Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

pleta: q̄ eſt neceſſaria ad actū. ſiue q̄ habet ſecū actū ſuūneceſſario. Diſtinguenduꝫ aūt ꝙ īmortalitas dr̄ duobꝰmodis. ſcꝫ poſitiue: et ſic idem ē ꝙ potentia viuēdi. ⁊ ſicꝯp̄hendit illā q̄ eſt vie ⁊ patrie. ⁊ pͥuatiue ⁊ ſic dupl̓r. ꝗaaut pͥuat̉ neceſſitas moriēdi. et hec pͥuatio fuit in adā inprimo ſtatu: aut priuat̉ potentia moriendi ⁊ hͦ eſt mō inadaꝫ. ⁊ hec vltima ꝯtinet̉ ſub priore ſic̄ ſpēs ſub gene̓. ſic̄em̄ potētia ē genꝰ ad potentiā q̄ eſt neceſſitas: ſic negatiopotētie q̄ eſt neceſſitas: ſuꝑiꝰ ē negatōe potentie ſimpl̓r.¶Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉. ꝙ īmortalitas īnocētie et patriedifferūt ſic̄ diſpoſitio ⁊ habitꝰ. Sil̓r ſicut potētia diſpoſita ⁊ potētia q̄ eſt neceſſitas. Sil̓r ꝑ determinatū ⁊ īdetermīatū. Dicendū ꝙ nō eſt veꝝ. qm̄ nō tm̄ ſic differunt.īmo ē ibi dr̄ia eſſentialis. ſicut eſſential̓r vitā aīalis differt a ſpūali. cū em̄ īmortalitas poſitiue dicat̉ potentiaviuēdi. vita aūt ē duplex. ſcꝫ aīalis et ſpūalis: et potētiarelata diuerſimode ad hāc vitā duplicē duplicabit̉. ⁊ loquor de ip̄a inꝙͣtum ē in rōne potentie vt tactū eſt. Sil̓rẜm ꝙ p̓uatiue dr̄. alia erit eſſential̓r hec ab illa: ſicut cōpletū ab incōpleto. ẜm ꝙ dici ſolet. ꝙ eēntia generis eſtincōpleta: ſpēi ꝯplata. vel ſic̄ eſt alia albedo intēſa et remiſſa ẜm eſſentiā. et hͦ ꝓpter maiorē ⁊ minorē lucis ꝑticipatōeꝫ. Sil̓r ſicut aliud ē ꝯcretū ex hac eēntia ⁊ hoc habitu naturali vel acꝗſito. et aliud ꝯcretū ex eadē eſſentia⁊ habitu ꝯtrario naturali vel acꝗſito. dico ꝑ ſe loquēdo.ſicut aliud dr̄ hic albuꝫ ab hͦ nigro eodē demonſtrato inſubiecto. vel hͦ ſciens ab hͦ ignorante. vel v̓tuoſum ab hͦmalicioſe. eodē ſemꝑ in ſubiecto demōſtrato. ẜm illd̓ verte impiū et nō erit. ſic dico aliud eſſe īmortalitatē innocentie et patrie. hoc etiaꝫ pꝫ ꝑ hoc: ꝙ īmortalitas nō eſtpotentia ſimpl̓r. ſꝫ vel habitus vel potētia habitualis. ꝑqd̓ ptꝫ ꝙ alia et alia ē ẜm ꝙ alio habitu et alio informatur. vn̄ cum aliꝰ ſit habitus ꝗ eſt neceſſitas et alius ꝗ eſtpoſſibilitas. et alia erit īmortalitas ꝯcernēs neceſſitatēet alia ꝯcernēs poſſibilitatē. pꝫ igit̉ ꝙ nō eſt ſimile de illis q̄ ſolū hn̄t rōnem potētie. vt de potētia angeli an̄ confirmatōeꝫ et pꝰ. et de īmortalitate īnocentie ⁊ patrie hocaūt pꝫ ex auctoritate dicēte. Alia eſt īmortalitas carnisquā in adā accepimꝰ. alia eſt quā ꝑ xp̄m in reſurrectōneſperamus. ille em̄ eſt factꝰ īmortalis vt poſſet nō mori ſinō peccaret. moreret̉ aūt ſi peccaret: filij aūt reſurrectionis nec vltra poterūt peccare nec mori. Ad illud qd̓obijcit̉. ꝙ nō creauit dn̄s aliquā potentiā nouam pꝰ oꝑaſex dierū. Dicendū ꝙ verū eſt cuiꝰ antea nō erat ſimilitudo. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝙ īmortalitas an̄ pct̄m ⁊ poſtpeccatū nō differūt. Dicendū ꝙ ꝓprie loquēdo ꝓut mortalitas ē eſſentia. potētie habitu ꝯcernit: ꝗa hec dic poſſibilitatē ad moriendū illa neceſſitatē: hec nō ē illa. Similiter dicendū ad aliud qd̓ ſeꝗtur. ꝙ lꝫ liberū arbitriūinꝙͣtum dicit eſſentiā quandā ſit eadē in via et in patriatn̄ inꝙͣtum noīat potentiā cuꝫ ꝯcretōne habitꝰ ſiue aptitudinis nō eſt eadē rōne p̄tacta. Ad illud qd̓ obijcit̉.ꝙ īmortalitas in via ē potentia quedā viuēdi ⁊cͣ. Dicendū ꝙ īmortalitas īnocētie nō dīc ſolūmodo potentiaꝫ: ſꝫꝯcernit habitū. et hͦ cū poſſibilitate ad ꝯtrariū. īmortalitas eī innocētie cū hͦ ꝙ dicit habitū ſiue aptitudinē facilitatis ad actū ꝑpetuū viuēdi dic poſſibilitatē ad moriēdum. īmortalitas ī patria dicit habitū ſiue aptitudineꝫneceſſitatis ad actū ꝑpetuū viuēdi cū impoſſibilitate admoriendū. Un̄ vt dictū eſt. ꝓut īmortalitas dicit potentiā habitualē hec nō eſt illa. Ad illud aug. ꝑ xp̄m recuperabimꝰ qd̓ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ꝑ hͦ nomē qd̓. notat̉ ſimplexrelatio. Nec argumentum valet qd̓ ꝑdidimꝰ in adā recuꝑabimꝰ ꝑ xp̄m. in adā ꝑdidimꝰ īmortalitē innocētie gͦ ⁊cͣeſt em̄ ꝯmutatō p̄dicamēti. Pretēa. cū dr̄ recuꝑabimusꝑ xp̄m. hoc nō dr̄ ꝗa illud idē recuꝑabimꝰ: ſꝫ ꝗa damnūqd̓ incurrimꝰ ex pctō ade. recompenſabit̉ maiori bono ⁊meliori ꝑ xp̄m. Ad aliud qd̓ in trāſlatōe ad gl̓aꝫ nofuiſſet deꝑditio alicbilis ꝓprietatis. rōne qͣ ē ꝓprieſꝫ rōne defectꝰ ꝯportati. īmortalitas aūt ī ſtatu īnocētieītuꝫ ꝯcernebat poſſibilitatē ad morienduꝫ

ꝯnotabat defectū. Un̄ ſicut in tranſlatōne aīe a ſtatu viatoris ad ſtatū ꝯp̄henſoris nulla fit deꝑditio nobilis cōditōnis. nihilominꝰ fides euacuat̉: ſic ē in ꝓpoſito. Adaliud dicendū. ꝙ lꝫ vita nature ſiue vt ē naturalis: vnafuiſſet qd̓ammo. qꝛ in gloria nō eēt oīno ſublata vita nature. ſꝫ ꝑfecta et ꝯpleta: nō tn̄ vt eſſet moralis ꝓprie loq̄ndo. immo fuiſſet mutatō vite ẜm mutatōeꝫ ſtatus iuxtamodū ꝓpriū loquendi. ẜm quē aliꝗs dr̄ mutare vitaꝫ. qꝛtranſfert ſe ad frugē vite melioris. Membrum quartumEꝗtur inꝗrere. vtrū mortalitas ⁊ immortalitas eiuſdē erant potētie in adā. Ꝙ ſicvidet̉ ꝑ ſimile in alijs de naturali potētia.vt in aere ꝯdenſandi ⁊ rarefiendi ſiue condenſatōnis ⁊ rarefactōnis. ſiue rarefiendi ⁊ nō rarefiendi. Sil̓r in aqua calefactōis ⁊ nō calefactōis. paſſiue dico ſil̓r de alijs. Sil̓r videt̉ de potētia actiua vt iſtiꝰ currēdi et nō currēdi. extendendi ſe et retrahēdi gͦ videt̉ ꝙ ⁊ d̓actiuis et paſſiuis verū ſit. ꝙ vna ē potentiā ꝯtrarioꝝ.ita erit in ꝓpoſito. Item vita ⁊ mors corꝑalis ꝓportionaliter ſe hn̄t ad vitā et mortē aīe: ſꝫ in aīa eſt eadē potētia vite et mortis. qm̄ bn̄faciendi ⁊ malefaciēdi. Preterea eadē eſt potētia ad vitā gr̄e ⁊ priuatōeꝫ vite. quarividet̉ ꝙ vna erit potētia in corꝑe aut ꝯiuncto mortalitatis ⁊ īmortalitatis ſiue moriendi ⁊ nō moriendi. Itemmortalitas ⁊ īmortalitas pͥuatiue opponunt̉ ſic mors etvita: ſꝫ pͥuatiue oppoſitoꝝ eadē eſt potētia. qꝛ pͥuatō ꝓuenit ex defectu alicuiꝰ potetie agentis vſqꝫ ad tp̄s ⁊ tūc deficientis. Itē ꝑ pct̄m facta fuit neceſſitas moriendi inadā. ſꝫ ꝯſtat ꝙ illa neceſſitas aduenit alicui potētie. nonaūt an̄ aduentū illū infuit illi potentie neceſſitas moriēdi: gͦ illa potētia fuit oppoſitoꝝ. Item potētia moriendi in adā aut erat ad oppoſita. et ſi hoc habeo ꝓpoſitumſcꝫ ꝙ eadē eſt potētia oppoſitoꝝ ſcꝫ moriēdi ⁊ nō moriēdi: aut ad vnū tm̄. ſꝫ ſi hoc: neceſſe fuit illū mori ſicut neceſſe ē celū moueri. ¶Contra. potētia moriēdi erat naturalis in potētia. potētia nō moriēdi naturalis potētiagͦ ſi hec eiuſdē potētie ſunt. eadē potētia eſt natural̓r potens ⁊ natural̓r impotēs. Item nō eſt eadē potētia ſanatiuitatis ⁊ egrotatiuitatis: et ita de alijs hmōi. gͦ necmortalitas ⁊ īmortalitas. Item mortalitatis ⁊ īmortalitatis cauſe ſunt ꝯtrarie. mortalitatis em̄ cā eſt ꝯpoſitio ex ꝯtrarijs vt ꝯtrarijs .i. adinuiceꝫ repugnātibꝰ. ꝓpt̓em̄ hmōi repugnātiaꝫ ſeꝗtur ꝯpoſiti diſſolutō natural̓ret ad hͦ ſeꝑatio aīe ſcꝫ mortalis a corꝑe. cauſa at̄ immortalitatis erat ex gr̄a vt dicamꝰ cauſam extrinſecā. vel exꝯiunctōne corꝑis cū aīa nō ſeꝑata a ſumma vitā: ſꝫ potētia moriendi eſt illiꝰ ꝓprie q̄ eſt receptibilis diſſolutōnispotētia. nō moriendi illiꝰ q̄ eſt ſuſceptibilis inſeꝑabilitatis aīe ꝯiuncte cū ſua vita ⁊ corꝑis ſcꝫ ꝯiūcti. Un̄ potentia moriendi eſt ip̄iꝰ corꝑis nō moriēdi cōiūcti. gͦ eſt alia⁊ alia ꝓprie ⁊ ꝑ ſe loquēdo. īmortalitas eniꝫ determinatſibi corpꝰ et aīaꝫ vt cuiꝰ ē. mortalitas corpꝰ tm̄ vt videtur Rn̄ſio eſt ꝯſiderare potentiaꝫ in triplici differentia.Eſt em̄ potentia nuda ſiue pͥma: et eſt potentia diſpoſita. eſt et potentia q̄ eſt neceſſitas. Hāc triplicē differentiam eſt ꝯſiderare circa potētiā īmortalitatis ⁊ mortalitatis. Potētia at̄ materialis ſiue pͥma qͣ aliꝗs dr̄ īmortal̓eſt potētia viuēdi vita rōnali. potētia diſpoſita ē potentia viuēdi vita rōnali concurretibꝰ equalitate mixtiōisin optima armonia virtute celeſti reconciliante contraria ⁊ ꝯſeruante in quadā amicitia. ſufficientia ex ꝑte alimenti: ſtabilientis ⁊ ꝯſeruantis ip̄m alendū ne patieturdiſſolutionem. et virtꝰ ex ꝑte ſpūs ratōnalis contentiuacorporis ſibi vniti. Potētia at̄ q̄ eſt neceſſitas. ē potētiaviuendi hn̄s equalitatē indiſſolubilē ex ꝑte corporis. ettabilit̓ ſtabilitam ex ꝑte ſpiritꝰ rativirtutē ꝯtentiuā īonalis. Per hūc etiā modū intelligat̉ ex parte mortalitatis. quia potentia prima eſt potentia viuendi. ſecunda