horum creator videri. Et ꝙ ſe non manifeſtat intellectuinoſtro ẜm ſubſtantiam. hoc non eſt ex parte ſui. ſed ꝓpternoſtrum defectum: ⁊ ſic dicit ph̓us. ꝙ intellectus noſterſe habet ad manifeſta nature ſicut viſus noctue ad lumēdiei. ¶ Quod auteꝫ dicunt Dyo. ⁊ Dam̄. duplici ratōnepoteſt attendi: tum quia priora non habet. nec aliquammultitudineꝫ ẜm ſubſtantiam ẜm quam cognoſcat̉ quideſt diffinitiue: tum quia via ratiocinatōnis vel cognitionis humane: ꝓpter defectum ex parte noſtra. ⁊ excellētiam ex parte ſua. non peruenit̉ ad cognoſcendum quideſt. ſed quid non eſt: ⁊ qm̄ eſt cauſa ſeu principiū. ¶ Adrationeꝫ v̓o de modis attributionum. reſpondendū eſt.ꝙ modi attributionū in creaturis. non ẜm illum modūattribuūtur principio primo. ſed ſicut dicit Boe. in lib.de trini. Omīa predicamenta preter ad aliquid. cum addeum referuntur. ad predicatōneꝫ ẜm ſubſtantiam conuertuntur: ⁊ ideo lꝫ attributōnes ille ẜm moduꝫ quo cōueniūt creaturis. non conueniūt principio: conueniunttamen aliquo modo: dicūt .n. diuinam ſubſtantiā aliꝗdcointelligendo. nullam auteꝫ rei compoſitōeꝫ circa ip̄mprincipium deſignando. Cognitōne v̓o que eſt per gratiam. lꝫ non cognoſcatur in preſenti facie ad faciem: cōgnoſcitur tamen per ſpeculuꝫ in enigmate. ⁊ quodā etiāmodo cōmuni. hoc dicitur ꝓpter donum ſapientie. quodeſt cōmune vie ⁊ patrie. lꝫ etiam hec cognitio non perueniat ad ipſam eſſentiam ẜm ſeipſaꝫ. ſed per veſtigia ī creaturis per imagineꝫ in intellectuali creatura. per ſimilitudineꝫ in ipſis gratijs ſiue donis gratiaꝝ.MMembꝝ ſecundūEcundum membꝝ huius queſtionis. vtrūſint plura principia ẜm ſubſtantiaꝫ. habettres articulos. ¶ Primus. v. ſint duo prīapͥncipia vnuꝫ boni ⁊ alteꝝ mali. ¶ Secūdꝰvtꝝ ſint duo principia. vnū boni ſpiritualis alterū bonicorporalis. ¶ Tercius. vtꝝ boni corꝑalis ſint duo principia. ſcilꝫ opifex ⁊ materia quorum neutrum eſt ab ali¶ Articulus primusIrca primuꝫ ſic obijcit Io. dama. ꝙ non ſintduo principia. Contraria ſunt adinuiceꝫ. bonū ⁊ pernicioſum. ⁊ ſuinuicem corruptiua.Si ergo ſunt in ſeinuiceꝫ: non erunt ſubſiſtentia. Si v̓onon ſunt in ſeinuicem ſed diuiſa: quis eſt qui regiōꝫ ſingulo diſtribuit: ⁊ ſi alius eſt qui diſtribuit: illud magiserit principium. ¶ Itē neceſſe eſt alterum horum vel tangere ⁊ corrumpere ſeinuiceꝫ. vel eſſe medium in quo neqbonum neqꝫ malum eſt. ⁊ non tunc tm̄ duo principia ſedtria. ¶ Item neceſſe eſt alterum horuꝫ vel pacificare. qd̓id quod malum eſt non poteſt. quod enim pacificat n eſtmalū. vel preliari. quod id quod bonū eſt nō pōt. qd̓ preliatur .n. nō eſt finaliter bonū. ¶ Iteꝫ quod malū ē quidēpreliari. quod aūt bonuꝫ eſt. nō ex aduerſo preliari ſed amalo corrumpi vel ꝯtriſtari ſemꝑ ⁊ malū pati. quod n̄ eſtboni: vnū gͦ eſt ab omni malicia exutū ⁊cͣ. ¶ Iteꝫ Aug. īli. de moribꝰ manicheoꝝ. Principiū primū boni ē ſummū bonū. ſꝫ ſummū bonū nō pōt eſſe ſummū bonū niſi ſitincōmutabile. impenetrabile. ⁊ inuiolabile ⁊cͣ. Si .n. deeſſet aliqͣ boni ꝯditio. nō eēt ſummū. qꝛ intelligeret̉ meliꝰtali aūt nature noceri nullatenꝰ pōt: malū aūt dicit̉ eo ꝙnocet ſeu nocere pōt. ¶ Preterea. cū ſit ſummū bonuꝫ.eſt ſumme potēs: gͦ ꝯſeruare pōt om̄e quod ꝑtinet ad regnū ſuū. ⁊ hͦ eſt regnū lucis ſicut dicūt maīchei: gͦ poteſtꝯſeruare om̄e illud quod eſt in regno lucis a nociuo. Etꝗa ſumme bonū vult ꝯſeruare ⁊ nouit: gͦ in effectu erit cōſeruatio: nō gͦ malū ſiue prīcipiū mali. nocebit regno boni. neqꝫ nocebit regno tenebraꝝ. corruptio .n. nō eſt in ſeipſa. ſꝫ in aliquo quod corrumpit: malū aūt ē corruptio.

gͦ nō ſe corrumpit. cū corruptio nō corrumpat corruptōꝫ.Regnū gͦ tenebraꝝ ſi om̄i bono caret (vt dicūt maīcheicorrumpi nō pōt. gͦ nec ei noceri: nō gͦ malū eſt. cuꝫ nullinoceat: gͦ nō ſunt duo principia .ſ. boni ⁊ mali. ¶ Item ſieſſet primū principiū mali. e diuerſo diuidens ꝯtra principiū boni: eēt ſumme maluꝫ. ſicut eſt ſumme bonū. Sedſummū bonū eſt. ꝙ nihil poteſt habere de ſuo oppoſito. gͦecontrario ſumme maluꝫ diceret̉ quod nihil haberet velhabere poſſet de ſuo oppoſito. Nā ſi haberet: quo ad hocdependeret ab ipſo. ⁊ ita nō eſſet equalit̓ principiū. Sedimpoſſibile eſt eſſe ſic ſumme malū. nihil .n. hr̄et de eſſe. gͦoīno eēt n̄ ens: gͦ nō haberet rōneꝫ principij. ¶ Itē malunō eſt ẜm eſſentiā ſꝫ ẜm priuatōeꝫ dictum. pͥuatio v̓o nōeſt nec intelligit̉ ſine eo cuiꝰ eſt priuatio. Qd̓ auteꝫ pͥuat̉bonū eſt. gͦ malū dependet a bono: ⁊ ſumme malū nō pōteſſe. cum ſit priuatio. qn̄ habeat aliquid boni. gͦ dependꝫa bono: gͦ nō eſt equaliter principiū cum ſumme bono.¶ Prete rea. augꝰ. in encheri. ex bonis mala orta ſunt. ⁊niſi in bonis nō ſubſiſtūt. gͦ malū dependet a bono. gͦ vtprius ſumme malū nō eſt equaliter principiū cū ſummebono. ¶ Forte dicet̉ ſupradicte rationi ꝙ ſumme maluꝫnō nocet. vel corrumpit. vel aduerſat̉ ſumme bono. ſꝫ alicui bono inferiori: ꝓpter quod ſic pōt obijci. qͣntūcūqꝫ ſitmalū quod dicit̉ ſumme malū. pōt tolli a ſumme bono.Sūme .n. bonum eſt ſumme potens. potentia .n. bonū ē.gͦ ſumma potentia ad ſummū bonū ꝑtinet: ſꝫ magis eſtimabit̉ potēs. quod plus mali pōt tollere. ꝙͣ quod minꝰgͦ ſumme potēs. ſumme malū pōt tolle̓. Naꝫ alit̓ magispotēs intelligeret̉. ⁊ ita magis bonū: cū gͦ ſumme maluꝫn poſſit tollere niſi de inferiori bono. ⁊ ſumme bonū poſſit tollere quodcūqꝫ malū. nō erūt ſumme bonū ⁊ ſummemalū equaliter principia. ¶ Item ꝙ nō ſit principiū ẜmmodos prīcipij in prima ph̓ia dicti ſic argui pōt. Dicit̉enī vno modo initiū ex quo primo mouet̉ aliꝗd. vt prīcipiū longitudinis. Sꝫ hoc mō non dicet̉ principiū mali.principiū .n. longitudinis determīat aliquā ꝑteꝫ entis. ⁊ita nō eſt oīno ſine bono: vtpote ſi dicat̉ pūctus prīcipiūlongitudinis vel ex quo fit motus. Iteꝫ dicit̉ principiuꝫde quo facilior eſt diſciplina. nec hoc mō malū eſt principiū. cū ꝑ bonū cognoſcat̉. Dicit̉ etiaꝫ principiuꝫ ꝑs materialis vt fundamētū domus. nec ſic eſt principiū. quiaex entibꝰ ꝯponit̉ ens. Etiaꝫ dicit̉ principiū ex quo fit initiū motus. vtpote cauſa efficiēs. verbi gr̄a. filius a parētibꝰ. ⁊ lis ab odio: nec ſic dicit̉ principiū. qꝛ mali nō ē cāefficiēs ſꝫ deficiēs. Dicit̉ etiā principiū ꝓpter cuiꝰ volūtateꝫ mouet̉. ⁊ hec eſt cā finalis inqͣtū mouet efficientem.Hec aūt remouet̉ a malo: finis .n. ⁊ bonū idē ē ī ſub̓a. qͦmalū n̄ ē principiū in rōne finis ſeu cauſe finalis. Dicit̉etiā pͥncipiū ex qͦ ſcit̉ res primo. vtpote rei cā. nec ſic malū eſt principiū vel hꝫ: malū .n. ē incauſale vt dicit Dyo.in li. de di. no. Concludit̉ gͦ ex iā dictis. ꝙ malū n̄ ē pͥncipiū ẜm modos iaꝫ dictos. ¶ In ꝯtriū ſic obijcit̉. Bonuꝫ⁊ malū ſunt genera alioꝝ. h̓ aūt nō videt̉ dici niſi diuerſoꝝ ſint principioꝝ. nō n. ſic dicūt̉ genera ſicut ſubſtantia ⁊ qualitas. ¶ Iteꝫ dicit̉. xij. math̓. Non poteſt arbormala. ibi dicit glo. non poteſt ex bono naſci malum. vl̓ exmalo naſci bonum: ⁊ alia glo. nihil medium. quin boniactoris tm̄ ſint bona. ⁊ mali mala. ¶ Item bonuꝫ ⁊ malum ſunt oppoſita. oppoſita habebunt principia. ꝙ ſi vltimo eſt ſtare in idemptitate principij. boni auteꝫ ſit ſummum bonum principium. ergo erit ⁊ mali. quod non eſtvnum. Unde. iij. Romano. Qui infert iram glo. ibi: illiꝰrei deus vltor eſt cuius actor non eſt. id eſt iniquitatis.quam deus poteſt punire non facere. ¶ Item Auguſti. īlibro. lxxxiij. q. Omne quod deficit ab eo quod eſt eē. deficit ⁊ tendit in non eſſe: deficere autem maluꝫ eſt. eſſe autem ⁊ in nullo deficere bonum eſt. At ille ad quem nō eēnon pertinet. non eſt cauſa deficiendi: boni ergo tm̄ cauſa eſt. malū aut factum eſt. ergo habet aliqd̓ pͥncipiū. ⁊ n̄idem cum bono: ergo mali ⁊ boni ſunt duo principia.