Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxxxviij.

quarta. quia enī in cōiunctiōe maris femine ſignificatur cōiunctio dei anime. ſicut anima que ē ſe imbecillis. recipit a deo virtutē ſiue vigorē multiplicandideo prolē ſpiritualē. ſic vt ſignū ſignato reſpōderet. debuit mulier que oꝑe viri multiplicatā ē prolis materialis minus fortis fieri. vir magis. minime enī deceret il quo deus ſignat̉. minoris eſſe virtutis illa qua ſignatur creatura. Un̄ hugo. cōiugiū ſacramentū fuit cuiuſdam ſocietatis ſpiritalis. que dilectionē erat inter deū animā. in qua ſocietate anima ſpōſa ſpōſus deꝰ.ſpōſus erat ſuperior erat que ſpōſa inferior. Preterea.natura humana duplici qualitate diſtīcta ē vt in virodem robuſtior. in femīa v̓o infirmior aliena ope agēsapparet. ex hac autē debilitate ex ꝑte corꝑis eſt ſexus femineus imbecillior virili. enī ponit̉. deus īfuderitanimas īfirmiores corꝑibus mulierū ꝙͣ virorū. ſed ꝗadiſpōnes ſpiritus exiſtētes in corꝑe cōcomitant̉ diſpoſitiones corꝑis cui vnit̉. corpus autem muliebre ab initiofragilius infirmiꝰ erat corꝑe virili. ideo ſpiritus ſiueanima vnita corꝑi muliebri. infirmior ē illa que vniturcorpori virili. Anima enī fortiꝰ melius viget in corpore meliori. corpus eue fuit infirmius imbecilliꝰcorpore ade. fuit pena ſpiritui mulieris qui vtiqꝫ plꝰviguiſſet in meliori corpore. ſicut nec fragilitas corporis ade reſpectiua .i. comꝑatione alterius corporis fortioris fuit ſpiritui eius pena. qui ſpiritꝰ plus viguiſſet.ſi vnitus fuiſſet corpori fortiori. Rationes quibꝰ oſtēditur mulierē fuiſſe infirmiorē ꝙͣtū ad corpꝰ concedimꝰ. Ad illud qd̓ primo obijcit̉ in contrariū. dicenduꝫmulier dicit̉ ab yſido. eſſe virilis vigoris. qꝛ ꝙͣtuꝫ adnaturalia corpꝰ reſpiciūt tāte virtutis fuit prima mulier quāte fuerit primꝰ vir. vel quia mulier generaliterviro equiualeat in viribꝰ huiuſmodi. ſed potius intēditdicere illas que vel dono gratuito gratiſdate vel gratūfaciēte ad oꝑa virilia aſſurgūt. hoc nomine quod ē virago quodāmodo ethimoloizādi debere cenſeri. vt patetſi cōſiderentur verba ipſiꝰ. Iſido. hoc modo loquētis.dicit̉ enī. ij. machab. vij. de matre ſeptē filiorū interfectorum legibus paternis feminee cogitationi maſculinūanimū inferēs dixit ⁊cͣ. Ad illud quod dicit Baſilius equales virtutes ſunt viri mulieris. dicendū. hocintelligit̉ ꝙͣtum ad virtutē ſpiritualē. que virtutē merēdi reſpicit quomō dicit̉ Galla. iij. eſt maſculus neqfemii. Omēs enī vos amici eſtis in xp̄o ih̓u .i. differertia in ſexu tali vel tali. ponit differentiaꝫ ī fide xp̄i inmerito fidei. Glo. ibi. ꝓpter nihil horū aliꝗs dignior eſtin fide xp̄i. hec ſit ītetio Baſilij. patet ex verbis queſequunt̉ verba ꝓpoſita. dicit enī ſic. habet enī mulier fieri ad imaginē dei ſicut vir. ſunt enī equales eorū virtutes. equales pugne. equales retributiōes. nec dicat mulier infirma ſum. infirmitas enī carnis eſt. potētia v̓o īanima eſt. Ad illud quod ſequit̉ dicendū. ſi mulieri incūbebat portare prolē nutrire. huiuſmōi que īſtatu culpe ſine onere labore fieri poſſunt. tamen inſtatu illo nihil inferre oneris vel laboris. Sicut enī habetur ab Aug. ſuꝑ Gen̄. ix. ad litt. ſi ꝑſletiſſent primientes in ſtatu illo. eſſent nuptie honorabiles thorusīmaculatus ſine ardore libidinis ſine labore pariēdi. ſicnec onere nec labore ꝓles portaret̉ educaret̉. Ad illud quod ſequit̉. dicendū ſine p̄iudicio. corpora hūana ſiue primorū parentū ſiue aliorū habebāt de ſe vitutem reſiſtēdi cuilibet actioni ſiue agēti violento. ſedin ſtatu innocentie nulli ceſſiſſent actioni. hoc fuiſſet exvirtute ſuperiori .ſ. prime potētie cōſeruante ꝓtegēte. enī homo innocēter vixit omnino deo ſubiectꝰ. innullo ab eius declinās volūtate. omnibus homine inferioribus dominabat̉. Iuxta illud diuini decreti Gen̄... pſit piſcibꝰ maris volatilibꝰ celi beſtijs terre vniuerſe ⁊c̄. Un̄ de omnibꝰ quaſi de ſibi ſubditis facere potuit quod volebat. Un̄ Aug. xiiij. de ciui. dei. In ꝑadiſo

ſi omnia poterat ante peccatū. quicꝗd tamē poterat volebat. poterat omnia volebat. ſed vt dicit Beda. poſtꝙͣ conditori ſubditꝰ eſſe noluit. iure dominiū ꝑdidit. vnde creature habēt poteſtateꝫ moleſtarehomine. Unde ſubiungit Aug. Nunc v̓o vanitati ſimilis factus eſt. ipſo nāqꝫ inuito animꝰ plurimū turbat̉. caro dolet veteraſcit morit̉. quicqd̓ aliud patimurę Ad illud quod ſequit̉ dicendū. ſequit̉ ſumma ſanitas erat in carne vtriuſqꝫ primorū parentuꝫ. ergo erāt equalis virtutis vel fortitudīs corporalis. fortitudo enim ī corpore humano cauſat̉ ex duobꝰ .ſ. magnitudine extremitatū ſiue mēbrorū cōuenienter diſpoſitorum. multitudīe ſpirituū. Unde licet ratione equalitatis cōplexionis cōuenirēt in equalitate ſpirituū mēbrorum magnitudīs ꝓportionaliter reſpōdentiū. poteranttamē differre in magnitudīe membrorū multitudineſpirituū. Preterea. dictū ſuperhabundantiā duplicit̓intelligendū dicit̉. Uel quia omnibꝰ ſuꝑponit̉. ſic vniſoli cōuenit. vel quia valde approximat termino a quo īponit̉. ẜm albiſſimū dicit̉ valde albū. ſic intelligit̉ ſummā ſanitatē corporalē habebant primi ꝑntes. qd̓autē ſic pluribus cōuenit. neceſſario cōuenit īdifferenti. ꝓpter quod licet ſūma ſanitas erat in corꝑibꝰ illorū. ꝓpter hoc ſequit̉ erāt eiuſdē fortitudīs. Nembrum ſextumEquit̉ de corꝑis dignitate. Queritur ergo.vtrum tāte fuit dignitatis ſiue nobilitatisquāte corpꝰ virile. vel maioris vel mīoris. tāte videt̉. Baſiliꝰ dic̄ mulier vir ſūteiuſdē dignitatis. Si rn̄det̉ hoc ē ẜm animā. Tūc qponit̉. qꝛ hoc pōt eſſe niſi corꝑa eorū ſint eiuſdē digtatis. qꝛ dignitates ſpirituū exiſtentiū in corꝑibus cōcomitant̉ diſpōnes corporū quibꝰ vniunt̉. Un̄ ẜm diſpoſitiones corporū ſunt diſpōnes aīarū ꝑficiētiū ip̄a corꝑa ẜm corꝑa digniora ſūt nobiliorū diſpōnum aīeſimplicit̓. ſi corꝑa ſūt bn̄ diſpoſita ſiue bonarū diſpō. aīe eorū ꝑfectiue erūt. ſimilit̓ ſi corꝑa meliorū diſpōnū etiā optimarū aīe ſimilit̓. ⁊cͣ. Item nobilitas materie diſtīguit̉ ẜm nobilitatē forme. enī cuilibꝫmaterie cōuenit quelibet forma. ſꝫ nobilis nobili. nobilior nobiliori. equalis nobilitatis ſit forma ſiuefectio corꝑis mulieris prime ꝑfectio corꝑis hoīs primi. ⁊cͣ. enī ponit̉. aīe virorū ſint nobilioris conditionis melioris. mulierū ignobilioris deterioris. autē corpꝰ prīe mulieris maioris fuerit dignitatisvidet̉ ſic. Nobilitas rei de qua fit aliꝗd ſiue materia. atteſtat̉ nobilitati eiuſdē. Un̄ quāto nobilior ē materiaqua fit aliꝗd ſiue dignior. tāto illd̓ nobiliꝰ ē qd̓ fit ex illa. vt qn̄ fit aliꝗd ex auro nobiliꝰ ē illd̓ vel conſimile illoqd̓ fieret ex argēto. maxīe vbi nullꝰ eſt defectꝰ ex ꝑſonaefficiētis. Similit̓ vr̄ de corꝑe hūano. illd̓ digniꝰ ēnobiliꝰ qd̓ fit ex nobiliori materia. exqͦ corpus mulieris primo factū erat de materia nobiliori digniori ꝙͣrpꝰ viri. qꝛ de oſſe carne viri Gen̄. ij. hoc autē os exoſſibus meis. caro de carne mea ē. corpꝰ autē viri de limo terre Gen̄. ij.. ⁊cͣ. Itē locꝰ cōditiōis rerū primaatteſtat̉ earū nobilitati. creature enī nobiliſſime .ſ. ſpiritus angelici cōditi erāt ī loco nobiliſſimo .ſ. celo empirreo. minꝰ nobiles minꝰ digni ī loco minꝰ nobili. ſꝫ corpus mulieris cōditū fuit in loco nobiliori. qꝛ in ꝑadiſocorpꝰ viri in loco minꝰ nobili. qꝛ in agro damaſceno.⁊cͣ. Cōtra. videt̉ corpꝰ ade nobilius erat digniuscorꝑe eue. ſic illud qd̓ ē ꝓpter aliud. minꝰ ē dignum illoꝓpter qd̓ ē. ẜm id ph̓i vnūqd̓qꝫ ꝓpter qd̓ illd̓ magis. ſꝫſexus femineꝰ ſiue corpus femineū fuit ꝓpter virilem..Corin. xj. Non ē creatꝰ vir ꝓpter mulierē. ſꝫ mulierpter virū. Glo. ē creatꝰ adā ī auxiliū eue. ſꝫ eua ī adiutoriū viri. vt oſtēdat̉ mulier ſubiecta viro. Itē ī .vj. muſice Aug. Omne agens preſtantius ē patiente. Et ph̓s