Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxxxj.

eſt verū. eſt inſtātia in corꝑe hūano. cuiꝰ ꝑfectio ērīa rōnalis. qua mediāte ē ꝑticeps diuini. eo quodictū eſt. Alioꝝ aūt aīaliū appetitꝰ terminat̉ in voluptate corꝑali. quoꝝ ꝑfectio eſt ab aīa ſenſitiua. voluptatedico naturali: que attēdit̉ in delectatōe cibabilis que requirit̉ ad reſtauratōꝫ deꝑditi. ſic ad ꝯſeruatōꝫ indiuidui. vel in deciſione ſeminis que reqͥrit̉ ad ſaluatōꝫ ſpēi Ad hoc qd̓ poſtea obijcit̉ corpꝰ hoīs ꝯuenit brutis. Dicēdū hoc eſt veꝝ ꝙͣtū ad tendētia ad finēſimilē licꝫ forte veꝝ ſit ꝙͣtū ad quaſdā ꝯditōes generalesQuod aūt dic̄ aug. xij. de trini. hoīeꝫ hr̄e aliquid ꝯmūe brutis. hoc eſt rōne corꝑis ſimpl̓r. ſed rōne impetꝰ paſſionū ſiue motuū inſurgētiū ex ſenſualitate. vt em̄hr̄ ab aug. carnalis vl̓ ſpūalis aīe motꝰ in ſenſibꝰ corpis attendit̉ nobis pecoribꝰ ꝯmunis eſt. Un̄ ꝯmune illud quod hr̄ brutis vn̄ appetit voluptatē corꝑalem ꝯmunicabat corpꝰ ade ẜm qd̓ hic intēdimꝰ de ip̄o. ēinqͣtū erat corpus ſimplex ꝯiunctū aīe. Ad illd̓ qd̓obijcit̉ alia ꝑte .ſ. voluptas corꝑalis ē afflictiua ⁊cͣ.qꝛ ſophiſtica eſt licꝫ ꝯcludat veꝝ. Dicendū hoceſt qꝛ voluptas. ſed qꝛ dicta exceſſu culpa que ſitremorſu ꝯſcīe. ẜm dicit aug. in. li. de libe. a2. qꝛ ī nullonti ꝑmittit deꝰ dedecꝰ peccati ſine decore vindicte. Nembruꝫ ſecundumEinde querit̉ ſi aīa eſt finis corꝑis. ſicvidet̉ aug. de moribꝰ eccīe. c. iiij. Corꝑis ſiquerimꝰ ꝗd optimū ſit. id certa cogit fateri ꝗd ſit. vt ſeſe corpꝰ optime habeat nihil ē aūt oīm vege tauit corpꝰ. aīa meliꝰ atꝫ p̄ſtātiꝰ: eſt ſūmū bonū corꝑis. voluptas eiꝰ. vires. pulcritudo. velocitas. nūꝗd aliud in bonis corꝑis numerari ſolet. ſed oīno aīa. iſta ꝯmemorata ſūt preſentia ſui exhibet corꝑi. an̄cellit oībꝰ vitā. ſed illud ēfinis qd̓ eſt ſūmū optimū rei. ⁊cͣ. Itē ẜm gr̄e. nazā.hoc ē aīa corꝑi. qd̓ deus aīe. ſed deꝰ eſt finis aīe. aīa corꝑis. Itē ẜm ph̓m in methaphi. finis eſt ex quo fit motus. ſed ex influētia aīe fit motꝰ in corꝑe. vt em̄ dicit ph̓srecedēte aīa corpꝰ expirat marceſcit. ex apparet mouet̉ ab aīa. aīa eſt finis illiꝰ. ex his videt̉ finis corꝑis ade fuit aīa. Preterea. oēs diſpoſitiones materiales ordinant̉ ad vltimā formā vt ad finē ad qd̓ ſtant.ſed oīa corꝑa ordinant̉ ad aīaꝫ. ſil̓r oēs diſpoſitōes materiales ẜm Auicē. in pͥn. de aīa inde vt priꝰ. Contͣfinis eſt in rōe boni. vn̄ nihil exteriꝰ efficit̉ ex aſſecutōe finis. Sed corpꝰ pͥmi hoīs deteriꝰ efficiebat̉ ex aīa. qꝛ ab illa corruptōꝫ cōtraxit. armoniā eqͣlitatis in qua ꝯdituꝫerat amiſit. ⁊cͣ. Itē finis extra rem cuiuſmōi nuncintēdimꝰ. eſt idē forma eiuſdē. licꝫ em̄ tres cauſe invna incidāt .ſ. efficiēs. formalis. finalis: qd̓ pt̄ de fine intra eſt finiēs actioneꝫ ſiue motū oꝑantis. nūꝙͣ tn̄forma finis extra in vnā cām incidūt. ſed aīa fuit forma ꝑfectō corꝑis ade. ⁊cͣ. Itē dr̄ in ꝯmēto ſuꝑ. xiij.ꝓpoſitōe li. de cāis. aīa facta eſt corꝑis. eſt finis corꝑis. ſed potiꝰ ecōuerſo finis ſit cuis gr̄a fiuntalia. Reſpōſio ſumēdo finē ꝓprie ꝓut diffinit̉ cuiꝰgr̄a ſunt alia. vt qd̓ eſt p̄mū in intentōe vltimū in executōe. aīa fuit finis corꝑis ade. Si aūt diſtinguit̉ finis vt dicat̉ finis ſub fine. ſiue ꝓpinquꝰ remotꝰ. ſic poteſt dici aīa. immo potius vnio corporis aīa. fuiſſet finis corꝑis illiꝰ. Nota corpus ade pt̄ ꝯſideraritum ad ſtatū vnionis aīa ſiue quo vniebat̉. ꝙͣtū adſtatū remuneratōis ꝓut ꝯſiderat̉ in p̄mo ſtatu erit finisduplex. primꝰ ſiue ꝓpinquꝰ. vnio aīa. ſcd̓s ſiue ꝯſeq̄nsaptitudo ad meritū beatificatōis. ꝓpter hoc em̄ fecit deus corpus ade vt aīe vniret̉. mediāte illa vniōe efficeretur aptā ad merēdū bt̄itudinē cooꝑādo ip̄i aīe. ꝓut autꝯſiderat̉ in ſtatu ꝯiunctōis ml̓tiplex eſt eiꝰ finis. duplexex ꝑte aie duplex ex ꝑte illius. Ex ꝑte aīe eſt primusexercituū bonoꝝ oꝑationū ordinatoꝝ miniſterio eiuſdeꝫ

operationū voluptatis que nullo cadūt ſub finecōditionis illiꝰ. neqꝫ vnionis cum aīa. em̄ ꝯdidit deus corpus illud. neqꝫ aīe vniuit hoc fine vt ꝯuerteret̉ adexplēda opera voluptatis. Scd̓s eſt augmentum meritiin exercēdo debite ordinate hmōi oꝑa ꝓpter hoc at voluit deꝰ corpꝰ aīe vniret̉. vt aīa illo mediāte ordinateꝑaret̉ operando mereret̉ Gre. nazāzenus. Una caua quare deus colligauit aīam corpori quaꝫ ego opinoreſt vt agones certaminū que ſūt aduerſus terrena. celeſtis glorie hereditatē petit. ſicut auꝝ igni p̄ſentis vite erumnarum probet̉ examine. quo virtutis p̄mia nonex dei dono tm̄ ſperet. ſed vt vere virtꝰ ſummū ei bonū ſitſic opere labore ꝯquirat. vt a creatore nobis naturaliter inſitū videat̉ bonū. a nobis aut volūtate noſtra acꝓpoſito excultū libero arbitrio motus exterius ꝓpagatu. Ex ꝑte aūt corporis eſt primus obedientia cooꝑatio aīe mouenti. Scd̓s dignitas ad beatificationē ꝓpterhoc em̄ vniuit deus corpꝰ ade aīe. vt illi imperanti obediret. oꝑanti cooperaret̉. ſic obediendo cooperando efficeretur digna beatificatione. ad hoc ſequit̉ finisobtinendus in ſtatu remunerationis qui eſt beatitudovirtuſqꝫ. beatitudo em̄ vnius corporis dependet ex beatitudine aīe. Grego. nazan. Alia cauſa quare deus colligauit aīmaꝫ corpori eſt. vt hanc deteriorem ſubſtantiam corporis ſecum traheret. ſurſum in ſupernis ſedibus collocaret. complementum glorie ipſius aīe qͦdāmodo dependet ex gloria corporis. Aug. ſuper Gen̄. vltimo ad lit. Ineſt aīme quidam naturalis appetitus corpꝰadminiſtrandi. quo appetitu retardat̉ quodammodo.ne tota intentione pergat in illud ſummum celū. ꝙͣdiu ſubeſt corpus cuius adminiſtratiōe appetitus illequieſcat. Ex his patet ordinatio finiuꝫ formationis coporis ade eorum conditio. quia proprie loquendo aliꝗs finis rn̄det conditioni ſimpliciter. aliquis ꝯditōe addita vnione. aīa ad quos ſequit̉ ille qui eſt vltimꝰ etoptimꝰ .ſ. beatificatō. ptꝫ etiā aīa eſt finis corꝑisniſi accidens. eo modo quo dicit̉ eſſe finis domꝰpotius finis eius ſit vtilitas ꝯtingenda homini. vt ꝓtectio ab imbribꝰ caumatibus. tuitio a leſione. Adillud augu. Aīa eſt optimuꝫ corporis ⁊cͣ. Dicēdū hocintelligit̉ habita comꝑatione ad illa circumſtant corpus in via. vt ptꝫ in exemplis ſuprapoſitis. etiā ex verbis augu. ibidem quod eſt. nihil aūt omnium que vegētant corpus aīma melius atqꝫ preſtantius. q. d. eoꝝ quicircumſtāt corpus dum eſt ī vegetatione. aīa eſt optimūeius. quia eſt illud quo optime ſe habet. vt qua proficitad beatitudinem. Uel poteſt dici ſicut bonū ſoluꝫdicit̉ finis ſūmꝰ ſed ad illud optime ꝑducit. ſine mediante ad illud optime ꝑuenit̉. ſic hic. Ad aliud dicēdum ſimilitudo illa de qua loquitur Gre. nazan. attēdit̉ ꝙͣtū ad effectum viuificatōis. deus em̄ viuificat aīaꝫīfūdēdo ei gr̄am. virtutes viuificatiuas p̄cipue: vt fidem. Ro. j. Iuſtus ex ſua fide viuit caritate.. Ioh̓. iijqui diligit manet in morte. in eodem. ſcimꝰ qm̄ tn̄ſlati ſumꝰ morte ad vitā. qm̄ diligimꝰ fratres. Ad aliud dicendū finis dicitur a quo fit motus methaphorice dictus. qꝛ finis mouet efficientē qꝛ ſit ꝓprie mouesſic aīa mouet corpꝰ. Ad vltimuꝫ dicēdū reuera oīmcorpoꝝ alioꝝ a corꝑe humano finis eſt. qꝛ ꝯdita ſūtvt hōī deſeruiāt p̄cipue rōne corꝑis. Un̄ hugo de arraſponſi. Reſpice vniuerſuꝫmundū iſtū ꝯſidera ſi aligin eo ſit qd̓ tibi ſeruiat. om̄is natura ad hūc finē cuſū ſuum dirigit vt obſequijs tuis famulet̉ vtilitati deſeruiat. tuiſqꝫ oblectamentis pariter neceſſitatibꝰ. ẜmaffluentiam indeficientem occurrunt hoc celum hec terra. hic aer. hec maria. his que in eis ſūt vniuerſis explere ceſſāt. corpꝰ aūt humanū ſeruit aīe. ſolumin his que ſimpliciter abſolute ſūt ip̄iꝰ aīe. cuiuſmodiſūt ſcientialia tm̄. ſed in illis que ſpectant ad cultū dei.Et ſeruit illi. vt īſtrum̄tū ſꝫ vt organū ꝓpt̓ qd̓ aſſequit̉