Titulus. IIII.
pue cū ꝯſciētia remordeat multa mala feciſſe:⁊ multa debita ꝯtraxiſſe ex iniquitate ꝑfectaUn̄ biūs Greg. in moral̓. Iuſti omne quodagūt metuūt: dū caute ꝯſiderāt an̄ quē iudicem ſtabūt. ¶ Tertio ex figura ſpūali volēsdeꝰ induce̓ populū ſuū ad timorē dn̄i an̄qͣꝫ daret legē decalogi .ſ. ꝑ angelū ſuū terruit eos:qꝛ mos ſynai videbat̉ ardere coruſcationibꝰ:⁊ audiebat̉ ſonitꝰ buccine: ꝓpter qd̓ cū ppl̓seſſet exercitꝰ dixit Moiſes. Vt ꝓbaret nosdn̄s venit cū terrore: vt terror eiꝰ eēt in vob̓ ⁊nō peccaretꝭ. Exodi. xx. Ubi īnuit̉ ꝙ ꝑ mētūinducūtur hoīes ad ſeruādū leges. Un̄ iſidorus in li. etymologiaꝝ. Facte ſūt leges vt earuꝫ metu humana coherceat̉ audacia. Tutaqꝫ ſit int̓ improbos īnocētia di. iij. facte. Et qꝛpermaxime oportet ſeruare lege decalogi adqd̓ inducit timor dn̄i: iō per ea q̄ a deo ꝓcedūttimorē incuſſit .ſ. coruſcationes: voces buccine ⁊ alia terribilia. Itē mandauit dn̄s. Deu.xxiiij. Nō accipietꝭ loco pignoris molē ſuperiore ⁊ inferiorē: in quo figurabat̉ ꝙ ſꝑ qͥs debet ſecū hr̄e ſicut ſpeꝫ: ita ⁊ timorē: nam molaſuꝑior figurat timorē. qꝛ ſicut mola ſuꝑior depͥmit materiā molēdam ne eleuet̉: ita mola īferior retinet ne in imum deſcendat ⁊ pereat.Un̄ figurat ſpem. Timor gͦ domini deprimitmētem ne in bonis oꝑbꝰ q̄ facit eleuētur: ⁊ deſe preſumat. Et ſpes ſb̓leuat: ne deſperationein īfernū cadat. nō ergo iſta duo ſunt alteri locanda: ſꝫ ſemper ſecum poſſidenda. Unde beatus Greg. dicit ꝙ penitens mouet̉ int̓ timorem ⁊ ſpem. Nec ē ꝯtra quod ait boecius dephiloſophica ꝯſolatiōe .ſ. pelle timoreꝫ ſpemqꝫ fugato: loqͥtur enī de ſpe vana: ⁊ timore inordinato. Item ī huius figuraꝫ habet̉ Gen̄xij. ꝙ abraam tetēdit tabernaculū ſuū: ⁊ habitauit: habēs ab oriēte bethel ⁊ ab occidēte haiEt figurat ꝙ homo iuſtꝰ debet timorē habere ī proſperis ⁊ ſpem in adu̓ſis. bethelenī interptat̉ domꝰ vel habitaculū dei: ⁊ ſignificatpatriā ſuꝑna quā quis debet ꝯtēplari in adu̓ſis ad ſpem habēdam vt roboret̉. Hai interp̄tatur vita valliū vl̓ abyſſus: ⁊ ſignificat vitaꝫpeccatoꝝ ⁊ abyſſus īſernū qͦ quis debet recogitare in ꝓſperis ne eleuet̉ in ſuꝑbiam: ſꝫ timeat futuꝝ iudiciū ⁊ infernū. ¶ Quarto inducimur ad timorem domini ex creatura vniuerſali. Sicut omnia inuitant nos ad amandumdeū: qꝛ oīa ſunt facta ī obſequiū nr̄m. ſicut bn̄ficium inuitat bn̄ficiatū ad diligēdū bn̄factorēita ⁊ oīa creata inducūt nos ad timēdum deūCelū ⁊ terra inqͥt. b. Aug. ī li. ꝯfeſſionū. ⁊ oīaque in eis ſunt: mihi vndiqꝫ clamāt ⁊ clamarenō ceſſant: vt amē te domine: quia cum bonuꝫſit qd̓ oīa appetunt ⁊ amāt ẜm ph̓m: ⁊ omniscreatura bona eſt: nec aliūde hꝫ ſuam bonita
tē niſi a deo pͥma cauſa oīm. Ois autem virtꝰ⁊ bonitas cuiuſcūqꝫ effectus ſit in ſua cauſa ⁊ꝑfectiori modo: qꝛ nemo dai qd̓ nō habꝫ ⁊ potior eſt cauſa effectu: iō oīs bonitas ⁊ ꝑfectioeſt in deo: ⁊ hinc creature indicādo nob̓ ſummā dei bonitatem ad amandū eum ſuꝑ oīa inuitant: ⁊ ꝑ conſequēs ad timēdum. Nam oīsamans ē timēs: ⁊ quanto quis plus amat alquid: tāto plus timet illud amittere: vi pꝫ deſb̓ſtantia tēporali: ⁊ filijs: ⁊ alijs rebꝰ: ſicut ergo inuitāt creature ad amādū ꝓpt̓ ſuā īmēſābonitatē: ita ⁊ timēdū ne eum offendamus etamittamꝰ tam infinitū bonū. Inuitant etiamꝑ aliū modum ad timendū deū creature: quiaomnia elemēta ⁊ que in eis ſunt: punita ſūt inpeccato pͥmi hoīs: ꝓpter qd̓ dixit deꝰ ei. Maledicta terra in opere tuo ſpinas et tribulosgerminet tibi. Gene. iij. Et multa aīalia bruta facta ſunt nociua hōi: vl̓ rebellia ꝓpter peccatum: ⁊ fructus terre minus boni. Nec etiātantam lucē ⁊ profectum ex corporibꝰ celeſtibus habemus. Si ergo propter offenſaꝫ deietiam punita ſunt que non peccauerūt: quanto magꝭ quis debet deum timere ne offendattam ſeuerū mali vltorem. ¶ Inducūt etiamad timēdum: quia ipſe deus vt dicit̉ Sap̄. v.Armabit creaturaꝫ ad vltionem inimicorumeius. Et cum omnia paueant ⁊ obediāt ad nutum eius: multomagis homo hoc debet agere: qui plus recipit ⁊ ratione fulcit̉. Unde angelus clamabat omnibꝰ gētibus dicens. Timēte dominum ⁊ adorate eum: qui fecit celuꝫ⁊ terram ⁊ omnia que in eis ſunt. Apoc. xiiij.¶ Quinto ex operatione ſuꝑnaturali .ſ. miraculoꝝ: p̄s. lxiiij. Turbabunt̉ gentes ſcꝫ adpenitentiā: ⁊ timebūt qui habitant terminosa ſignis tuis .ſ. miraculoꝝ. qͥ habitāt t̓minosſcꝫ vſqꝫ ad habitantes vſqꝫ in extremis terreCum enim viderēt homines fieri oꝑa q̄ nullus hominum facere poteſt: nec dij gentiumdemonia: nec tota virtus nature create ſcilicꝫcecos illumīari: demones effugari: mortuosſuſcitari: corpora celeſtia a ſolito curſu immutari ad petitionem Ioſue ⁊ Ezechie: varias īfirmitates ſubito curari. Ipſi etiaꝫ reges terre videntes ſic admirati ſunt: turbati ad penitentiam: commoti ſunt ab infidelitate ad fidētremor apprehendit eos ad venerandum etcolendum: ⁊ ad timendum tantam maieſtateque predicabatur a ſanctis que inuocabaturin cuius virtute totum agebatur. Cum enimilli qui nauigabant cum Iona tēpeſtate ī mari orta: ſolum circa nauim eorum poſt miſſionem eius in mare vt iuſſerat: mare ſedatum:fluctus miteſce̓: timuerūt deū veꝝ: vt ſcribit̉Ione .i. ca. Cum vidiſſet rex Dariꝰ Danie.lē prophetam miſſum in lacum leonum: quia