Capitulum. XIX.

patuit ī ꝓtomartyre Stephāo. Nā doctoresindeoꝝ nō poterāt reſiſte ſapīe ⁊ ſpiritui qͥ loq̄bat̉ per eū: vt ſcribit̉ Actu. vij. Et conſiſtit iſtagratia in cognitiōe ⁊ locutione alta et ꝓfundaordiuinis ⁊ ſubſtantijs ſeparatiſ habita non ꝑexercitiū hūanuꝫ vt vacantes methaphyſice ⁊theologie: ſed a deo īfuſaꝫ: ꝓut habuerūt apoſtoli: qͥ erant prius piſcatores idiote: ſed miſſoſpiritu ſācto per gratiā iſtam loq̄bant̉ magnalia dei: ita vt ſtuperēt omnes etiā rabite eoruꝫEx hac gratia Ioānes eructauit illud. In pͥnpio erat v̓buꝫ. Hoc īquit. Hiero. doctꝰ platoextiuit. Hoc demoſthenes eloquēs ignorauitq̓ Ioānes piſcator īdoctꝰ edocuit. Quibuſdam tamen ſanctis doctoribꝰ vltra ſapīam diuinoruꝫ: ex eminēti ingenio et laborioſo ſtudio:acquiſitā credit̉ ⁊ iſta gratia ſapiētie ſuꝑadditavt. b. Augu. Ambro. Hiero. Grego. magnohome de aqͥno. ¶ Hac gr̄a ſapiētie plena fueata Maria in ꝯtemplatiōe eternoꝝ. Ip̄aenim beata Maria ſecūdum Albertuꝫ viderepotuit ſpiritū īcreatū ꝑ ſpeciem ꝓpriā: ergo etiēlibet alium ſpiritū. Cum enim dicat. beatusrego. de beatis. Quid eſt qd̓ non videāt: quilēteꝫ omnia vidēt̉: ⁊ ip̄a videat vidētem oīa:lviditōnia ⁊ angelos ⁊ animas ſeparatas ⁊as rerū. Dicit enī damaſcenus de beane. a nullo illuſtriū vincitur .i. ſāctoruꝫſ. in gratijs cōceſſis ⁊ ſpiritualibus bonis. Sꝫpaulus ī raptu ſcribit̉ vidiſſe diſpoſitionē celeſtis hierarchie: ⁊ beato dionyſio reuelaſſe. Erto ⁊ beata maria vidit ſtatū angelorū ⁊ triumhantis eccleſie. Propterea ph̓s dicit ꝙ intellectus cognoſcit oīa propter ſe ipſū agnoſcendū. Quicqͥd aūt eſt ſecundū naturaꝫ cognoſcitiuum alicuius cognoſcit illud niſi īpediat̉. Illa aūt īpedimēta ad cognoſcendū ſecundū beaIuguſtiuū ſūt fantaſmata corporaliū aīe ꝑrē cōglutinata: quibꝰ abſtractis anima ſeipſā videt. Sed ab his anima beate virgīs pohere ergo potuit ⁊ ſe ipſā vider̄ ꝑſpeciē ꝑiā. Idē philoſophus dicit: ꝙ omdifficillimorū eſt aliquā fidē accipere deanima: Et ītelligitur de anima ſecundū ſubſtātiam ſuā. Operationes enī eiꝰ ⁊ potētias. ſuas⁊ accidētia eius nō eſt difficillimorū cognoſcere. Si ergo cognoſcere animā ī ſe per ſuā ſpeciē ē de numero difficillimoꝝ. ergo ē ⁊ de numero cognoſcibiliū: gͦ ēt ſecunduꝫ philoſophum.Qui nō habet gratiā: poſſibile ē animā cognoſcere ꝑ ſpeciē ſuā propriā: licet difficulter. Sꝫiſta difficuſtas ammouetur ꝑ abſtractionē a fātaſmatibus corporalibꝰ. Et iſta abſtractio fuitcompletiſſima ī cōtemplatiōe beate v̓ginis: ergo ipſa vidit aīas ⁊ ſpūs in ſua cōtēplatione: etſubſtātias corporaliū. Propterea intellectusꝑ cognitionē creatorū vēit ī cognitioneꝫ primi

principij ſecūdū ꝙ ē canſa omniū: ⁊ ſuſcipit ī ſeīpeciē ītelligibilē ab ipſo. Et intellectus iſte acquiſitus ī anima oīa facit ī anima: eo ꝙ dr̄ intellectus agens vniuerſaliter facere: nō tamē cōplete habet hiꝰ ītellectus agens: ſed habet diſpoſitionē quandā fluētē a prima cauſa: que dicitur lumē illuminās intellectū poſſibilē. Et ſiq̄ratur. cū ītellectꝰ ſit nobiliſſima pars animeꝑfectiſſime cognoſcēs minus īdigens exteriori adminiculo qͣꝫ alie partes anime: quare īdigeat hiª lumine. Senſus aūt et fantaſia minime hoc indigeat? Dici oportet: ꝙ nō īdiget huius lumīe ad cognoſcēdas ſpecies ītelligibilesq̄ pͥus ſūt fātaſmata: qꝛ ſic eſſet debilioris ⁊ minoris potētie qͣꝫ ſēſus ⁊ fātaſmata. Sed īdigethiꝰ lumīe ad cognoſcēdū talia: q̄ ſūt occulta neͣq̄ nō poſſūt apprehēdi ſēſu vl̓ ſātaſia: cuiuſmōiſūt ſubſtātie q̄ ī rebꝰ naͣlibꝰ ſūt rebꝰ fātaſmata faciētibꝰ: Ipſe vero fātaſmata minīe facere poſſūt: Et huiuſmōi ſūt ſubſtātie ſeꝑate: vt āgeli ⁊anime ſeꝑate: qͣrū cognitiōe ītellectꝰ īdiget̉ talilumīe a pͥmo pͥncipio infuſo: ⁊ ad cognitionemipſiª pͥmi principij. Et ad hoc veꝝ ē qd̓ dictū eſtqͣꝫtū ad cognitionē taliū ſpecieꝝ: qꝛ ſicut facit lumē potētia colores actu colores: ita huiuſmōilumē īpreſſū ītellectui a primo principio facithuiuſmōi ſpecies occultas potētia ītelligibilesactu intelligibiles. Et ex his patet: ꝙ etiaꝫ philoſophiee ꝓcedēdo poſſibile ē aīam exiſtentē īcorpore: ſpiritus ⁊ ſpiritualia ⁊ ſb̓as corporalium videre ēt ſine preſētia gratie. Ergo multofortius aīa beate v̓ginis eleuata ⁊ abſtracta plenitudīe gratie. ¶ Hac ſapientia gratia gratisdata de diuinis magnifice locuta eſt cōponēscāticuꝫ illud. Magnificat aīa mea dn̄m. Hacſapiētia freta docuit apoſtolos ſapientiſſimosde ml̓tis myſterijs fidei ⁊ ſecretis diuinis poſtaſcēſionē filij. Et quid mirū ſi ſapiētiſſima oīuꝫfuit: que fuit mater xp̄i: qͥ ē dei virtꝰ ⁊ dei ſapiētia ſecūdū apoſtoluꝫ. Et multi ẜmones ī librisſapiētalibꝰ qͥ loquūtur de ſapiētia ꝓprie: trāſūptiue eccleſia attribuit btē marie: vt illud. Ecc̄i.xxiiij. In oībus requiē queſiui. Et prouer. x..§. II.Dn̄s poſſedit me. Et multa alia.PoDe gratiaſcientie qulatp̄s ſcientiā a deo dicēs. Scientiā doce me. Etad quem finem ſubdit: vt diſcā iuſtificationes..ſ. facere ea que habēt iuſtificare obſeruātia .ſ.mandatorū: ⁊ oꝑatio virtutū. Nam vt dicit. b.Ber. Sūt qui ſcire volūt vt ſciat̉: ⁊ vanitas eſtglorie. Sūt qui ſcire volūt vt ſciāt: ⁊ curioſitasē. Sūt qui ſcire volūt: vt lucretur: ⁊ cupiditasē. Et ſūt qui ſcire volūt: vt edificēt ſe vel alios:charitas ē. Conſiſtit autē hec ſcientia. prout ēgratia gratis data in hoc ꝙ ſciat quis eloquid̓moribus ⁊ naturalibus rebus et artibus libeI 3