Capitulum .I.
⁊ ꝑmanētia eternitatis. Pro declaratiōe pͥmiſciēdum ẜm. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxi. ar. i. ꝙ dona ſpūſſancti ſūt q̄dā habituales diſpoſitionesanime: qͥbꝰ aīa ē ꝓmpte mobil̓ a ſpū ſancto. Inter ceteras aūt motiōes q̄ ſūt a ſpū ſancto: mouet ſpūſſāctꝰ ad hͦ ꝙ affectū quēdā filialē habeamus ad d̓euꝫ vt pr̄em: ẜm illud apl̓i Ro. viij.Accepiſtis ſpm̄ adoptōis filioꝝ dei: in qͦ clamamꝰ abba pr̄. Pietas gͦ ẜm ꝙ cultū .i. reuerētiaꝫexhibet deo ꝑ inſtinctū ſpūſſancti ē donū ſpūſſancti. Pōt aūt ꝯſiderari excellētia huiꝰ doniquātū ad tria .ſ. quātū ad ſuā regulā: quātū adſuā dr̄am: ⁊ quātū ad efficaciam ſeu vtilitatem.Quātū ad pͥmū certum ē: ꝙ quāto regula dirigēs ē nobilior: tāto actꝰ illa regula regulatꝰ etmēſuratꝰ ē nobilior. Sꝫ v̓tꝰ accipit ꝓ regula aliquid hūanū .ſ. dictamē rōnis. Donū vero accipit ꝓ regula aliqͥd diuinū .ſ. inſtinctū ſpūſſanctiv̓bi gr̄a. In horribilibꝰ fugiēdis vel ꝓſequēdisdifferēter dirigit fortitudo: q̄ eſt v̓tus: ⁊ fortitudo q̄ ē donū: qꝛ ꝑ fortitudinē qͥ ē virtꝰ hō aggredit̉ terribilia ẜm v̓tutē humanā. Sꝫ ꝑ fortitudinē q̄ eſt donū hō aggredit̉ terribilia vtēs diuina potētia ꝑ ꝯfidētia qͣi ſua. Sil̓r ſe hꝫ ī cōicationibꝰ q̄ ſūt ad alteꝝ pietas virtꝰ: ⁊ pietas donūqꝛ pietas q̄ eſt v̓tus accipit ꝓ regula ⁊ mēſuraaliqͥd humanū: puta obſeruas vel debitū vl̓ cōgruū eiꝰ: qͥ cōicationē facit. Sꝫ pietas q̄ eſt doin cōicationibꝰ accipit ꝓ regula ip̄m deū: qꝛicat ſe ad alterū: vtens deo qͣſi ſeip̄o: vt .ſ. ea q̄ip̄m decēt in hiꝰ cōicationibꝰ qͣſi deo vnitꝰ exeqͣtur. Un̄ dn̄s ad bn̄ficiētiā exēplo celeſtis pr̄isexhortat̉: qͥ ſolē ſuū oriri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos. Sic gͦ pꝫ dr̄a: qꝛ in alijs cōicationibꝰ pōt attendi aliqͣ hūana rō cōicādi alteri vl̓ liberalitasin ꝑuis donis: vel magnificētia ī magnis: vl̓ iuſticia ī debitis: vel decētia in gratuitis: qꝛ taleꝫdare decet: vel vtilitas vel aliqͥd hūanū. Sꝫ ꝙrō his terminis n̄ claudit̉: vt hō tm̄ tribuat hōiquātū dēt: vl̓ quātū expedit ei qͥ tribuat: ſꝫ qͣꝫtuꝫa deo acceptū diuinū bonū qd̓ in ſe vl̓ in ꝓxīorelucet: hͦ ſupra hūanū bonū ē. Et hͦ fit ꝑ donūpietatis. hec. b. Tho. in ſcpͥto ſuꝑ. iij. di. xxxiiij.arti. ij. ¶ Scd̓o pōt ꝯſiderari excellētia huiusdoni pietatis quātū ad ſuā dr̄am. Poſſet eniꝫaliqͥs dice̓: ꝙ pietas nō eſt donū ſꝫ virtꝰ: qꝛ Grego. pͥmo moral̓. dicit: ꝙ pietas idē eſt qd̓ mīa: ſꝫmīa eſt virtꝰ: iō oꝑat̉ ẜm hūanum modū. Ergo⁊ pietas nō eſt donū: ſꝫ v̓tꝰ oꝑans ẜm hūanummodū non diuinū. Rn̄det̉ ꝙ mīa ⁊ pietas in hͦdifferūt: qꝛ miſericordia ſtudet ad releuādū miſerias pximoꝝ: ex eo ꝙ ꝓximi ſunt ei ꝯiūcti vl̓ꝓpinqͥtate ſanguinis vl̓ familiaritate: vl̓ ſalteꝫnature ſil̓itudine. In oībꝰ enī mīa accipit ꝓ meſura aliqͥd hūanuꝫ ſicut alie v̓tutes. Sꝫ pietasq̄ eſt donū ſpūs ſancti mouet̉ ad releuadas miſerias ꝓximoꝝ ex aliqͦ diuino .ſ. inquātū ſūt ī fi
lio dei: vel diuina ſil̓itudine inſigniti: ita ꝙ mīain ſuo actu vtit̉ aliqͣ regula humana: ſꝫ pietas q̄ē donum vtitur regula diuina. Et ꝑ hͦ pꝫ ꝙ pietas ē potior mīa: ſicut donū ꝑfectiꝰ virtute. hecbeatꝰ tho. ſuꝑ. iij. ſnīa. di. xxxiiij. art. v. ¶ Tertio pōt cōſiderari eminētia huiꝰ doni quātū adreuerētiā ſic. Quāto aliqͥd modo nobiliori deocultū ⁊ reuerētiā exhibet: tāto ē excellētiꝰ. Sꝫhͦ facit pietas: ꝓut ē donū ſpūſſancti. Qd̓ qͥdeꝫꝓbat̉: tū ꝯparādo pietatē ad v̓tutē religionistū ꝯꝑando ip̄am pietatē: ꝓut ē donuꝫ ad eā: q̄ ēvirtus. Et in quātum ad religionē ꝯparat̉: licreligio qͥ exhibet cultū deo: ſit potior pietate: q̄ē virtꝰ exhibēs cultū ⁊ reuerētiā patri carnalitn̄ pietas q̄ eſt donū eſt nobilior religione: quiaexhibe̓ cultū deo vt pr̄i: qd̓ facit pietas q̇ eſt donū: excellētius ē qͣꝫ exhibe cultū deo vt creatori ⁊ dn̄o qd̓ facit religio. Exquo pꝫ pietātē donū excelletius religione v̓tute ẜm. b. Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. cxxi. arti. i. Cōparādo aūt pietatē donūad ip̄am ꝓut ē virtus: etiā ꝓbat̉ pietateꝫ donūexcellētiorē ea in quātū virtus. Ex eo videlicꝫqꝛ pietas donuꝫ reſpicit ī actu ſuo aliqͥd diuinūvt filiationē diuinā ꝑ gratiā vel diuina ſil̓itudinē. Sed pietas virtus aliqͥd humanū vt familiaritatē ꝓpinquitatē vel nature ſil̓itudineꝫ. Etſic patet ꝙ ē potior: vt dictū ē ſupra. .§. I.In quo auteꝫ cō iſtatiſta qualitas mētis .ſ. pietas donum: quātū adactu eiꝰ. Sciendū ẜm beatū Tho. ſuꝑ. iij. ſnīa.di. xxxiiij. arti. v. ꝙ pietas donū hꝫ in via quīqꝫactus: ſꝫ vnū prīcipalē: alios qͣtuor ſecūdariosPrimꝰ gͦ actꝰ eiꝰ ē quē hꝫ in via: deo cultuꝫ.i. reuerētiā exhibe̓: nō ſolū ꝓpter debitū: ſꝫ ⁊ ꝓpter condignum: quia deꝰ honore ⁊ reuerentiaeſt dignꝰ interiori affectu ⁊ exteriori actu: vt inꝓſtrationibꝰ: genuflexionibꝰ: inclinationibꝰ: ⁊ſacrificijs: ⁊ hͦ Malachi. i. Filiꝰ honorat pr̄emſuū. Eiſi ego pr̄ veſter: vbi ē honor meꝰ: ait ip̄eDeute. xxxij. Nunquid nō ipſe eſt pater tuus:qui poſſedit ⁊ fecit qͦ ad corpꝰ: ⁊ creauit quo adaīam te. Un̄ apl̓s ad titū. Sobrie .ſ. quo ad ſe.Iuſte .ſ. quo ad ꝓximū. Pie .ſ. quo ad deū viuamꝰ in hoc ſcl̓o expectātes ⁊cͣ. ¶ Scd̓s actꝰeius ꝓpter dei reuerētiam etiā ſanctos honorare: qꝛ ſūt tēpla dei: ⁊ organa ſpūſſancti .i. cor.vi. An neſcitis: qꝛ tēplū dei eſtis vos: ⁊ ſpūſſāctus habitat in vobis. Et alibi: honore inuiceꝫp̄ueniētes: ⁊ p̄cipue preſidētes qui in regimīerepn̄tant ꝑſonā dei cuncta regētis. Petrus īcanonica .i. Regem honorare. Et beatus Auguſtinus in regula. honore coram deo prelatꝰſit vobis. Huius ratio ē: quia ſicut actus pietatis: que eſt virtus: eſt non ſolum exhibere cultū ſeu reuerentiam patri carnali ſed etiam oībus ſanguine iunctis: ẜm ꝙ pertinent ad pr̄emE 4