Queſtio.xciij.
ā̄ eſt diſpoſita ē facilitas diſſolutōs ex ꝑte corꝑis: ⁊ facilitas ſeꝑatōnis ex ꝑte forme viuificātis. Potentia v̓oq̄ eſt neceſſitas ē facilitas diſſolutōis. cū intrinſeca pugna ex ꝑte corꝑis et defectu v̓tutis regentis ſiue ꝯtinentis ex parte ꝑficientis forme. Si gͦ has potētias ꝯparemus: inuenimꝰ potentiā primā q̄ dicit potentiā nudā eēvnā. potentiā v̓o diſpoſita ⁊ q̄ eſt effecta neceſſitas differre: ſicut differt potētia ⁊ defectꝰ ſibi oppoſitus. Naꝫ immortalitas dic potentiū viuēdi cū priuatōe illiꝰ. et ſic qͦdāmodo potētia mortalitatis ⁊ īmortalitatis in adam:erat vna potētia. quodā etiā mō diuerſe potentie gͦ mortalitatis ⁊ īmortalitatis ſcꝫ in qͣ ſic ſumpta eſt eadeꝫ: ſicſumpta nequaꝙͣ. Potētia em̄ viuēdi ē potētia mortalitatis vt in qͣ. qꝛ pōt defice̓ ⁊ īmorialitas ſimpl̓r qꝛ pōt ꝑpetuari. potentia aūt a qͣ nō eſt eadē qꝛ potentia a qͣ eſt immortalitas ⁊ v̓tus aīe ꝯtinentis recipientis influentiā aſua vita .i. deo. a qͣ eſt illi virtꝰ iſta ⁊ virtus cibi lignorumꝑadiſi: et principal̓r ligni vite a qͦ poterat ſtabiliri ꝯtradefectū ſenecte ⁊ diſſolutiōis cū alijs ſupͣtactis. Potētiaaūt a qͣ eſt mortalitas ſi potētia debeat dici et nō magisdefectꝰ potētie: fuit defectibilitas ⁊ diſſolubilitas natuēilliꝰ inꝙͣtum hmōi ꝓpter q̄ indiguit alimonijs fructuumparadiſi. Un̄ aug. de baptiſ. ꝑuuloꝝ habebat adaꝫ de lignoꝝ fructibꝰ refectōem ꝯtra defectōeꝫ. de ligno vite ſtabilitatē ꝯtra veſtutatē. ex quo ptꝫ ꝙ alia fuit potentia aquā mortalitatis ⁊ īmortalitatis. potētia autē in qͣ vnaꝯſideratōne eadē: alia ꝯſideratōne diuerſa vt dictuꝫ eſt.¶ Ad illud qd̓ primo obijcit̉. ꝑ ſimile de naturali potentia. qꝛ in aere eſt eadē potentia ꝯdenſatōis ⁊ rarefactōis⁊cͣ. Dicendū. ꝙ hoc verū eſt de potentia paſſiua remotaqꝛ ꝓpinqͣ quodāmodo ē diuerſa. Aer em̄ exiſtens in eadēdiſpoſitōne. nō rarefit ⁊ ꝯdenſat̉. ſꝫ differētes recipit diſpoſitōnes: ẜm ꝙ recipit diuerſas īmutatōnes a calidoagente et frigido. hoc quidē diſſoluente ⁊ ſubtiliante: illo v̓o ꝯgregate ⁊ ꝑtes magis cognitas efficiente. ¶ Adſimile qd̓ inducit in actiuis vt in potētia currēdi et noncurrendi ⁊cͣ. Dicendū ꝙ nō eſt ſimile in effectiuis voluntarijs et in alijs. vtraqꝫ em̄ potētia ſcꝫ currēdi et nō currendi eſt potētia volūtaria. Un̄ ſunt ab vno eodēqꝫ pͥncizio. pͥncipiū em̄ voluntariū indifferēter eſt in oppoſita.Un̄ nō eſt ſimile in volūtarijs ⁊ oꝑbꝰ q̄ ex eis ſunt. ⁊ inalijs. cuiuſmōi ſunt. poſſe mori. nō poſſe mori. vel poſſenō mori. ¶ Ad illud qd̓ ſeꝗtur. ſcꝫ ꝙ vite ⁊ mortis ſpūalis ſiue anime ē eadeꝫ potentia ⁊c̄. Dicendū ꝙ licꝫ ī anima ſit eadē potentia bn̄ oꝑandi ⁊ male: eadeꝫ eī potētiaſcꝫ voluntate ſiue liberi arbitrij fuit bona ⁊ mala. nō tn̄eſt eadeꝫ potentia effectiua vite ſpūalis et mortis. Naꝫvita ē a deo: mors a nobis. licꝫ gͦ eadeꝫ ſit potentia beneoꝑandi ⁊ male: non tn̄ eſt eadē potentia effectiua vite ⁊mortis. Prete̓a. ſi diceret̉ ꝙ eadē eſſet potētia vite ſpūalis ⁊ mortis. qꝛ eadē ē potētia bn̄ oꝑandi et male: non tn̄ſequeret̉ ex hͦ. ꝙ eadē eſſet potentia mortalitatis ⁊ īmortalitatis ipſiꝰ corꝑis. quia ex ꝑte corporis nō eſt pͥncipiūeffectiuū neqꝫ coeffectiuū ſiue cooꝑatiuū vite corꝑalis.ſicut eſt ex ꝑte aīe vite ſpūalis: ꝙͣtum aūt ad aliꝗd eſt ſimile. Nā ſicut nec mortalitas nec īmortalitas ab eadeꝫpotentia licet in eadē ſint. nec mors ⁊ vita ab eadē: namhec a libero arbitrio illa aūt a deo. idem tn̄ ē principiuꝫſiue potētia ſuſceptibilis vtriuſqꝫ. ſcꝫ vite ⁊ mortis ſpūalis: vt volūtas aut liberū arbitriū. ¶ Ad illud qd̓ ſeꝗtuſcꝫ ꝙ eadē eſt potentia ad vitā gratie ⁊ priuatōeꝫ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verū eſt de potētia ſuſceptiua ſiue in qͣ. nō at̄ deeffectiua ſiue a qͣ. ¶ Ad illud qd̓ ſeꝗtur ſcꝫ ꝙ eadē eſt potentia oppoſitoꝝ priuatiue ⁊cͣ. patꝫ rn̄ſio. ꝗa eadē eſt ſuſceptiua ſiue in qͣ: non a qͣ. ſiue effectiua: niſi forte dicat̉ipſa vt eſt defectiua ē effectiua. ¶ Ad aliud qd̓ ſeꝗturmiliter ptꝫ rn̄ſio. ꝗa neceſſitas moriēdi aduenit potentie in qͣ ſiue ſuſceptiua īmortalitatis: nō aūt effectiue ſiue potentie a qͣ. Sil̓r ptꝫ rn̄ſio ad aliud qd̓ ſeꝗtur ꝙ potentia ſuſceptiua ſiue in qͣ fuit ad oppoſita ſiue reſpectuoppoſitoꝝ: nō illa q̄ fuit effectiua. ¶ Ad alia que obijci-
untur pro alia parte. quibꝰ videt̉ oſtendi ꝙ nullomodoeſt eadē potentia mortalitatis ⁊ īmortalitatis reſpondēdum eſt. ⁊ pͥmo ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ potentia moriendieſt naturalis potētia ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ naturalis potētiaſumpto noīe extenſo. ſe hꝫ in triplici dr̄ia: quedā eniꝫ ſehabet in quadā equalitate ⁊ in differentia ad oppoſita. ⁊hoc tam in actiuis ꝙͣ in paſſiuis. In actiuis vt ē potentia extendendi ſe vel nō extendēdi ambulādi vel nō ambulandi. In paſſiuis vt ē potentia rarefiendi vel ꝯdēſandi. quedā aūt magis ſe habēt ad vnū ꝙͣ ad alterū: et hocpōt eſſe dupl̓r. qꝛ aut forma vincit ſuꝑ materiaꝫ: et tuncmagis ſe hꝫ ad agendū ꝙͣ ad patiendū. ⁊ tunc eſt facilisad agendū difficilis ad patiendū. ⁊ dr̄ potentia naturalis. Aut materia vincit ſupͣ formā. ⁊ tūc eſt facilis ad patiendū et difficilis ad agendū. et dr̄ naturalis īpotētiaquedā aūt eſt tm̄ ad vnū vt in hoīe rōnalitas q̄ eſt tm̄ adratiocinari. potētia naturalis ꝓut ſumit̉ primo modo ⁊tercio. nō ſumit̉ eo mō qͦ dr̄ naturalis potētia in p̄dicamentis: ſꝫ ꝓut dr̄ medio modo. Un̄ potentia moriēdi. etnō moriendi .i. potentia ſuſceptiua vite ꝑpetue vel nonpetue: nō dicit̉ potētia naturalis ẜm modū ſecūdū ſeddebet ad aliqueꝫ modū reduci: dꝫ reduci ad primū. qꝛſic̄ potentis q̄ eſt extendēdi ſe et non extendēdi ſe quadāfacilitate ⁊ qͣſi indifferenti pōt exire in vtrūqꝫ actu. ⁊ ſic̄potentia q̄ erat rarefiendi ⁊ ꝯdenſandi in quadā facilitate reſpectu vtriuſqꝫ. ſil̓r potentia q̄ erat viuēdi et moriendi. ſiue viuendi ꝑpetuo ⁊ viuēdi non ꝑpetuo: fuit inquadā facilitate ad ſuſceptōeꝫ vtriuſqꝫ. potentia gͦ mortalitatis ⁊ īmortalitatis reducit̉ ad primū modū nō adſecūdū. vt ptꝫ ex dictis neqꝫ ad terciū in qͦ ſcꝫ ſubiectopotētia vltimo mō ſumpta nō pōt eſſe oppoſitū illiꝰ. vt īquo ē rōnalitas: nō pōt eſſe irrōnalitas. ſꝫ in qͦ eſt potentia mō medio ſumpta: pōt eſſe eiꝰ oppoſitū. ſꝫ nō ſiml̓ cuꝫilla. ſꝫ in qͦ eſt potentia pͥmo mō ſumpta: huiꝰ ē ⁊ ſil̓ potētia oppoſiti. quia vna ē huiꝰ et eiꝰ oppoſiti. ¶ Ad aliudrn̄ſio ex dictis. qꝛ licet ſanatiuitatis ⁊ egrotatiuitatis n̄ſit eadē potentia. ſanatiuū em̄ et egrotatiuū ꝯp̄hendunt̉ſub illo genere qualitatis ꝙ ē naturalis potentia et impotentia: nō ꝓpter hoc ſeꝗtur ꝙ mortalitas et īmortalitas nō ſit eadē. vt em̄ tactuꝫ eſt potentia ſuſceptiua viteꝑpetue in pͥmo hoīe: nō fuit potētia naturalis. neqꝫ potētia ſuſceptiua vite nō ꝑpetua fuit potētia innaturalis:eo modo quo potētia naturalis ⁊ īnaturalis determīateſunt in gene̓ p̄dicamēti qͣlitatis. ¶ Ad vltimū ſil̓r patetrn̄ſio. qꝛ ſicut tactū eſt potētia a qͣ eſt īmortalitas: ē aliaab illa q̄ ē immortalitas. et hoc ꝯcludit argumentū p̄dictū. potentia aūt in qͣ eſt tn̄ eadē eſt vt eſt pͥma ſiue indiſpoſita. ¶ Ad maiorē euidentiā aliquoꝝ p̄dictoꝝ notādum. ꝙ īmortalitas nō eſt nomē paſſionis. qꝛ paſſionesviciſſitudinarie ſunt: neqꝫ potētie ſimpl̓r. potētie em̄ nōtollunt̉: ſꝫ ē nomē habitꝰ ſiue potētie habitualis. ⁊ eſt ꝓprie ipſiꝰ ꝯpoſiti. qꝛ cū vita ſit ꝯiūcti: ⁊ īmortalitas q̄ dicit vite ꝯtinuatōeꝫ ſiue ꝑpetuitatem erit ꝯiūcti. Sil̓r etmortalitas. quia mortalitas ⁊ īmortalitas nōſolum nominant potētias. ſꝫ cum potētijs habitꝰ ꝯcernunt. nec tenent regulā ꝯſequētie potētiaꝝ. vn̄ ſi ꝯcedi poſſit aliquomō ꝙ erat in adā potētia moriendi ⁊ nō moriēdi eademvt tactū eſt. nō tn̄ ſeꝗtur ꝙ īmortalitas ⁊ mortalitas idēSil̓r nō ſeꝗtur idē fuit potēs mori et potēs nō mori. velnō potēs mori: gͦ eadē fuit potētia moriēdi ⁊ nō moriēdiſimpl̓r dico .i. ſine diſtinctōe. qꝛ alia ē ratio potētie ⁊ eſſentie ⁊ alia potētie habitual̓ et potentie ſimpliciter.¶ Queſtio. xciiij. de modopropagandi prolem.Etermīato de poſſibilitate hūane nat̉e ante caſuꝫ. Seꝗt̉de ꝓlis ꝓpagatōe. Prīo gͦ q̄rit̉ de mō ſiue d̓ via ꝓpagādi .i. cōitu pͥmoꝝ ꝑentūScd̓o d̓ ip̄a ꝓle ꝓpagata. ¶ Circa pri-