Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſit amittere. nec aliud ſit habens id habet̉. formaiſta ſit ſimplex erit ꝯpoſita. altero duoꝝ modorum: ſꝫ eſt ex alijs ꝯſtituta. nec alio poſita ad cōſtituendū terciū. eſt ꝯpoſita. Propter addendū eſtvt ꝯpoſitū etiā dicat̉. tm̄ vno duoꝝ modoꝝ ſupradictoꝝ: ſꝫ cuiꝰ eſt depēdens ab alio. intellectꝰ dependetab intellectu: licet ꝑtes habeat. nec pars alteriꝰ ſittn̄ nihilominꝰ ꝯpoſitū dicet̉. ꝓpter ſui depēdentiā in eſſe intellectu. Accipiendo ꝯpoſitū aliquo triū modoꝝ.dicet̉ oīs creatura ꝯpoſita. nec alio modo pōt intelligi. Et querit̉ ſi ſit vniuerſalior ꝙͣ illa. ex materiaforma vel? videt̉. Om̄e em̄ creatū habet in ſe vtpoſſit reciꝑe ab alio. vt poſſit age̓ in aliud. vel eſt illuda quo eſt potētia recipiēdi. vel ē illud a eſt potētia agēdi. Sꝫ qd̓ habet in ſe vtrūqꝫ eſt ꝯpoſitū ex his: ꝯpoſitio iſta extēdit̉ intātuꝫ. quātū illa ꝯpoſitō que ē. ex quo ē qd̓ eſt: ſunt equalis ambitꝰ. Itē in li. de articulisfidei. materia forma ē ex materia forma: a quo v̓o eſtpotētia recipiēdi. ē materia. a quo hꝫ potētiaꝫ agēdi eſtforma: eſſe creatū eſt materia vel forma vel ꝯpoſituꝫ.illaꝝ ꝯpago tria prorſus diuerſa ſūt. que ī cuiuſlibꝫ ſubſtātie creatōe exigūtur. Cōtra. eſt idē qd̓ eſt materia quo ē materia. ſil̓r qd̓ ē forma quo ē forma: ergohec ꝯpoſitō vniuerſalior ē illa. Pret̓ea ꝯpoſitō materie forme ratōe vtriuſqꝫ ꝯponētiū. videt̉ habe̓ ſil̓itudinem ī primo. In nulla em̄ re poſſumꝰ dice̓ idem ē forma materia. ſicut dicit̉ idē ē quō ē qd̓ eſt: aliquaueniētia ſit in illa ratōe pͥmo: in hac v̓o non ſit. priorerit ꝯpoſitō eiꝰ qd̓ ē a quo ē. ꝙͣ materie forme. Adqd̓ obijcit̉. ꝯueniētiore prior naturalit̓. ꝯpoſitō exeſt qd̓ eſt: ꝙͣ materie forme. ſicut iam dictū eſt. Adobiectū aūt in cōtrariū dicēduꝫ ē. licet materia forma qd̓ ē ex his. extendat̉ ad oīa: nihilomīꝰ tn̄ aliapoſitō eſt vniuerſalior. qꝛ ſe extēdit ẜm quēdaꝫ modumad ea ſunt materie vel forme ẜm quē modū dicimꝰmaterie forme in forma vel in materia. Preterea maioris vnitōis ſūt qd̓ ē quo ē. ꝙͣ materia formavnū em̄ de altero dicit̉. qd̓ non eſt reꝑire in materia informa. vt forma dicat̉ de materia vel ecōuerſo. Etquerit̉ ẜm quā ratōeꝫ accipiat̉ dignitas iſtiꝰ ꝯpoſitōis.ad qd̓ dicendū. nulla alia ꝯpoſitō habet ꝯponētia inaliqua ratōe. ẜm quā poſſunt cōuenire diuine eēntie. ſic̄eſt in ꝯpoſitōe materie forme: neqꝫ materia formaꝯueniūt primo. ſimilit̓ ꝑtes diffinitōis ꝯueniūt pͥmo. ita de alijs generibꝰ ꝯpoſitōnū. magis elōgant̉: ergohec ſola ꝯpoſitō nobilior ē alijs ꝯpoſitōibꝰ. In pͥmo em̄eſt reꝑire qd̓ eſt quo eſt. licet ẜm ratōeꝫ ꝯpoſitōis.deſcēdit ab idemptitate eiꝰ om̄imoda eſt cuꝫ eo quoeſt. differentia prima huiꝰ ab illo. Sed obijcit̉ nōneeſt. p̄dicat̉ de eo qd̓ eſt: dicit̉ homo ē homo. aut lapiseſt lapis ita de alijs: eſt ibi idēptitas: ī quo differta primo? Itē ſicut habet̉ in li. de articul̓ fidei. materiaforma hoꝝ ꝯpoſitō. ſunt veſtigiū trinitatis. Unde dicitur ibidē in vna eadēqꝫ ſubſtātie creatōne trinus effectus. vno eodēqꝫ actore ſcꝫ trinitate ꝓducit̉. poſt ſeꝗt̉licet in cuiuſlibꝫ ſubſtātie creatōe. materiā patri. formāfilio. ꝯpoſitōeꝫ ſpūiſancto poſſet ordo ꝯgruꝰ deſtinare.tamen in qualibet triū tota trinitatē neceſſe eſt operariEx quo videt̉. illa ꝯpoſitō ſuis ꝯponentibꝰ. reꝑiat̉in primo ẜm exemplaritatē: ſicut quō eſt qd̓ eſt. ſuapoſitōne reperiūtur in primo ẜm exemplaritatē. Adrimū dicendū. licet quo eſt. ẜm quēdaꝫ modū dictuꝫpredicetur de eo qd̓ eſt. ita ſit ideꝫ. illi quo eſt: tamen ſẜm ſeip̄m accipiat̉. eſt idem eo qd̓ eſt: vt homoeſt ſua humanitas. In diuinis aūt quocūqꝫ modo accipiatur hoc eſt idem. vt deus eſt deitas pater eſt paternitas. ita de alijs. Ad ſcd̓m dicendū eſt. eſtcedendū ꝯpoſitōeꝫ eſſe exemplariter in deo. nec ꝓprie repreſentat̉ ibi trinitas em̄ dicimꝰ materiā ꝯuenire patri: nec forma ꝓcedit a materia ſicut filius ꝓcedit a patre. Unde extraneo modo facta eſt illa adaptatio trini-

tatis create ad increataꝫ. Quod ſi etiam aliquo poteſt ꝯuenire. ſic tamen ſicut de eſt qd̓ eſt idēptitate hoꝝ. Nam hec inueniūtur in ip̄a ſubſtantia dei ẜmſe accepta. cointellectis perſonis: illa v̓o nullatenusdatur ītelligi niſi perſonis cointellectis. vt materia ratione potentie ſit veſtigium ſumme potentie que approprietur patri. forma v̓o ratione actus ſit veſtigium ſumme forme. compoſitio v̓o ratione ordinis ſit veſtigiumſumme bonitatis: ſed ab expoſitoribus ſacre ſcripturequi multas numerant trinitates in creaturis. que ſuntveſtigium ſumme trinitatis. non inuenitur hec trinitaspro veſtigio. Articulus quartus.D quartum quo querit̉ vtrum ratio componibilis conueniat omni rei. aut ab aliqua remoueatur. ſic videtur. Nulla enim res eſtque non cedat in rationem alicuius vnius. ſed vnuꝫ dicitur multipliciter: ſed qd̓ cedit in rationem vniꝰ ceditin ratōnem ꝯponibilis. ergo quelibet res cedit in rationem ꝯponibilis. Item ſi illud de quo minus videturcedit in ratōnem ꝯponibilis. illud cedet quo magisvidetur: ſed magis cōueniunt creatura creatura ꝙͣ creator creatura: ſed creator creatura cōueniunt ad rationem vnius. ẜm xp̄c in duabus naturis eſt. creatura creatura magis poſſunt conuenire vt ex illis fiatvnum. Contra. duo que ſunt ī actu. erunt aliquahora vnū in actu. actus em̄ diuidit: ergo ex ſubſtantijsſunt in actu. erunt vna ſubſtātia. ergo eſt quodlibet quolibet ꝯponibile. Item totū pars ꝯponūturſed quod eſt ꝯponibile pōt habere ratōneꝫ ꝑtis. ergo qꝛhabet ratōneꝫ totius eſt ꝯponibile: ſed res ꝯpleta hꝫratōeꝫ totiꝰ. eſt ꝯponibilis. Iteꝫ om̄e a remouet̉ratō poſſibilis ad aliud. remouet̉ ratō ꝯponibilis. ſꝫ diuina eēntia ē a remouet̉ ratō poſſibilis ad aliud. diuina eēntia ē ꝯponibilis: ergo oīs res ē ꝯponibil̓. Ad qd̓ dicēduꝫ. ꝯuenit om̄ī rei ratō ꝯponibilisvt ex eo fiat aliqd̓. hoc maxīe ręmouet̉ a diuina eēntiaque ē ꝯpletiſſima. Nec ē ꝯtrariū xp̄c ē vna ꝑſona ī duabus naturis. em̄ ex illis duabꝰ naturis ꝯſtituit̉ ꝑſona. nec diuīa natura poſſibilis ē ad illā ꝑſonā. ſꝫ huma natura indigēs erat ꝑfectōne poſſibilis erat: neutra tn̄ erat ꝑs. ꝑſona em̄ in ſe ſimplex eſt cōpleta. Et ſiobijciat̉ in cōtrariū ꝯueniūt in illa. Rn̄dendū hoc eſt ad ꝯſtituēdū. ſꝫ que priꝰ erat in vna natura. deinceps ſubſiſtēt in duabꝰ naturis. Unde ī ioh̓e damaſdicit̉ ꝯpoſitū. Ad aliud dicēduꝫ. licꝫ vnū dicat̉ ml̓tis modis. tn̄ ex quibuſcūqꝫ fit quodcūqꝫ: exceptovno qd̓ vniuerſuꝫ dicit̉. eſt quelibꝫ creatura ordīat.ad ꝯpoſitōꝫ alicꝰ vniꝰ. Creat̉e em̄ ſūt ī ſe ꝯplete actu ordināt̉ ad vlt̓iꝰ ꝯplemētū: nihilomīꝰ tn̄ relata ad creatorē poſſibilitatē habet vt de ea fiat quod vult. Queſtio tredecīā de mutabilitate creaturarum.Rocedendū eſt adqueſtionē de mutabilitate. In pͥmorēdū vtꝝ mutatō dicat̉ equoce an̄ vniuoce pͥmo exitu ī dr̄ creatō exitu ꝯſeq̄nti dr̄ ꝯditō. ꝓut res exit de potētia ī actū. Scd̓o vtꝝ oīs creat̉a ſit mutabil̓:aut q̄dā mutabilis q̄dā īmutabilis. Tercō vtꝝ creatura ſit mutabil̓ ī oīno de eſſe. ſic̄ de eſſe in eſſe. Quarto vtꝝ deꝰ poſſꝫ ꝯferre creature oīmodā īmutabilitatē. videlicꝫ vt eēt īmutabilis ẜm naturā.Nembrū primū.Irca pͥmū ſic. mutatō ē oīno īnihil habꝫ ꝯmū. Mutatio v̓o ē de in eſſe habꝫ aliquid ꝯmū. ẜm qd̓ dicitur