Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

corꝑis talis actus ſiue ꝑfectio motor. Unde requiritur ſolūmodo ꝯueniētia ꝓportionalis corꝑis ad aīaꝫeſt ꝑfectibilis ad ſuā ꝑfectōꝫ: ſed eſt mobilis ad moto. qꝛ ergo aīa habet diuerſos motꝰ exercere corꝑe mediante. hoc ẜm diſtinctōꝫ ſuaꝝ viriū ſiue potētiaꝝ oꝑtetip̄m corpꝰ varietate ꝑtiū organizataꝝ diſtingui. ip̄ispotētijs deſeruiūt in electōe ſuaꝝ oꝑationū. ſic eſt deāgelo actꝰ ꝓpͥos .ſ. intelligere ſentire hmōi ſine īſtrumēto corꝑali natꝰ eſt exercere. Un̄ ſicut innatū eſt āgelo eſt oīno ſpūs ſeꝑatus a corꝑe in vltima ſimplicitateꝯuenit creature exiſtēs vnica potētia indiſtincta eēntiam ſentire intelligere. ſic aīe rōnali que eſt actus motor corꝑis hmōi potētijs diuerſis ad diuerſa organa aptās oꝑatōes ſuas exercere. Un̄ ſicut ſimplicitas atteſtatur nobilitati āgelice: ſic multiplicitas organoꝝ ꝗbꝰ corpus humanū ſuo motori ꝯuenient̓ deſeruiat illiꝰ nobilitati dignitati. Ad aliud dicendū ſol ht̄ vnā eēntia oꝑatōꝫ ſcꝫ lucere. multe ſint eiꝰ accidētales oꝑationes relatōꝫ ad materiā qͣs exercet ī diuerſis materijs ẜm hūc modū loquit̉ dyoni. ibideꝫ dicit. ſol ſenſibiliū eēntias qͣlitates ꝗdē multas diſcretas exiſtētestn̄ ip̄e vnꝰ ens vniformis illuminās lux renouat nutrit ⁊cͣ. Ex hoc v̓bo videt̉. actꝰ illius ꝓpriꝰ ē vniformit̉lucere ſiue illumīare. ex illo actu vniformi in ſe relinquunt̉ ml̓te oꝑatōes ꝯſequētes ibidē enumerate ſunt. Ad vltimū dicēdū celū ꝓut vnū eſt vnā ht̄ eēntialeꝫoꝑatōꝫ vnū motū eſt equalis. tn̄ ẜm ī celo ſunt diuerſe ꝑtes ẜm diſtinctōꝫ ſperaꝝ aut ſtellaꝝ diuerſaꝝ. īſperis diuerſis pn̄t diuerſe oꝑatōes. ſicut ꝓbat auicēna on̄dēs equalitatē motꝰ in celo quo ad ſe. ſint diuerſi motꝰ ī celo ꝓpter diuerſas rōes ſicut ꝓbat anichil.xj.. xij. c. de celo mundo. Nembrum ſecundumEcūdo queritur de dignitate homīs ſiuecorꝑis hūani quo ad diſpoſitōꝫ ſiue rectitudinē habitꝰ. Querit̉ vtꝝ ꝯpetat corporis hūani dignitati hr̄e figuram erectā.ſic videt̉. ſūmꝰ opifex oīa prudēter ꝯdidit. psͣ. Oīa ī ſapiētia feciſti ⁊cͣ. Un̄ ẜm ꝯgruētiā ſtatuū diuerſoꝝ. diuerſasdedit rebꝰ diſpoſitōes. Un̄ aīalia quoꝝ forma motoroīno ad terrena ꝯuerſus eſt. ꝙͣtū ad corꝑalē diſpoſitōeꝫin terrā reflexit. quoꝝ aūt forma motor ad celeſtia couerſus ē ꝙͣtū ad diſpoſitōꝫ corꝑalē in celū erexit. iudiciū ſtatꝰ dignioris minꝰ digni. eſt qd̓ dicit poetaꝓnaqꝫ ꝯſpectāt aīalia cetera terrā. os homī ſublime dedit celūqꝫ videre. iuſſit: erectos ad ſidera tollere vultꝰ.ex ptꝫ ꝓpoſitū. Itē vt hr̄ a ph̓o mirabilis ē potētia loci qua vnuſquiſqꝫ appetit locū ꝓpriū. cum corꝑis primihoīs ſimilit̓ alioꝝ ſit celū locꝰ natural̓. inditu fuit corꝑi ade in ſui ꝯditōe. vt in celo qͣi ī loco collocaret̉. adfactū eſt. ꝓpter qd̓ videt̉ locus eiꝰ naturalis. vnūqͦdqꝫaūt locale erigit ſe ad ſuū locū. qd̓ maxime videmus inigne flāma. relinquit̉ corpꝰ hmōi debet hr̄e vultū ē rectū in celū. qd̓ dignitati eiꝰ ꝯuenit rōe qua ē in celo collocandꝰ. Cōtra. quedaꝫ creature minie dignitatis hn̄tfigurā rectitudīs ad celū erigūt. ſicut fere oīa generaplātaꝝ. quedaꝫ corꝑa nobiliſſima in genere corꝑm viꝑceleſtia lapides p̄cioſi. nequaꝙͣ ergo hmōi rectituni erectōi vlla dignitas aſcribenda eſt ex hmōi rectitudine in corꝑe humāo nulla erit dignitas in homīe. Item quod eſt dignitatis in homine reddit hominemcommendabilem. quia efficit illū dignū bono aliqͦ. ſꝫ qd̓ē a natura eſt laudabile vl̓ vituꝑabile. habitꝰ aūt rectitudīs ſiue erectōis in hoīe eſt naturale. laudabile ex hoc nulla ē dignitas hoī. Itē pct̄m̄ cecidit aīaa rectitudine ſua. hmōi deꝑditiōis facte in aīa debuit aliqd̓ veſtigiū in corꝑe. ſꝫ nullū ꝯgruētius ꝙͣ curuitascorꝑalis. Si dicat corpꝰ nihil demeruit nihil eſt. qꝛcorpus fuit inſtrumēdemerēdi. Itē ꝓpter pecca

ꝯꝑatus eſt iumētis inde ſimilis factꝰ eſt illis. hec at̄ſimilitudo eſt ꝙͣtū ad curuitatē aīe. que on̄dit̉ in ꝯcupiſcentia noxiaꝝ. Ut em̄ habet̉ ab Aug. duo ſūt nobis inflicta pct̄m ſcꝫ ignorātia agendoꝝ. ꝯcupiſcētia noxioꝝ. quare ſimil̓r ꝙͣtū ad curuitatē corꝑis. Rn̄ſio.deus fecit hoīeꝫ rectu. vt habet̉ Ecc̄i. vij. ad diſpoſitōeꝫ corꝑis quo ad habitū mentis. Un̄ ꝯcedo naturalis rectitudo dignitas eſt corꝑis hūani. atteſtat̉ iſtadignitas hoī ẜm triplicem ſtatu. īnocētie. gr̄e. gl̓ie. Ueſtigiū ergo innocētie quo ad tria repn̄tat̉ in hac rectitudīe quo ad potentiā in p̄ſidēdo. ſapīam in loquēdo. boītatē in diligēdo. hec tria potētia ſapīa bonitas erantꝯditiones hoīs ꝙͣtū ad ſtatū innocētie. an̄qͣ cecidit in infirmitatē potētie. tenebras ignorātie. maliciā ꝯcupiſcētie. de primo manifeſtū eſt ẜm illud Grego. nazan. deimagine. c. viij. erectus eſt hoīs habitus ad celuꝫ ſeſuſtollēs ſurſūqꝫ reſpiciēs. principalia hec dona certiſſi eſt approbātia regiā poteſtatē. etem̄ ſolus ita formatꝰ eſt. ceterorūqꝫ oīm ꝓna ſunt corꝑa in deorſū ꝓcluiꝰ inclinata. manifeſta differētia eiꝰ honoris on̄dit̉.ꝯſtat illa huius ſubiecta potētie. huic aut ſuꝑemineitis exiſtere dignitatis. de ſcd̓o manifeſtū eſt ī huc moqſolus eſt aīal rōnale mortale. ſed ſi corpus eēt inclīa erectū. poſſet habere vſū ſermonis. itaeēt excellentiſſimū ſignū ſapīe diuine. ita ſit ptꝫ pegre. nazan. c. ix. on̄dentē. ſolus habꝫ manꝰ ad loc̄dum. vn̄ poteſt ꝯfici ẜm ꝯſequētias hmōi. Ei em̄haberet corpꝰ inclinatū haberet manꝰ. qꝛ in oībꝰ animantibꝰ inclinatis anteriora mēbra corꝑis pedes ſunt. ẜm greg. eundē ẜm ph̓m. ſi haberet manꝰ haberet vſū ſermonis in ꝯmunicatōe ad alteꝝ. tūc itamanifeſtaret̉ in ip̄o ſapīa inde vt prius. Und̓ gre. nazan. c. ix. Si ſine manibꝰ extitiſſet ꝑcipiēdoꝝ ciboꝝneceſſitate mēbra vultꝰ eius inſtar quadrupēdū formarētur. ita oblonga facies tenueret̉ ſimul emīeret ī naͣribꝰ. oris etiā labia calloīa groſſiora eſſent atqꝫ firmiſſima ad carpendas herbas ꝯpetenter aptata linguegrādiori corꝑi durior eēt aſperior que cooꝑaret̉ dentibus ad ea que mandēda ꝑciꝑet liquidior exiſtens. ſi ergo manus adeſſēt corꝑi. quō vox ei articulata figuraretur. talis eiꝰ oris formatio ad yſū ſermonis mimiꝯueniret. nūc aūt ſunt manꝰ accōmodate corꝑi. vt osminiſteriū v̓bi liberū permaneret. De tercio maīfeſtūeſt. qm̄ illud ſit amor in ſpiritibꝰ quod eſt pondus ircorporibꝰ. ip̄a aūt corpora naturali ſuo pondere tendādeorſū. ip̄m aūt corpus humanū qd̓ eſt organū ſpūmodo ſpūaldammo naturali affectu tēdit ſurſum ẜꝫillud vbi amor ibi oculus. Un̄ Caſſio. c. ix. de aīa ꝓceaīal in effigiē pulcherrime ſpeculationis erectuꝫ ares ſupernas intuēdas. Ueſtigiū gr̄e imitande apparein hac erectōe. hoc quo ad duoimū eſt quo ad canalē delectatōꝫ abijciēdā.d̓m quo ad ſpūalē ſectandāPrimū ptꝫ ſic. aīantia cetera ꝓna ſūt in ventrē ſuū rtas caciprocat̉ eoꝝ viſus. in quo deſignat̉ eōē vonalis quā appetūt. d̓o. Un̄ Baſilime.ro. i.ne ſūt. ob hoc inclināt̉ ad terrā.Pecudes omēs teralia eſt plātatō celeſtis quātū habitu figure tātūgnitate diſtat a pecoribꝰ. illoꝝ faciēs deorſū fixa ē. vteꝝ eiꝰ libidini iocundū eſt ſectat̉. tuumqꝫ perſpectāt.vo caput ad celū ſemper erigit̉. oculi tui ſuperna reſpiciūt. ſed ſi tu corporis voluptate te fedaueris. obediēdoluxui vētris inferioribꝰ eiꝰ partibꝰ. ꝯparatus es iumetis inſipiētibꝰ ſimilis factus es illis. Scd̓m patet perBern̄an. ſerne. xxiiij. corporis ſtaturā deditdeus hoī rectā. forſā vt illa corpora exterioris viliorūo. figmēti hoīeꝫ illū ad imaginē dei factꝰ eſtzrectiſpūalis ſue ſeroueret̉. decor limide reid em̄ indecentiꝰ ꝙͣ curuumde formt.i. peruerſa res eſt feda luteumrecto corporius eſt de terra. oculos habere ſurſum. cevas quod ce