¶ Queſtio. lvij. de operemultiplicationis.Einde procedēdūad opus multiplicatōnis. et circa hoquerūtur tria. ¶ Primo rōe eius ꝙ dic̄¶ Anteꝙͣ fenū agri exortū eēt. ſi etiā intelligatur de ſeminibus herbarū ⁊ fructibus lignorū. ¶ Secūdo rōe eius ꝙ dr̄. Non em̄ plueratdeus ſuper terram et homo nō erat qui oꝑaretur eam.¶ Tercio rōe eius ꝙ ſubiūgitur fons aſcededat de terra. quare incipit ab origīe ex ꝑte aquē. ⁊ n̄ ex ꝑte terre.¶ Nembrum primumD primū quo querit̉ rōe eiꝰ ꝙ dicit anteꝙͣfenū agri exortū eēt. ſicut habet̉ in trāſlatōe ſeptuagīta. nr̄a v̓o trāſlatio habet. anteꝙͣ virgultū agri oriret̉ ī terra. Aut enīhoc intelligit̉ de ſeminibꝰ herbarū et fructuū ſiue lignorū. aūt d̓ ip̄is herbis ⁊ arboribꝰ. ¶ Ꝙ rōe ſeminū hͦ videtur. cū em̄ terrā facta ē. grauida erat ſeminū. lignorūet herbarū. et ad facturā terre hoc ꝑtinebat. ſꝫ aliud ē fieri terre. ⁊ aliud herbarū et arboꝝ ex terra naſcentiumgͦ cū in illo die nō fieret niſi qd̓ ꝑtinebat ad terrā grauidā fetuū. nō aliud intelligit̉ cū dr̄. an̄qͣ fenū agri oriret̉niſi ꝙ eēt rō ſeminalis in ip̄a admixta cū aqua. ¶ Sedvidet̉ cōtrariū. ꝑ hoc quod ibidē dr̄. ꝓducat terra herbā pabuli ⁊cͣ. hoc eī nō ad rōem ſeminalē tm̄ ꝑtinet. ſedetiā ad formā herbarū et arboꝝ. nō ergo hoc fuit anteꝙͣfenū agri exortū eēt. ⁊ hoc ex verbis aug. ſuꝑ gen̄. innuitur cū dr̄. ꝓducat terra herbā pabuli ſeminatem ſemenẜm genꝰ ſuū ⁊ lignū fructuoſum. Unde dicit his verbismagis apparet ſemina orta eē ex herbis ſiue lignis. nōaūt illa ex ſeminibus ſed ex terra. preſertim qꝛ et verbadei ſic ſe habent. nō em̄ ait. germinet ſemina in terra herbam feni et lignū fructuoſum. ſꝫ ait. germinet terra herba ligni. vt ſeminās ſemē vt ſemē ex herba. nō herbā exſemine inſinuaret. ¶ Ad qd̓ videt̉ rn̄deri ꝑ hoc qd̓ dīcaug. Aliter nota ē angelis creatura dei. ⁊ aliter nobis.angelis em̄ primordialiter vt ita dicā vel originaliter. ſicut eā deus primitꝰ cōdidit. ⁊ poſt eā cōditōꝫ a ſuis operibus requieuit. nō cōdendo aliꝗd amplius. nobis aūtẜm ꝯditarū rerū adminiſtratōem. iā ꝑ ordines tꝑm. ẜmqua iā deus illis rebus ꝑ ſenariā ꝑfectōem ꝯſūmatis viqꝫ mō oꝑatur. ex ꝗbꝰ verbis dat̉ intelligi. ꝙ cū dr̄ terraerminet herbā virētem ⁊cͣ. hoc attendit̉. ꝙ in oꝑe ꝯditōis herbarū ⁊ lignoꝝ ex terra. nō attendit̉ tm̄ ſeminumgrauidatio. ſꝫ ip̄arū ſpecierū ꝓductio. que habebat in ſrōem ſeminalē. cū aūt dr̄ anꝙͣ fenū agri eēt exortuꝫ. h.intelligitur ẜm curſum nature. quomodo herba ex ſemine producitur naturaliter. et planta ex planta vl̓ ſemīe.¶ Nembrum ſeundumD ſecundum quo queritur rōne eius qd̓ſequit̉. Nō em̄ pluerat deus ſuꝑ terraꝫ ethō nō erat qui oꝑaret̉ eā. Uidet̉ em̄ ꝙ intelligat̉ factura celi ⁊ terre cū herbis includi. p̄ter ea que erāt ī tribꝰ diebꝰ ſequētibꝰ. Nā ſi illaincluderētur. tūc iā erat hō ꝗ ſexto die creatus ē. ꝙ ſi ſicdicat̉. tūc ad quid dr̄ nōdumuerat deus ſuper terraꝫhoc em̄ factū ē poſt oꝑa ſex dierū. ¶ Ad qd̓ dicēdū ꝙ illudur. et homo nō erat qui operaretur eam.negatotum extenditur. vt ſit ſenſus. nondū erathomo operatus terram. vt ſic vtrumqꝫ referatur ad eaque facta ſunt. poſt opera ſex dierum. Unde Auguſt. v.ſuper Gen̄. tanꝙͣ ſi diceret. non ea ſic fecit deus. quemadmodum nunc facit talia. cum pluit et cum operanturhomines. hec enim iam per moras temporum fiunt quetunc non erant cum fecit omnia ſimul. vnde etiam tem-

Membrum terciumD terciū quo querit̉ circa illā lr̄am. Fōaſcēdebat de terra ⁊cͣ. Hic cū incipiat dicere de cā multiplicatōis ⁊ collocatōe hminis ī paradiſo. quare primo incipit ꝗorigine ex ꝑte aque. ⁊ nō ex ꝑte terre. ¶ Ad quod rn̄deaug. ſuꝑ gen̄. Recte ab eo incipit elemēto. ex quo cūcgenera naſcūtur. vel aīalium vel herbarū atqꝫ lignovt agāt tꝑales numeros ſuos. naturis ꝓprijs diſtributos. om̄ia quippe primordia ſeminuꝫ. ſiue oīs caro. ſiuvn̄ oīa frutecta gignūtur. humida ſunt. ⁊ ex humore ccreſcūt. Utrūqꝫ tn̄ dat̉ intelligi. nā ea que fiūt. ex cōxtōe fiūt aque et terre adiūctis alijs elemētis. ſꝫ hec dſunt manifeſtiora. iō de his duobus facit mentōem.nē etiā corpulētie (nō dico corporeitatis) accipiūt ab elemētis iſtis prīcipaliter. ſꝫ terra ē vn̄ plus accipiūt de nteria. humor v̓o qui ē ex aqua ē. vn̄ plus accipit̉ ml̓tiplicatio. ¶ Sed quia duplex ē humor. vnus qui deſcenex nubibus aeris. alius qui orit̉ in terra. pōt queri. qure cām ml̓tiplicatōis deſignat penes fontalē hunprimo ⁊ nō penes pluuialē. cū videamus mō manifeſticāꝫ ml̓tiplicatōis eē ex humore pluuiali. ꝙͣ fontali ī vnuerſa terra. ¶ Pret̓ea. cū fit humor pluuial̓ fit miim terre irrigatio. vn̄ magis videat̉ ꝯuenire a prīcip¶ Ad qd̓ videtur dicēdum. ꝙ cū nō legat̉ de pluuia niſi cū introductū ē diluuiū. nec de arcu ſiue iride. niſi ī ſiꝗnū recōciliatōis. videt̉ quodāmō in penā poſt pluuiaꝫintroducta. pluuia aūt fit ex vapore aquoſo eleuato īnubibus. In vapore aūt ē queda ꝯfuſio elemētoꝝ. vnointroductio vaporis videt̉ eē ſignuꝫ ꝯfuſionis creaturhumane. que iā venerat in ꝯfuſionē peccatoꝝ: priuerat aer ſerenus ī ꝯditōe operū primoꝝ. ſꝫ poſt factusnubiloſus: recto gͦ ē primo facta multiplicatio ex humre fontali. irrigāte ſuꝑ faciē terre. Si cui aūt videt̉ prfuiſſe pluuia. licet de hoc nō faciat mentōem ſacra ſcriptura. nihilominꝰ oportet eū intellige̓ primo. ꝙ huraquoſus inbibatur terre. an̄qͣ fiat vapoꝝ eleuatio. ⁊ cōſequēter pluuiaꝝ deſcenſio. Ꝙ em̄ dicitur ligatō aqurū. vt nō pariter erūpant deorſum. nō videt̉ ad priſtatum referri. ¶ Suppoſito aūt ex ſcriptura. ꝙ humcaquoſus qui ī terra orit̉ ſit prīcipiū irrigatōis prime: pꝰqueri quare dicat̉ eē fontalis. cū ex ꝯditōe operū ſex dirū habeamꝰ. ꝙ aque inferiores ꝯgregate ſunt. ⁊ ꝯgrectōes dicte ſunt maria. Un̄ videt̉ ꝙ irrigatio totius tere ſit ex illis maribꝰ. mare em̄ accipit̉ cōmuniter ꝓArgatōe aquaꝝ dulciū ⁊ amaraꝝ. ꝗd ē gͦ ꝙ dic̄ fonsdebat ⁊c̄. ¶ Itē ſuppoſito ꝙ fons ẜm rōeꝫ aliquā fontirrigaret. cū nō videat̉ de alio fōte facē̓ mentōem. niſiillo fonte paradiſi. ꝗ diuidit̉ ī quatuor capita. videt̉ inpoſſibile ꝙ totam ſuꝑficiē terre irrigauerit. cū nō lede illis quatuor capitibꝰ. niſi ꝙ ꝑ terras currūt detenatas. ⁊ illas irrigēt: alie v̓o ſunt terre ad quas nō extedit̉ eaꝝ irrigatio. Si v̓o fuerit aliꝰ fons maior illo. miꝫē vbi mō ſit. Si em̄ obſtruſus ē ꝓpter primoꝝ ꝑentūcatū. videret̉ alicubi ī ſcriptura fieri mētio d̓ iſta obſſione. ¶ Preterea. multiplici genere peccati peccauit hoan̄ diluuiū. ⁊ tn̄ nō legit̉ ꝙ an̄ diluuiū fuit aliud geirrigatōis. gͦ relinquit̉ ꝙ ſi obſtruſus eēt. hoc nō cetpeccatū primoꝝ ꝑentū. ¶ Ad qd̓ pōt dici opinādo. vtillud qd̓ introducit aug. dicēs. ꝙ potuit ꝑ fontē intellocceanꝰ. inqͣtū ꝑ diuerſas ꝑtes ramis ſuis extendit̉. etdiuerſi ſunt meatus ſubterranei. ꝑ quos fiūt excolatōesigabat ꝑadiſuaquarū. cuius vnꝰ ramus fuit fons ꝗ⁊ dr̄ fons irrigare ſuꝑficiē terre. n̄ ꝙ irndauerit ſupeeā. ſꝫ ꝙ ī maiori ꝑte irrigauerit. vel qꝛ dixit fons aſcedbat ⁊c. ⁊ n̄ dr̄ vnꝰ fons pt̄ intelligi. vt vniuerſaliter ꝯprhēdat̉ oīs fons ſiue aqueductꝰ. Unde aug. ſuꝑAliip̄ius abijſſi magnitudinē. ea ꝑte excepta q̄ mareuidēti amplitudine aqͣ maris fluctibꝰ teras ambit. ijea ſola ꝑte quā recōditis finibꝰ terra ꝯtinet. vnde ſe oēs