſimilitudo in duobꝰ. ſcꝫ in hoc ꝙ vtrūqꝫ opus fieret ī oīmodaobedientia volūtatis. et in hoc ꝙ in neutro accideret ardor libidinis. et hoc pꝫ ex v̓bis ipſiꝰ: et hoc ē qd̓ vult auguſti. xiiij. de ciui. de i. c. xxvj. dices in tanta felicitate hominū abſit vt ſuſpicemur non potuiſſe ſemē ſeri ſine libidinis morbo: ſꝫ eo volūtatis nutu mouerentur illa membra: qͦ cetera ⁊ ſine ardore ⁊ illicebroſo ſtimulo.¶ Nembrum terciumEꝗtur inꝗrere. vtrū ſolū cauſa ꝓlis habēde fuiſſet maris ⁊ femīe ꝯmixtio. aut aliqn̄ cauſa delectatōis. Ꝙ ſolūmodo cauſaꝓlis. videt̉ ſic. Matrimoniū ꝓ tꝑe innocētie ſolūmodo inſtitutū fuit in officiū. Dicit em̄ aug. ſuꝑgen̄. ix. qd̓ egris datū eſt in remediū datū fuit ſanis in officium: ſꝫ officiuꝫ ꝯſiſtit in ꝓcreando ꝓlem. gͦ ſolūmō adhoc erat in ſtatu illo. Si gͦ mulier et vir nō ꝯiūgebāturniſi ꝓpter qd̓ erat matrimoniū: videt̉ ꝙ nunꝙͣ eſſent coniūcti niſi ꝓpter ꝓlis ꝓcreatōem. ¶ Item ꝗ debitū petit inſtatu nature lapſe p̄ter intentōneꝫ ꝓlis ꝓcreande. vtpotecauſa delectatōis: peccat ſaltē venialiter. nec hoc impedit natura corrupta ad hoc violenter ꝓuocatiua. multofortius tūc ꝯuenientes delectatōis cauſa: ſꝫ tūc non poterant peccare venialiter. gͦ peccaſſent mortaliter. ⁊ ſic caderent a ſtatu innocentie. ¶ Item delectari in aliqͦ ꝓpterſe: eſt frui illo. qꝛ frui eſt amore inherere alicui ⁊pter ſefrui aūt creatura ē vtendo frui qd̓ eſt peccatū. Si gͦ primus hō cauſa delectatōnis nō cauſa ꝓlis ꝓcreande vxorem ſuā cognouiſſet. ea frueret̉: qd̓ fieri nō poſſet ſine peccato. ¶ Preterea videt̉ ꝙ in qͣlibet ꝯiūctōne eēt ꝓcreatōfetus ſic. hō nunꝙͣ ꝯmediſſet ꝗn ex illa ꝯmeſtione ſenſiſſet refectōneꝫ. nec vnꝙͣ nutritiua in ſuo actu pͥuata fuiſſet ꝓprio effectu. gͦ pari rōne nec generatiua in ſuo actupriuata fuiſſet debito fructu: ſꝫ fructꝰ eius eſt ꝓles gͦ ⁊cͣ.¶ Item in ſtatu illo nō eſſet priuatꝰ debita intentōe. necintentō debito fine: pͥuatio em̄ intentiōis recte nō ē ſineculpa. p̄uatio d̓o vtilitatis intente nō eſt ſine pena. neutrū aūt iſtoꝝ poterat eſſe in ſtatu illo. cum gͦ finis actusgeneratiue ē ꝓcreatio ꝓlis. relinꝗtur ꝙ nunꝙͣ caruiſſetilla. ¶ Cont̄. appetitꝰ coeūdi nō erat tunc libidinoſus ſꝫnaturalis. gͦ ſicut neceſſe fuit p̄uenire appetitū nutritiueſcꝫ famē et ſitim. ita ⁊ appetitu generatiue. gͦ nō oportuit ſemꝑ cōire cauſa ꝓlis ſed cauſa p̄ueniendi appetitumne degeneraret in deordinatōem. ¶ Item cū ille appetitꝰſit generatiue eēt naturalis. videt̉ ꝙ ſicut appetitꝰ alimeti non eſſet ſubiectus ſemꝑ libero arbitrio in ſtatu illo.ſic nec appetitus ille. gͦ ſemper fluxiſſet ſicut et iſte niſi p̄-

ueniretur. Si ſemper fluxiſſet et non eſſet ſubiectus libero arbitrio. ꝓuocaſſet aliqn̄ ad opus cauſa delectatiōiset non ſemper cauſa ꝓlis. ¶ Iteꝫ vis nutritiua ſemē adminiſtrat. ergo cum homo ꝯtinue nutriret̉ humor ſeminariꝰ generatiue adminiſtrabat̉. ergo vel oportebat hominem extra ordinem pollui vel naturam grauari extēſione ſeminis. vel aliqn̄ mulierē cognoſcere. qn̄ non eſſetapta generare. vtpote qn̄ eſſet grauida. ſi ergo duo prīaſunt incōuenientia. reſtat terciū ſcꝫ ꝙ vxorem aliquādocognouiſſet qn̄ ꝓlem non ꝓcreaſſet. ¶ Si autē dicereturꝙ in ſtatu nature inſtitute non fieret hmōi multiplicatōhumoris ſeminarij. hoc nō videtur verū. quia exquo nutritiua ſemꝑ miniſtraret humorē hmōi: cum nō eſſet ſb̓iecta rōni. nō videtur ꝙ illius ceſſaſſet augmentū. ¶ Itēſicut ꝯmedere eſt actꝰ naturalis ⁊ ita coire. ſꝫ hō naturaliter appetit ꝯmedere nōſolū in ſtatu nature lapſe ſꝫ etiāinſtitute. gͦ pari ratōne natural̓r appetebat cōire. ſed homo tꝑe nature inſtitute debebat nature ſatiſface̓. cuꝫ natura eſſet ordinata ⁊ ordīate appeteret. alioꝗn penā ſentiret: gͦ videtur ꝙ ſiue mulier poſſet ꝯcipere ſiue nō: virp̄ter neceſſitatē plis generande aliqn̄ mulierē cognoſceret. ¶ Item ponat̉ ꝙ adam cognoſcet vxorē ſuā pregnantem. quero an peccaret aut nō. Si nō. gͦ non erat neceſſeꝙ in omni coitu generaret. ſi ſic: ꝯtra ſanctius erat tuncmr̄ioniū ꝙͣ tempore nature lapſe. et eque magne vel maioris efficacie: ſꝫ nūc ꝓpter bonū mr̄ionij excuſatur cōitꝰa culpa. etiā qn̄ nulla eſt ꝓlis generande neceſſitas: gͦ videtur ꝙ multo fortius tūc. ¶ Item nō erat maior inordinatio in contactu illoꝝ membroꝝ. ꝙͣ in admouēdo manum ad os: ſꝫ manꝰ admoueri pōt ad os ſine aliqͦ peccato etiā p̄ter neceſſitatē. gͦ videt̉ ꝙ adam potuit cognoſcere vxorē ſuā abſqꝫ peccato. et p̄ter neceſſitatē prolis generande. ¶ Rn̄ſio. dicendū ꝙ vir in quolibet actu qͦ ꝯgnouiſſet vxorē. ſuſcepiſſet ex ea ꝓlem: et ratō hꝰ eſt. qꝛ ꝯgruētia ordinis exigebat. et ꝑfectio v̓tutis ad hec ſufficiebatExigebat nāqꝫ hec duplicis ordinis ꝯgruentia ſiue virtutis generatiue. Ad rōnem et vtriuſqꝫ ad ſuū finē. visem̄ generatiua ordinē hēbat ad rōnem: ordinē inquā ꝑfecte ſubiectōis. ⁊ iō in actū non exigebat niſi ẜm ꝙ rō dictabat. Ratō at̄ recta ⁊ ordīata dictabat nulla re eē vtēdū niſi ad id ꝓpter qd̓ ē. ⁊ qꝛ vis generatiua data fuit homini ad ꝓlis multiplicatōem. iō recta rō nunꝙͣ dictaret⁊ vis generatīa nūꝙͣ exiret ī actū. niſi ꝓpter ꝓlis generationē. hec em̄ ꝯgruētia ordinis exigebat. ꝑfectio aūt v̓tutis aderat q̄ ad hoc ſufficiebat. qꝛ em̄ vis generatiua inviro ad generandū erat potēs ⁊ ſufficiēs nec hēbat impedimētū. ſil̓r ⁊ ī muliere ꝓ ſuo loco ⁊ tꝑe: iō cū ordinateꝯgnouiſſet vir vxorē ſemꝑ ex ea ꝓlem ſuſciꝑet. ꝓpter exigentiā duplicis ordinis ⁊ ſufficientiā duplicis v̓tutis .ſ.generātis ⁊ ſuſcipiētis. nec coiſſent ī ſtatu illo niſi cā ꝓlis. nec cā delectatōis: nec cā p̄ueniendi fluxū appetitus.¶ Ad illud qd̓ pͥmo obijcit̉ ꝯtra hoc. dicendū ꝙ lꝫ aſpetitus generatiue fuit nat̉alis: nō oꝑtuit illū p̄ueniri. quiaoīno fuit ſub obediētia rōnis recte. Sil̓r nō fuit de appetitu nutritiue ⁊ rō hꝰ eſt vt dicunt aliꝗ. qd̓ appetitꝰ nutritiue dependet a natura eoꝝ q̄ ꝯcurrebāt ad eſſe: ſꝫ eſſe alicuiꝰ creature nō ſubiacet eiꝰ arbitrio. ſil̓r nec natura eorum que ad eſſe requirūtur. quia gͦ appetitus nutritiuedepēdebat ab illis qͥ reꝗͥrunt̉ ad eſſe. nō ſb̓iacebat arbitrio illius cuiꝰ erat. Sed ꝙ hec ratō nulla ſit videt̉. quianutritiua nō data fuit creature ad hoc ꝙ ꝑ illā hr̄et eſſeſꝫ ad ad hͦ ꝙ ꝑ illā ſaluaret̉ ſiue ꝯſeruaret̉ ineſſe. ꝯſeruatio ꝓprij eſſe ſubeſt arbitrio eiꝰ cuiꝰ ē. ſic̄ ꝓductio ꝯſil̓is ineſſe. ꝓpterea cū ip̄a generatīa ī ſtatu illo erat oīno ordinata. ſic̄ etiam nutritiua ⁊ de nat̉a ſibi indita hūit poſſeregēdi ſe in oīmoda ordinatōe q̄ fuit neceſſitas vel ꝯgruentia. quare debuit oīno ſubeſſe imperio liberi arbitrijmagis ꝙͣ nutritiua. Dicendū ꝙ ſicut dictuꝫ ē. nutritiuanon ſubiacet imperio liberi arbitrij ſicut generatiua. p̄ſente em̄ nutrimento ipſa nutritiua aſſurrexiſſet in actuvel opus proprium. ſiue vellet ſiue nollet liberum arbi-