Queſtio.xciiij.

in viciū. ſꝫ potiꝰ in ꝑfectōneꝫ ⁊ ꝯplementū nature. ¶ Adaliud qd̓ ſeemē aut erat ꝯueniēs nature ⁊cͣ.Dicendū ꝙ lſuꝑfluū ſit ꝙͣtū ad nutritiuā: ē tn̄ neceſſariūneratiuaꝫ. ⁊ lꝫ nō ꝯueniat nature vt ēſaluāctū ſuum in ſe: ꝯuenit tn̄ vt eſt ſaluās in ſucſimili.ura nō appetit illud retine̓ ſꝫ vt in alio ſaluetur in altero trāſfundere. Un̄ ſeꝑatō ſemīs nullo modo eſſet violēta ſꝫ naturalis. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ huiuſmodi deciſio eſſet via ad corruptōeꝫ. dicendū ꝙ non ēverū. deciſio em̄ q̄ eſt via ad corruptiōeꝫ ē ſolūmo vbi eſtſeꝑatio ꝑtis neceſſarie ad ſalutē generatis in ſe. ⁊ qͣdamviolentia facta ⁊ ſine ſufficiēti reſtauratōne. qd̓ nō fuiſſꝫin ſtatu illo. ¶ Ad illud qd̓ ſeꝗtur. ſcꝫ ꝙ nō poterat eſſemixtio viri cū muliere ſine motu mēbroꝝ genitaliū ⁊cͣ.Dicendū ꝙ an̄ pct̄m nō eſſet motꝰ hmōi. qꝛ vt vult auuꝑ gen̄. ad lit. Si ꝯueniſſent in ſtatu illo: eſſet thorꝰnaculatꝰ et ꝯmixtio ſine ꝯcupīa. et genitalibꝰ membrisad ꝓcreatōeꝫ ꝓlis imꝑare potuiſſent. et ſic̄ ceteris ī quolibet oꝑe ſine voluptatis pruritu vterent̉. Et quō poſſetꝯgnoſci mulier in ſtatu illo. et clauſtrū integritatis ſinecarnis fractōe reſerari: dictū eſt ſupͣ vbi actu eſt de integritate pͥme mulieris. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ ſicut augſuꝑ gen̄. ꝙ ſanis eſſet ī officiū egrotis in remediū. Und̓pct̄m mr̄ioniū datū fuit in officiū pꝰ aūt in remediūUn̄ qd̓ dixit dn̄s faciamꝰ ei adiutoriū ⁊cͣ. non fuit ꝓpterneceſſitatē quā habuit adaꝫ. ſꝫ vt dicit aug. ſuꝑ gen̄. illd̓adiutoriū fuit ꝓpter filios ꝓcreādos ſicut adiutoriuꝫ ſemini ē terra: vt v̓gultū ex vtroqꝫ naſcat̉. Un̄ in officiumꝓcreatōis data fuit ade vxor an̄ pct̄m. Un̄ bis fuit inſtitutū mr̄ioniū. ſemel an̄ pct̄m: ⁊ hoc qͦ ad officiū vt in primo gen̄. Et ſemel pꝰ pct̄m ⁊ hͦ qͦ ad remediū vt hr̄ gen̄. ix.¶ Mlembruꝫ ſecundumEꝗtur inꝗrere. vtrum in ſtatu illo poteateē delectatio incenſa ī coytu. Ꝙ ſic videt̉.vt hr̄ a ph̓o. delectatō eſt ex ꝯiūctōne ꝯuenientis cū ꝯueniēti et ſenſu eiuſdē: ſꝫ tantaerat ꝯuenientia tūc in ꝯiūctiōe mēbrorū genitaliū quātaē nūc et maior. gͦ vt videt̉ maior delectatio vel tāta: etem̄dicūt naturales delectatō eſt in coitu ꝓpter trāſitū hūoris ꝑ locū neruoſuꝫ in qͦ magis viget ſenſus. ¶ Itē bern̄.Nemo ſane mētis maiorē in vicijs ꝙͣ in v̓tutibꝰ eſſe delectatiōeꝫ eſtimat. in oꝑe gͦ nature viciate et pct̄i. nō ē maior delectatio ꝙͣ in oꝑe nature integre et ſine pct̄o. ⁊ etiāopus v̓tutis qꝛ obedientie: dederat em̄ eis dn̄s p̄ceptumde oꝑe multiplicatōis. ij. gen̄. Ibi creſcite et multiplicamini. Coitꝰ in ſtatu nature lapſe ē opus natue̓ corrupteet cū pct̄o gͦ ⁊cͣ. ¶ Item hͦ habet̉ ab aug. plus diligit caritas deū ꝙͣ cupiditas aurū. plus dico ꝗa incomꝑabilit̓:ſꝫ inter ſtatū gratie ſiue caritatis et ſtatū cupiditatis ſiue pct̄i. mediū eſt ſtatꝰ originalis iuſticie. gͦ medio mō ſehꝫ in diligendo ſuū bonū: ita ꝙ nō tantū diligit ſuū bonum quantū caritas ſuū. ⁊ plus ꝙͣ cupiditas ſuū: ſꝫ qͣnto maiori amore appetit̉. aliꝗd tanto maiori delectatōnehr̄. et hͦ regulariter currit in his q̄ ſunt in fieri ⁊ in factoeſſe. Ex his videt̉ ꝙ oꝑa gratuita q̄ fiūt ex caritate: maiori fiūt delectatōne ꝙ ea q̄ fiūt ex indicto originalis iuſticie. et ea q̄ ſic fiūt: fiūt cū maiori delectatōe ꝙͣ illa quefiūt ex motu voluntatis inordīate ꝑ pct̄m: et ita videt̉ ꝙꝯiūctio maris et femīe ī prīo ſtatu facta inſtīctu iuſticieorigīalis eēt cū maiori delectatōe ꝙͣ q̄ fit ī ſtatu pct̄i ſiuocū volūtate peccādi. ¶ Iteꝫ vnaqueqꝫ virtꝰ cognitiua delectat̉ in facilitate ⁊ ꝯplemento ſue oꝑatōis. hoc ꝑ ſe verū eſt. gͦ quanto maior eſſet ꝯpletio ⁊ facilitas alicꝰ oꝑatōis: tanto maior eēt delectatō: ſꝫ vis generatiua in qͣ viget ſenſus tactꝰ: faciliꝰ et ꝯpletiꝰ exiuiſſet tūc in actū ſuūꝙ nūc. ¶ Item oculꝰ ade in ſtatu illo plus delectabat̉ inaſpectu lucis ⁊ auditꝰ in auditu cantꝰ ſonari: ꝙͣ aſpectꝰvel auditꝰ hoīs lapſi mō delectat̉ in ꝯſimilibꝰ. et hoc ꝗamelioris armonie et maioris vigoris p̄diti erant ſenſusilliꝰ. ꝓpter qd̓ magis erant apti ad delectandū in ꝓprijs

obiectis ꝙͣ ſenſus hominis lapſi: ergo pari rōne in guſtu et tactu oppoſito ſibi ꝯuenienti maiorem haberet delectatōem ꝙͣ homo lapſus. ergo in cgnitōne vxoris maiorem habuiſſet delectatōneꝫ ꝙͣ ⁊cͣ. ¶ Contͣ. generatiuain ſtatu illo nō erat deordinata ſicut nec alia vis aliquaſꝫ ſi tanta eēt delectatōnis intēſio quāta eſt nūc: cum modo ſit deordinatio generatiue ⁊ maxīe ī actu generandiet ꝓpter intenſionē delectatōis. tūc fuiſſet ꝯſimilis deor.dinatio in eadē. ¶ Item aug. xiiij. de ciui. dei. xxiij. c. Nōincredibile dꝫ videri illud vnū .i. mēbꝝ genitale ſine iſtalibidine voluptati potuiſſe ſeruire. cui tot mēbra nūc ſeruiunt: an v̓o manꝰ ⁊ pedes mouemꝰ cū volumꝰ ad ea quehis membris agēda ſunt ſine vllo reniſu tanta facilitateqͣnta et in nob̓ et in alijs videmꝰ. et nō credimꝰ ad opusgenerationis filioꝝ ſi libido nō fuiſſet q̄ pct̄o inobedientie retributa ē. obediēter homībꝰ ad voluptatis nutum:ſimiliter vt cetera potuiſſe illa membra ſeruire: ex hocꝫ ꝙ ſine libidine aliqͣ poſſet in ſtatu illo opꝰ generatiuexerceri. ¶ Item ſi tanta eēt tūc delectatio quāta modo īhuiꝰ oꝑis exercitio: tāto fuiſſent moti appetitū ad illd̓ exercendū opꝰ quantū et nūc mouent̉. ſꝫ tūc non eēnt motialiqͦ appetitu ad hmōi opꝰ. Un̄ aug. ix. ſuꝑ gen. ad litte.Honeſtiꝰ et melius credit̉ ita fuiſſe tunc illoꝝ hoīm corpus aīale ꝯſtitutoꝝ in ꝑadiſo: nōdū lege mortis damnatum. vt nō haberēt appetitū carnalis voluptatis: qualeꝫnon hn̄t iſta corꝑa q̄ iam ex mortis ꝓpagine ducta ſunt.Ex hͦ verbo pꝫ. ꝙ hmōi voluptatis cauſa fuit pͥmoꝝ parentū culpa. ¶ Item mgr̄. ij. ſen. dicit et dicti auctoritatem hꝫ ab aug. ꝙ ſi homo nō peccaſſet ſic mēbra genitalia applicarent̉ adinnicē ſicut mō applicat̉ manꝰ ori: ſꝫ inapplicatōne manꝰ ad os: aut nulla aut modica habeturdelectatō. gͦ pari rōne videt̉ ꝙ nec in ꝯtactu illoꝝ mēbrorum. Iſtud aūt verbū mgr̄i videt̉ habere dubitatōnemqꝛ opus naturale qd̓ omī ꝯuenientia quā reqͥrit naturaexercet̉: et maxīe illud opus qd̓ eſt ad ſaluandū eſſe diuinum. non pōt ſine delectatōne exerceri: et maxīe naturaexiſtente ſana: ſꝫ in appoſitōne manꝰ ad os nulla videtureſſe delectatio. ¶ Rn̄dendū. intelligendū eſt h̓ dupliceꝫmodū eſſe dicendi: quidē em̄ dicere voluerūt ꝙ tanta velmaior erat delectatō tūc ꝙͣ nūc. et tn̄ nō erat īmoderatatanta erat ꝓpter naturalis v̓tutis ꝑfectōneꝫ: īmoderatanō erat ꝓpter inferioꝝ virtutū ſubiectōeꝫ. ratio em̄ dominabat̉ illi delectatōni ⁊ eam deferebat in ſuū finē. ⁊ id̓onō abſorbebat̉. nec erat ibi repugnantia: et ꝑ hoc voluerunt ſoluere obiecta. Eſt et aliꝰ modus dicendi. qui magis ꝯcordat v̓bis aug. ⁊ ꝓbabilitati rōnis: ſcꝫ ꝙ in deciſione ſeminū ⁊ ꝯmixtōne ſexuū tꝑe nature inſtitute alfuiſſet delectatō. moderata tn̄ et menſurata ẜm ꝙ exigbat hoīs rectitudo: et ideo nō erat tāta quāta eſt modo.Nūc em̄ qꝛ virtꝰ illa maxīe exiuit rōnis imperium. dū rōamiſit originalis iuſticie vinculū et retinaculū ꝑ qd̓ imꝑabat viribꝰ īferioribꝰ: id̓o laxatis ſibi habenis. toto īpetu et conatu ſe p̄cipitat in delectabile ſibi ꝯblatū: nonꝓpter intenſionē virtutis mouentis. ſꝫ ꝓpter defectū virtutis retardantis. Unde ſicut equus laſciuꝰ rupto frenovelotius currit et impetuoſiꝰ ꝙͣ cuꝫ infrenat̉ et detinetura ſuo ſeſſore. licet nō habeat maiorē virtutem: ſic et in ꝓpoſito intelligendū eſt ſe hr̄e. et hoc eſt qd̓ dicit augꝰ. deciui. dei. nuptie ille digne felicitate ꝑadiſi: ſi peccatū nōfuiſſet. et diligendā ꝓlem gignerēt et pudenda libidineꝫnō haberent. et ideo ꝯcedende ſunt ratōnes oſtendentesꝙ non eſſet tūc tanta delectatiōis intenſio. quāta eſt nūcum modo tanta ſit vt modū et ordinē debitum non obſeruet. ¶ Ad illud gͦ quod obijcit̉ in ꝯtrarium. ſcꝫ ꝙ delectatio eſt ex ꝯiūctōne ꝯuenientis cū ꝯuenienti et ſenſueiuſdē. Dicendū. ꝙ non tm̄ venit ex ꝯiunctōne: ſꝫ etiaꝫ exvirtutis ꝯuerſione ſuꝑ delectabile. In ſtatu aūt natureinſtitute etſi eſſet ꝯiunctio ꝯuenientis cū conuenienti etſenſus: non tn̄ tanta eſſet virtutis incuruatio et inclinatio quanta eſt mō. et ideo non eſſet tam improba et tamintenſa delectatō. ¶ Ad duo q̄ ſequunt̉. dicendū ꝙ ē du-