Queſtiolxxxvij.
telligi duobus modis. vel ẜm dimēſiōꝫ localē. ⁊ ſic nō ēveꝝ verbū Bede. vel ẜm ꝓprietatē ſiue ꝯformitatē. ⁊ ſicveꝝ eſt ſub hͦ intellectu. ꝙ ſicut circuli lunaris ⁊ ipſiuslune ē ſtatꝰ ⁊ nat̉a incorruptōis. ſil̓iter ⁊ loci ꝑadiſi fuitꝓprietas īmortalitatis ⁊ īcorruptōis. Sꝫ ẜm hūc ītellectū vere poſſet dici ꝑadiſuꝫ attinge̓ circulū ſolis vel ſaturni. ꝓpt̓ hͦ alit̓ pt̄ dici ſine p̄iudicio. ꝙ circulꝰ lunarisdr̄ vno mō orbis lune que vltima ē ſperaꝝ celeſtiū. aliomō terminꝰ humidaꝝ exalatōnū. ꝗ eſt pꝰ iſtū aerē turbulentū. qꝛ v̓o v̓tuti huic lune attribuit̉ ducatꝰ humorū⁊ augmētū. ⁊ ꝓgreſſus pt̄ dici lunaris circulꝰ terminꝰvapoꝝ hūidoꝝ aſcēdētiū. ꝙ igr̄ dr̄. ꝙ ꝑtingit vſqꝫ ad lunarē circulū .i. vſqꝫ ad aerē ꝗetē. Uel vi dicūt ꝗdā illudverbū Bede nō hꝫ v̓itatē ẜmōis ꝓprij ſ̄ potiꝰ ꝑabolice.Un̄ dr̄ ꝑadiſus aſcēde̓ vſqꝫ ad lunarē circulū. vt ſic eiꝰaltitududo maxīa ⁊ alijs tre ꝑtibꝰ qͣſi incōꝑabiliter excellētior inſinuaret̉. ⁊ ex hͦ patꝫ quō ad pͥmū ſit rn̄dēdū¶ Ad aliud dicendū. ꝙ licꝫ ī ſup̄mo interſtitio ꝓpt̓ ꝯiūctōꝫ ⁊ approximatōꝫ ad ſolē ſit calor intēꝑatꝰ ⁊ ī mediofrigꝰ. tn̄ in ſup̄ma ꝑte medij interſtitij ꝓpt̓ ꝯiūctōꝫ cuminfima ꝑte ſupͥmi interſtitij. in qͣ eſt intēperies caloris. ⁊puritate aeris. in illa enī ꝑte nō ē ita craſſus aer ſic̄ inꝑtibꝰ inferioribꝰ illiꝰ interſticij. qꝛ exalatōes ſiue vapores aquei ⁊ terreſtres. nō aſcēdūt ad illā ꝑtē ſic̄ ad ꝑtesinferiores. nō fiūt ī illa ꝑte ita ſenſibiles imp̄ſſiōes neqꝫcaloris neqꝫ frigiditatis ſic̄ in alijs ꝑtibꝰ. vn̄ ī illa ꝑte ēuer ꝗetꝰ ⁊ tēꝑatꝰ ⁊ ſine exceſſu frigoris ⁊ caloris. ¶ Adaliud ptꝫ rn̄ſio ex dictis. qꝛ dr̄ v̓bū bede intelligi eo intellectu. quo circulꝰ lunaris dr̄ terminꝰ vapoꝝ hūidoꝝaſcendētiū. vel v̓bo illo yꝑbolico eiꝰ altitudine maximāvoluit ītelligi. ¶ Ad aliud dicēdū. ꝙ hō an̄ pct̄m ſubtiliori erat ꝯtētus aere ꝙͣ nūc. ſicut hoīes mō ꝯtenti ſuntſubtiliori elemēto ꝙͣ piſces. ¶ Ad ea q̄ ſequūt̉ dicēdū. ꝙlocus ille nō eſt ita eleuatꝰ vt ad lunarē circulū ꝑtingatſic̄ ſupͣ dictū ē. nec ītelligēdū ē vt ꝗdā eſtimāt paradiſūeleuari ſuꝑ aliā ꝑtē terre eqͣlit̓ diſtantē a centro terre ⁊ꝯformit̉ alijs ꝑtibꝰ. ſꝫ ex ꝑte vna terre erigit̉ magne ꝓfunditatis. ita vt vallis vndiqꝫ relinquat̉. ꝓpt̓ qd̓ ml̓toapparet eleuatior. Pret̓ea hmōi eleuatō ſiue moles reſpectu magnitudīs celi eſt inſenſibilis. qd̓ ē centrū celi.eſt centrū terre. licꝫ enī tota ſit terra alicuiꝰ quātitatisreſpectu circuloꝝ inferioꝝ. nulliꝰ iudicat̉ eſſe reſpectumagnitudīs celi. ¶ Ad vltimū dicēdū. ꝙ licꝫ magna ſithuiꝰ loci erectō ⁊ extenſio. tamē reſpectu totiꝰ oriētalisꝑtis ⁊ diſtātie inter orientē ⁊ occidētē ꝑua ē ⁊ qͣſi ſenſibilis. vn̄ oriēte ſole vmbra quā ꝓijciebat paradiſus. nōextendebat̉ vltra t̓minū terre oriētalē. nō enī ē ampliodiſtātia inter ſup̄mū ꝑadiſi ⁊ ſuꝑficiem relique tre. ꝙͣinter oriēs ⁊ occidēs. qꝛ ſic̄ dictū eſt. illa erectio nō fuitẜm v̓itatē neqꝫ fuit ad globū lunarē. ratō enī ꝓpoſita ſiꝗd hꝫ efficacie hꝫ ex illa ſuppoſitiōe. ¶ Item ex ꝓbabilipoſitōe alioꝝ ſcripture expoſitoꝝ ſil̓it̓ dubitat̉. eſtimātenī ꝙ ſit in ſectōe oriētali duoꝝ mariū ſcꝫ occeani ⁊ maris mediterranci. Dicit enim Iſido. li. ethimo. c. xiij. ꝙocceanū greci ⁊ latini iō noīant. eo ꝙ in circuli mō ambit orbē. ¶ Itē mare magnū ē qd̓ ab occaſu ex occeanofluit. ⁊ in meridiem vergit. deinde ad ſeptētrionē tēdit.qd̓ iō magnū appellat̉. ꝙ cetera maria in cōꝑatōe illiusmīora ſūt. illud ē etiā mediterraneū. qꝛ ꝑ mediā t̓rā adoriētē ꝓfundit̉. dicūt gͦ. ꝙ ꝑadiſus ſit ī ſectōe duoꝝ mariū. ſcꝫ ī angulo oriētali terre hītabilis. ex qͦ ſitu ponutꝑadiſus ē ſub circulo eꝗuoxiali. Ad hͦ aūt pt̄ ſic ꝑſuari. circulus eꝗuoxialis diuidit ſperā ī duo eqͣlia. queẜm quālibꝫ ſui ꝑtē eqͣliter diſtat ab vtroqꝫ polo. Undecirculus iſte diuidit ſperā ī duo eqͣlia ſuꝑ eiꝰ centꝝ. ſi gͦmare mediterraneū trāſit ī oriētē ꝑ media terrā. ſub circulo trāſit eꝗuoxiali ī illa ꝑte in qͣ trāſit ī orientē. vt enīptꝫ ꝑ ylido. licꝫ mare magnū qd̓ dr̄ mediterraneū fluēsab occeano a parte occaſus. aliqn̄ trāſit ꝑ meridiē ī ſeptentrionē. nihilominꝰ ſecādo terrā ꝑ mediū tranſit inorientē. vt yſido. Un̄ in parte oriētali ī ſecādo terrā. in
medio terre trāſit ī occeanū. Mediū āt terre eſt ſine circulo eꝗuoxiali. ⁊ ita ptꝫ ꝙ angulꝰ oriētalis iuxͣ ſectōeꝫp̄dicta eſt ſub circulo p̄dicto. ⁊ ita paradiſus.¶ Articulus terciusD terciū qͦ q̄rit̉. vtꝝ ſit locꝰ temꝑatꝰ his preſuppoſitis. videt̉ ꝙ locꝰ ille n̄ ſit aꝑtꝰ hītatōihuane. qꝛ locꝰ ille ē maxīe ītēꝑatꝰ Nā ſol bistrāſit ꝑ zenith eoꝝ ꝗ hītāt ſub eꝗnoxiali ſcꝫ qn̄ ē ī pͥnciꝰarietis ⁊ ī p̓nciº libre. ⁊ tūc ſūt illis duo alta ſolſticia.qꝛ ſol ē ī directo ſuꝑ capita eoꝝ. Sūt iteꝝ ill̓ duo ymaſolſticia. qn̄ ſol ē ī pͥmis pūctis cācri ⁊ capcorni. ⁊ dicūt̉yma ſolſtitia. qꝛ ſol exn̄s in pͥmis p̄dictis pūctis maxīeremouet̉ a zenith capitis eoꝝ. vn̄ patꝫ ex p̄dictis. ꝙ cūſꝑ hēant eꝗnoxiū. in āno qͣtuor hn̄t ſolſtitia. duo alta ⁊duo yma. Ptꝫ etiā ꝙ duas hn̄t eſtes. ſcꝫ a ſole exn̄in alterutro duoꝝ puctoꝝ eꝗnoxialiū vl̓ ꝓpe. hn̄t ⁊ duas hyemes. ſcꝫ ſole exn̄te in pͥmis pūctis cacri ⁊ capconi vel ꝓpe. ⁊ hͦ ē qd̓ dicit alfraganꝰ ꝙ hyems ⁊ eſtas illſūt due hyemes ⁊ due eſtates.ꝫ regio illa in qͣ ſol ſel̓in āno trāſit ſuꝑ zenith. vtpute q̄ ē ſub capite cancri. tāintēperata ē vt fere p̄ calore ſolis accidēte ad eos ſit inhabitabilis. ſic̄ ſūt forte ꝑtes indie maioris. quāti ergoferuoris er̄t loca illa ī ꝗbꝰ ſol bis ī āno trāſit ſuꝑ zenith¶ Itē hītātes ſub circulo eꝗuoxiali hn̄t qͣtuor vmbras.qd̓ nō hn̄t hītātes ſub circulis alijs. cū gͦ vmbra obſcuritati atteſtet̉. videt̉ ꝙ ī illa hītabili maxīe habūdat obſcuritas. ⁊ ita lucis carētia. ⁊ ita locꝰ ille ē mīoris amenitatis ⁊ etiā vtilitatis ꝙͣ alia loca. qꝛ ex deſcēſu radiorū corpoꝝ lumīoſoꝝ. ē amenitas locoꝝ ⁊ fructuoſitas.¶ Itē videt̉ ꝙ poſito Bede de eleuatōne ⁊ alioꝝ de ſituſub circulo. nō pn̄t ſimul ſtare ſic. ſi locꝰ ille eēt tāte altitudinis apud manētes ibidē. q̄libꝫ nox eēt maior die. ⁊plꝰ de āno eēt ibi nox ꝙͣ dies. qd̓ ptꝫ ſi ītelligamꝰ lineārectā trāſeūtē ꝑ ſuꝑficie ꝑadiſi vſqꝫ ad pūctos oriētis ⁊occidētis. maior eī erit ꝑs celi ſub illa linea ⁊ mīor ſupͣ.Sꝫ ſole ꝑagēte curſū ſuū ſuꝑ lineā fit dies. ꝑagēte ſub.fit nox. gͦ ⁊cͣ. hͦ āt nō pt̄ ſtare cū poſitōe illa q̄ ē. ꝙ paradiſus eſt ſub circulo eꝗuoxiali. qꝛ circulꝰ eꝗnoxialis dr̄rōe qͣ ē eqͣtio diei ⁊ noctis. qꝛ adequat diē artificialē nocti. vn̄ ex ſitu ꝑadiſi ſub circulo eꝗnoxiali ſeꝗt̉ ꝙ ibi oēsdies artificiales ſuis noctibꝰ eēt eqͣles. ⁊ eēt ibi ſꝑ eꝗnoxiū. ē eī eis ſꝑ eꝗuoxiū qͦꝝ zenithe in eꝗnoxiali circūlo. cuiꝰ cā ē. qꝛ vide pn̄t vtrūqꝫ polū. ⁊ iō eorū orizon ērectꝰ trāſiēs ſcꝫ ꝑ vtrūqꝫ polū. circulꝰ āt ꝑ vtrūqꝫ polūtrāſiens oēs ꝑalellos eqͥ diſtātes eꝗnoxiali ſecat ī ꝑteseqͣles. ita vt arcꝰ ſuꝑ orizōta ꝗ ē arcꝰ diei ſit eqͣlis arcuiſub orizonte ꝗ ē arcꝰ noctis. ¶ Preterea. ſi locꝰ iſte eſſetita eleuatꝰ vt ponit Beda. vel vt ponūt alij exponendov̓bū bede. eēt magis ſterilis locis alijs. qd̓ ſic ptꝫ. montes maxīe aduriunt̉ a ſole. Ecc̄i. xliij. tripliciter montesexurit ſol. ⁊ hͦ ē. qꝛ celſitudo mōtiū plus excipit radiosſolis oriētis. ⁊ radios meridianos incidētes excipit appropinꝗori. ⁊ ita ẜm v̓tutē calefactiuā maiorē. qꝛ piramydes radioſe qͣꝝ oīm coīs baſis ē ī ſole ⁊ coni diuerſiin pūctis diuerſis celſitudīs mōtes hn̄t conos obtuſiores ꝙͣ hn̄t piramydes. qͣꝝ coni a ſole termināt̉ ad locahūiliora ⁊ remotiora ab ip̄o. angulꝰ aūt piramydis radioſus. quāto eſt obtuſior. tāto eſt ad vrendū efficacior.qꝛ curſus oppoſitaꝝ lineaꝝ in eadem piramyde directeoppoſitōi ſub baſi oppoſite ē vicinior. ¶ Pret̓ea. oīs piramys lumīoſa a ſingulis pūctis ſolis faciēs baſim. incelſitudīe mōtis plꝰ recipit de quantitate lumīs ab vnoquoqꝫ pūcto ſolis. ꝙͣ eadē quātitas celſitudinis reciꝑeta ſingulis punctis ſi eſſet eiuſdeꝫ celſitudinis ſpaciummaioris elōgatiōis a ſole. Adijcit aūt ad cām aduſtiōisſol occidēs. qui radijs ſuis poſt occaſuꝫ diutiꝰ illuſtratmontiū celſitudines. ſicut ſcribit ph̓us in li. metharoꝝ.ꝙ cuiuſdā mōtis verticē illuſtrāt radij ſolis poſt occaſum vſqꝫ ad terciam horā noctis. Sꝫ aduſtio eſt cauſaſterilitatis ⁊ infecūditatis. gͦ cum locꝰ ille ſit eminētior