Queſtio.lxxx.

em̄ deus ceſſauit ab actōe ꝯſeruatōisin caſu ppoſito.p̄habite eqͣlitatis in corꝑe ade. illa defecit ⁊ ſubſecutaineqͣlitas ī illo. ¶ Ex hoc gͦ ptꝫ rn̄ſio ad aliud qd̓ ſequit̉¶ Ao ꝯſequent̓ queſitū. ꝙ illa abſētia eqͣlitatis ⁊ defectꝰpuenit ex ceſſatōe v̓tutis diuīe ab actōe ꝯſeruatōis. nōx hoc qd̓ aliqd̓ fecerit īmo agēdo reliquerit in corꝑe illo. ¶ Ad terciū dicendū. ꝙ Anſel. de ꝯcep. virgi. c. v. det̓minato. ꝙ pct̄m nihil eſt. ponit hāc queſtōeꝫ. ſi pct̄m nihil eſt. cur punit deꝰ hoīeꝫ ꝓ pct̄o. cū ꝓ nihilo nemo puniri debeat. ⁊ d̓termīat hāc queſtione ſic. ꝙ licꝫ nihil ſitabſentia iuſticie ⁊ vbi dt̄ eē. nō tn̄ eſt pct̄m ⁊ vbi nō dt̄ eēſed ſolū vbi dt̄ eē pct̄m. gͦ dicit hec duo. ſiue ꝯcernit abſētiā iuſticie vbi debet eē. vn̄ licꝫ abſentia iuſticie nihil ſittn̄ debitū hn̄di illā aliquid ponit. Un̄ cum dn̄s nō puniat creaturas ꝓ abſentia iuſticie in quibꝰ iuſticia eſſe nōdebet. ſed ſolū illos in quibꝰ debet eē: nō ideo punit ꝓ nihilo. qꝛ punit ꝓ debito hn̄di. cū abſit qd̓ adeſſe debet. dicit aūt ſic. licet pariter nihil ſit abſentia iuſticie. ⁊ vbi dt̄eſſe iuſticia. ⁊ vbi nō debet eſſe. punit tn̄ deꝰ pct̄ores nōꝓ nihilo ſed ꝓpter aliqd̓. creaturas aūt in quibꝰ iuſticiaē nō debet. nō punit ꝓ abſentia iuſticie. hoc eſt ꝓ nihiloqꝛ nō ē aliud qd̓ ab illis exigat. nec ordo ꝯgruus vniue̓ſitatis reꝝ hoc expoſtulat. ſic itaqꝫ cū punit deꝰ ꝓ pct̄oqd̓ eſt abſentia debite iuſticie q̄ nihil eſt. non oīno punitꝓ nihilo. ⁊ veꝝ eſt qꝛ niſi ſit aliquid ꝓpter qd̓ puniri debeat. oīno nō punit ꝓ nihilo. ¶ Ad vltimū rn̄det anſel.cum nihil ſit pena alicui niſi qd̓ eſt ꝯͣ voluntatē. membraaūt vel ſenſus volūtatē non hn̄t. ſicut voluntas in corꝑoꝑat̉: ita ip̄a in corꝑe aut torquet̉ aut delectat̉. punitaerat volūtas ade in hoc defectu. qꝛ multiplices ⁊ frequetes ſuſtinuit ex hoc moleſtias.Reſtat tercio in.§. iij.quirere vtꝝ illa equalitas diuina iuſticia ſublata ꝓpterpct̄m fuit eidē reſtituta ꝑ gr̄am. videt̉ ꝙ ſic. ſi oppoſituꝫeſt cauſa oppoſiti. ⁊ ꝓpoſitū ē cauſa ꝓpoſiti. ⁊ hoc eſt ꝯſonum om̄i equitati ⁊ iuſticie. gͦ ſi auerſio a ſūme eqͣlibetſcꝫ tribꝰ ꝑſonis ⁊ ſūme indiuiſibili ſcꝫ diuīa eēntia. fuitca diuiſiōis ⁊ ineqͣlitatis in corꝑe ade. igit̉ cōuerſio adidē ⁊ eadē ꝑ recuꝑatōꝫ gr̄e ſiue ꝑ gr̄aꝫ debuit eē cā eqͣlitatis reꝑate. ſicut gͦ auerſio iuſte fuit cā ineqͣlitatis. ⁊ cōuerſio iuſte fuit cā reꝑatōis eqͣlitatis vel eē debuit. ¶ Itēiuſtū ē deū eē ſūme miſericorde ſic̄ ſūme bonū. miſcd̓ia eīboītas ē. vn̄ anſel. Iō miſericors es. qꝛ totꝰ ⁊ ſūme bonꝰes. iuſtū eī ē ip̄m eē ſūmū ī oī bono. ſꝫ ſūma miſcd̓ia eſt qͣmaior excogitari nō pt̄. ſic̄ ſūma bonitas ſūma potentiaſūma ſapīa. Sed ſi gr̄a data de miſcd̓ia. nō eēt oīa reꝑata ⁊ reſtituta q̄ ſūt amiſſa ꝑ pct̄m d̓ iuſtitia. poſſꝫ maiormiſcd̓ia excogitari .ſ. illa qua oīa eēnt reſtituta. igr̄ miſericordia quā deū hr̄e iuſtū fuit debuit fieri oīm amiſſoꝝreꝑatō. igit̉ ⁊ eqͣlitatis. gͦ de iuſticia debuit eē illiꝰ reꝑatio. ¶ Itē math̓. viij. dimiſit eā febris. ⁊ ſurrexit ⁊ miniſtrabat eis glo. ſanitas q̄ dat̉ dn̄i imꝑio. tota ſiml̓ redit.ſed ſanitas dabat̉ ade in receptōe gr̄e pꝰ lapſū. gͦ tota redijt. ſed an̄ lapſū erat in corꝑe eiꝰ ſūma ſanitas vt diciaug. ergo cū ille redire nō poſſet. nō redijſſet eqͣlitas p̄dicta ⁊cͣ. ¶ Cōtra. ſi pͥmi ꝑentes nō peccaſſēt. ꝓpagata eſſet natura hūana ꝙͣtū ad corpꝰ in illa integritate. in quaꝯdita fuit. ⁊ ita eēt ꝓpagata in iſta eqͣlitate virtutū elem̄tariū in qua ꝯdita fuit. ⁊ hoc iuſtū erat. qꝛ vt dicit Anſel. ij. c. de ꝯcep. virgi. tota hūana natura in illis erat. etextra ip̄os nihil erat. ſed qͣ rōe iuſtū erat vt natura illaeſſet ꝓpagata in ſua interitate ī qua erat. ⁊ iuſtū erat vteēt ꝓpagata in illa corruptōe ⁊ in equalitate in qua illaerat. hoc ꝯcludit Anſel. ij. c. de ꝯcep. vir. dicēs ſic. itaqꝫſi nō peccaſſet qualis facta eſt a deo talis ꝓpagaret. itapoſt peccatū qualē ſe poſt peccando fecit talis ꝓpagatur⁊ ex hoc ptꝫ. ꝙ illud qd̓ fuit corruptū in corꝑe pͥmi hoīsn̄ debuit reparari. ſed ip̄a humana natura ſiue corporeain ſua corruptōe ꝓpagari qd̓ ꝯcedimus. Preter hanc ro-

nem. alia eſt hic vt habet̉ Ro. vj. ſtipendiū pct̄i mors. ethoc iuſto d̓i iudicio. ſꝫ ꝙ primꝰ hō peccādo iuſte fuit addictus neceſſitati moriēdi. ad caſū aūt ab equalitate etcarētia illiꝰ ſequit̉ diuiſio ⁊ pugna ip̄oꝝ mixtoꝝ in corꝑe illiꝰ que p̄ꝑant ⁊ diſponūt ad diſſolutōꝫ ⁊ aīe ſeꝑationē. quibꝰ executū eſt decretū diuīe iuſticie de pena debita pctō. dn̄s ergo ꝗ iuſto iudicio decreuit ip̄m ꝓ peccatomorte puniendū. defectū inducentē mortē nō debuit reꝑarare. ne ſic impediret qd̓ futuꝝ decreuerat. Vt em̄ dicitAug. ſuꝑ gen̄. vj. ad lit. tā nō facit deꝰ ꝯtra cauſam ꝙͣ ſine dubio volēs p̄ſtituit. ꝙͣ ꝯtra voluntatē ſuā nō facit. qꝛgͦ nō p̄ſtituit ꝯtra voluntatē ſuā ꝙ eēt cā mortis. nec debet aliquid facere vn̄ mors nō ſequat̉ pct̄m. ꝓpter qd̓ dr̄Gen̄. iij. c. nūc gͦ ne forte mittat manū ſuā ⁊ ſumat de ligno vite ⁊ comedat ⁊ viuat ineternū. emiſit eū dn̄s deꝰ d̓ꝑadiſo voluptatis ⁊cͣ. ¶ Ad primū obiectū in ꝯtrariū dicendū. ꝙ gr̄e imꝑfecte vt que eſt viatoris effectꝰ eſt liberare a dn̄io peccati. nō a defectibꝰ corꝑis. gr̄e aūt ꝑfectevt que eſt ꝯp̄henſoris effectꝰ eſt liberare ab illis. Un̄ aug.ꝯtra Iuli. li. vj. gr̄a ꝑfecta nouū hoīem facit. quādoquidem ꝙͣtū ad corpꝰ attinet ad immortalitatē plenāqꝫ felicitatem ip̄a ꝑducit. Nunc aūt ip̄a ꝑfecte īnouat hoīemquātū attinet ad liberatōꝫ ab oī dn̄io pct̄i. nō quātū attinet ad liberatōꝫ ab oībꝰ mal̓ et ab oī corruptōe mortalitatis qua nūc corpꝰ aggrauat aīaꝫ. ſap̄. ix. ¶ Ad illd̓ qd̓obijcit̉ ſi oppoſitū eſt caꝓpoſiti ⁊cͣ. dicēdū ꝙ veꝝ eſt ẜm ꝙcāe oppoſite ꝯꝑant̉ ad effectꝰ īmediatos ⁊ ꝓprios. vt ſi albēdo eſt cāgregatōis ⁊ nigredo ꝯgregatōis. ꝓpriꝰ aīeffectꝰ pct̄i nō eſt ineqͣlitas corꝑis. ſꝫ deformatō imagīsdei in aīa. cuiꝰ reformatō eſt ꝑ gr̄aꝫ. Uel aliter pt̄ dici. ꝙineqͣlitatis qͣlitatū ī corꝑe ade nō fuit pct̄m cā. inqͣtū eſtſiue erit ꝯpoſitū gr̄e. ſꝫ potiꝰ īqͣtū oppoſitū nat̉ali iuſticie.vn̄ cū n̄ ſit ꝑ gr̄aꝫ natural̓ iuſticie. nec ē reꝑatō illiꝰ ineq̄litatis. Preterea pct̄m nō fuit cā ineqͣlitatis p̄dicte niſimeritoriā. Sil̓r eſt gr̄a meritoria reꝑatōis equalitatis.Quare aūt nō ſtatim adueniēte gr̄a facta eſt reꝑatō plures ſūt rōnes. quaꝝ vna eſt illa q̄ tacta ē .ſ. ꝙ hec ineqͣlitas diſponit ⁊ p̄parat qͦdāmō ad executōeꝫ diuini decreti. cui ꝯtraire nō deceret. Alia ē rō Anſel. p̄tacta. ¶ Adaliud dicēdū. ꝙ deꝰ ē ſūme miſericors ſicut ſūme potensſūme bonꝰ. ſūme ſapiēs. ſed ſicut nō deceret aliqd̓ fieriab eiꝰ poteſtate vel a bonitate qͦ derogaret̉ eiꝰ ſapīe. dicitem̄ aug. ſuꝑ Gen̄. ix. neqꝫ potētia temeraria ſed ſapiētievirtute omnipotens eſt. ſic non deceret aliquid fieri demiſericordia quo derogaretur eius iuſticie. ¶ Ad hoc qͦquod obijcitur ꝙ ſumma eſt quā maior excogitari nonpoteſt ⁊cͣ. Dicendum ꝙ hoc verum eſt: ſed hoc nō intelligitur in ſingulis operibꝰ dei differentibus. in quadamdifferētia erat dei bonitas ſcꝫ ꝙͣtum ad differentiam ineffectu verbigratia in opere incarnationis et paſſioniset in alijs quibuſcunqꝫ ſimiliter dico de operibus miſericordie. in aliquibus em̄ eſt magis diuina miſericordiaꝙͣ in alijs. Unde licet maior poſſet excogitari miſericordia ꝙͣ illa qua reparati fuerunt caſus ade. non propterhoc ſequitur. ꝙ deus non ſit ſumme miſericors. ſummitas enim ſiue habundantia diuine miſericordie non invno effectu ſed in multis quotquot eſſent eſſe poteſt. ſedeſt in voluntate miſerendi. Unde ſicut non ſequitur deus eſt ita bonus ꝙ melior excogitari non poteſt. quecunqꝫ fiunt a diuina voluntate ita bona fiunt. ꝙ non poſſunt excogitari meliora fieri: ita nec ſequitur deus eſtita miſericors ꝙ non poteſt excogitari magis miſericorsergo omnia que de ſua miſericordia reꝑantur. ita reparantur ꝙ nō poſſunt excogitari meliora reparari. deusenim ⁊ ſi ſua ſumma bonitate ſumma miſericordia resreparat. nō tamen ſūme. ¶ Ad aliud dicendum ꝙ glo. illa que dicit ꝙ ſanitas que datur dn̄i imperio tota ſiml̓redit. nō generaliter intelligit̉. ſed intelligitur iuxtanutum diuini imꝑij. ſub hoc ſenſu ſanitas que datur domini imperio tota ſimul redit ſcꝫ ẜm dn̄i imꝑium. quia