Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxxxiij.

qꝛ ſeminal̓ cum illa particula ē determīata ad magnitudinem tantam. Nembrum terciumEinde querit̉ de veritate occaſionata. etniā veritas corꝑis pt̄ occaſionari duplicitvl̓ oꝑatōꝫ erroris vt in pct̄is monſtrisvel debilitatē caloris. ꝓut dr̄ in li. de aīalibꝰ mulier eſt mas occaſionatꝰ. de hoc ſcd̓o nihil adꝓpoſitū. De pͥmo agendū eſt ponat̉ queſtio quā q̄ritug. de ciui. dei li. xvj. viij. c. Utꝝ ex corꝑe pͥmi hoīs ꝓpaata fuer̄t monſtruoſa genera hoīm. gentiū narrat hyſtoria. Et enumerant̉ ab aug. ibidē dicente ꝑhibent̉ qui vnū hr̄e oculū in frōte media. ꝗbuſdā platas verſas poſt crura. ꝗbuſdā vtriuſqꝫ ſexus naturā dextraꝫmāmaꝫ virilē ſiniſtrā muliebrē. vicibuſqꝫ inter ſe cōeundo gignere ꝑere. alijs ora eſſe. eoſqꝫ narestūmō alitu viuere. alios ſtatura cubitales qͦs pigmeos acubito greci vocāt. alia mōſtroꝝ genera enumerātur ibidē. on̄dit̉ hmōi monſtra ſūt ꝓpagata de corꝑemi hoīs. dicit em̄ aug. ibidē. ꝗſꝗs vſpia naſcit̉ .i. aīaſrōnale quālibet nr̄is īnuſitatū ſenſibꝰ gerit corpꝰ ſeu corpis formā ſiue colorē ſiue motū ſiue ſonuꝫ ſiue quālibetim qualibet ꝑtē. qͣlibet qualitate natura. ex illo vnoplaſto originē ducere. nullus fidelium dubitauerit. Itē monſtruoſi ꝑtus apud nos in genere īm deputant̉. mōſtruoſe gētes inter hoīes. qd̓ vult aug. in eodem. c. dicēs. qualis reddit̉ de monſtruoſis apud nosꝑtubꝰ: talis de monſtruoſis ꝗbuſdā gētibꝰ reddi pt̄. ſedꝯſtat oēs hoīes ab vno. inde vt prius. Preterea.maticꝰ aliqn̄ ſcribit recte aliqn̄ recte. medicꝰ aliqn̄ recte aliqn̄ recte dat potionē. ſed ſiue ſic ſiue ſic ſcribatnihilominꝰ ad gͣmaticā ꝑtinet. a ſil̓i ſiue recte ſiuerecte ꝓpagatū ſit aliꝗd ab humana natura. nihilominꝰad nataꝫ hūanā ꝑtinet. Contra. maior ē ſil̓itudo vt vr̄inter ſimeas hoīes. ꝙͣ inter ml̓ta genera mōſtroꝝ queponunt̉ ī genere hoīm. ſicut ponit aug. in. xvj. de ciui. d̓ic. viij. pones quoſdā ſine ceruice oculos hr̄e ī humeris etcynocephalos intra hoīes mōſtruoſos. dicunt̉ cynocephali quoꝝ canina capita atꝫ ip̄e latratꝰ magis beſtiasꝙͣ hoīes ꝯfitet̉. Itē qd̓ magis naturā beſtie ꝙͣ hoīs ꝯfitet̉. diſtinguit̉ a beſtijs ſpecifica differētia. aūt tale ꝑtinet ad ꝓpagatōꝫ factā ex adā. tales ſunt cynocephali ⁊cͣ. Itē nat̉a eſt vis inſita rebꝰ ex ſil̓i ſil̓e producēs. corꝑa que naturā ꝓpagatōis de corꝑe p̄mi hominis ꝓducunt̉. ſūt illi corꝑi ſil̓ia. talia aūt ſūt corꝑamōſtruoſa ſic̄ illa vtriuſqꝫ ſexꝰ naturā mēbra ꝑticipa ſic̄ exiſtētes ſine ceruice. hn̄tes ocl̓os in hūeris. ſic̄ſūt cynocephali alia hmōi ⁊cͣ. Itē aīa ē actꝰ ſiue endelychia corꝑis phiſici organici potētia vitā hn̄tis. corꝯgͦ hmōi eſt ꝓprie ſuſceptibile aīe ꝑfectibile ab eadeꝫẜm diuerſitatē aīaꝝ diuerſoꝝ geneꝝ diuerſaꝝ diſpoſitionū ſūt corꝑa ꝑfectibilia ab eiſdē. nullū corpꝰ hn̄sorgana aliqͣ ſil̓ia in ſpē vl̓ eadeꝫ orgāīs aīal̓ irrōnal̓. eſtcorpꝰ ꝑfectibile aīa rōnali. Sed corpꝰ humanū ẜm leē ꝓpagatōis deſcendēs a pͥmo hoīe eſt ꝑfectibile aīanali. nullū corpꝰ hn̄s organū ſil̓e organo aīalis irrōnalis. deſcēdit a pͥmo hoīe. Itē nulla rōe dd̓m eēt corpuscanis naturale. qd̓ ẜm ꝓpagatōꝫ naturalē ꝯſuetā capite careret canino. vel qd̓ hr̄et caput alteriꝰ aīalis. vt leoīsvel auis. vel ſimie eadē rōne dicēdū ē corpꝰ humanuꝫvl̓ qd̓ ẜm ꝯſuetā naturalē ꝓpagatōꝫ caret capite. vl̓ qd̓ht̄ caput alicꝰ aīalis irrōnalis. Itē virtus veritascorꝑis hūani pͥncipal̓r attēdat̉ penes organa ſiue membra prīcipalia quoꝝ vnū ē cerebꝝ: videt̉ nullo dicendū eſt corpꝰ humanū qd̓ caret capite. ſi hoc. les deſcēdāt oīa corꝑa a p̄mo hoīe: nulluꝫ taledeſcēdat ab ip̄o. Sūt em̄ qͣtuor mēbra prīcipalia .ſ. cerebꝝ. cor. ep̄ar. teſticuli. Cerebꝝ. cor. ep̄ar dicūt̉ prīcipalia. qꝛ ꝯſeruāt rem ſpēi. teſticuli qꝛ ꝯſeruāt ſpēm rei qd̓

aūt caret capite caret cerebro. Occaſione aūt p̄dictoꝝquerit̉. quā viā monſtra ꝓcedere pn̄t in natura humana. dicat bt̄s aug. in ml̓tis locis. nihil inordinatūin vniuerſo. Rn̄dēdū ſicut dic̄ aug. ꝗſꝗs vſpiā naſcit̉ i. aīal rōnale mortale ⁊cͣ. vt ſupͣ in eodē aug. ait.Illa talia de ꝗbuſdā ſcripta ſūt nulla ſūt. aut ſi ſūt homīes ſūt. Aut ſi hoīes ſūt. ex adā ſūt. narrat ibideaug. ad maīfeſtatōꝫ huiꝰ. in tēꝑe illo erat duplexnatꝰ in ſuꝑioribꝰ mēbris. in inferioribꝰ ſimplex. Namduo erāt capita. duo pectora. qͣtuor manꝰ. vent̓ aūt vnꝰ pedes duos ſic̄ vni homī. Narrat etiā de quodā hoīe qͣſi limatas hēbat plātas. ī eis biōs tm̄mo digitos.manꝰ ſil̓es. pꝰ dicit. ſicut ex illo vno negari pn̄t originē ducere. ita quecūqꝫ gētes in diuerſitatibꝰ corꝑm abvſitato nature curſu quē plures ꝓpe oēs tenēt velut exorbitaſſe tradūt ſi diffinitōe includunt̉ vt aīalia rōnaliaſint atꝫ mortalia: ab eodē ip̄o pͥmo vno pr̄e oīm ſtirpemtrahere ꝯfitēdū. Ad illud qd̓ pͥmo obijcit̉. maior eſtſil̓itudo inter ſimeas hoīes ⁊c̄. Dicēdū ſi ſūt hoīes ibi numerant̉ eſt veꝝ. aug. em̄ relinꝗt indeter mīa vtꝝ ſint hoīes vel. dicēs oīa genera hoīm dicūt̉. credere ē neceſſe. ponat̉ illi ſūt ſine ceruicehn̄t oculos in hūeris cynocephali hoīes ſint maior ēeoꝝ ꝯueniētia hoībꝰ hn̄tibꝰ ꝑfectiōꝫ decentē organizatōꝫ mēbroꝝ ꝙͣ ſimie. licꝫ forte ꝙͣtū ad diſpoſitōꝫ exterioꝝ organoꝝ ſimia videt̉ ſimilior. vt em̄ vult aug. ī hismōſtris licꝫ videat̉ aliqd̓ mirabile ex incōſuetudīe raritate indecētie alicꝰ ꝑtis pl̓a ſūt ibi ẜm naturā rectā ordiata. dic̄ em̄ ibidē in li. xvj. de ciui. dei. viij. c. apparetin pl̓ibꝰ natura obtinuerit ꝗd ſit ip̄a raritate mirabile. nec videt̉ mihi veꝝ nec veriſil̓e. hmōi aīalia ſine ceruicibꝰ ſine capitibꝰ ſint hoīes. niſi aliqd̓ organū ſit ī corꝑe illoꝝ. ꝙͣtū ad virtuteꝫ oꝑa: vicē capitis gerat. Similit̓ videt̉ mihi veriſil̓e cynocephali ſi ſint hoīeshēant oīno capita ſil̓ia capitibꝰ canū. oīmō caninolatratꝰ emittāt. ſed potiꝰ qd̓ ex indecētia turpi capitisdiſpoſitōe qͦdā capita canū repn̄tāt. eodē qn̄qꝫdr̄. aliquis ht̄ vultū catti vel ſimie. indecēs diſpoſi ꝑtiū vultꝰ. deformitatē vultꝰ ſimie vel catti r̄pn̄tat. ſicvidet̉ mihi de latratu eoꝝ .ſ. dicūt̉ emittere latratꝰ.qꝛ oīno latrēt vt canes. nec aliā habeāt loq̄laꝫ. ſꝫ qꝛ hn̄tmodū loq̄le ſiue ꝓnūciatōis latratui aliqͦ ꝯſimilem. Ad illud qd̓ obijcit̉. aīal qd̓ magis ꝯfitet̉ nat̉aꝫ beſtie hoīs. differt a beſtia differētia ſpecifica ⁊cͣ. Dicēdū ſicut hr̄ ab aug. pl̓a ſunt in talibꝰ ordīata ſuntẜm nat̉aꝫ rectā ſiue errātē. pautiora ex raritate mirabilia. Un̄ ſi ī aliqͦ ſit aliqd̓ qd̓ ꝓpt̓ ſuā raritatē magisꝯfiteat̉ nomē beſſie ꝙͣ hoīs. in pl̓ibꝰ magis nat̉aꝫ hoīsꝙͣ beſtie. bn̄ pt̄ differre differētia ſpecifica. ita fuit ī tl̓ibꝰ ſi hoīes cēſendi ſūt. Ad aliud qd̓ ſeꝗt̉ dd̓m. ī talibꝰ monſtris ꝓducat ſil̓e ꝙͣtuꝫ ad ea ſunt ſb̓ alia reiſpēi licꝫ diſſimile ꝙͣtū ad ꝗd aliud .ſ. qd̓ eſt de neceſſitate rei ſpēi. natura em̄ dr̄ ꝓducere ſil̓e ex ſil̓i. ſiue ꝓducat marē ſiue femīaꝫ de viro. he em̄ differētie ponuntdifferētiā reꝝ ẜm ſpem̄. Ut em̄ vult ph̓s mulier eſt masoccaſionatꝰ. etiā qꝛ nat̉a ꝓducit hmōi ex mare femina. oīno eſt diſſimile qd̓ de eis ꝓducat̉. androgmꝰineē ꝓpagat̉. Uel pt̄ dici ſupͣdicta ꝯueīt nat̉e agētiſine errore. qd̓ accidit in monſtroꝝ ꝓductōe. Uult at̄aug. hmōi hoīes eſſe de pͥmo denoīari viros a ſexu prīcipaliori. vtꝫ. xvj. de ciui. dei. viij. c. Ad aliud qd̓ ſequitur dicēdū. eſt quedā diſpoſito organoꝝ exterioꝝ q̄atendit̉ in lineamētis talibꝰ vel talibꝰ. ꝙͣtū ad hanc poteſt eſſe ſimilitudo inter hoīes bruta. vt patet de vrſu.qui excoriatus habet membra exteriora valde membrishominis ſimilia. de porco dicitur habet inteſtina inſimili diſpoſitione cum inteſtinis corporis hūani. immoetiam inter homines et plantas eſt organorum exteriorum ſimilitudo. ſicut patet de mandragora. et eſt