Titulus .XI.
domini cithareda ſpeculatōni celeſtium rerumaffixus ppl̓m a deo ſibi cōmiſſum dixerit: ita vtnon corripuerit aliqn̄ paruum filiū ſuum dicēsquare hoc feciſti: qui tamē erat gr̄a plenus: qūodicemus inferiorem quēpiam hominem: ſimulduobus actibus deſperatis intēdere: vt ſūt philoſophie ſtudiū ⁊ ſedium ſceptra tenere. Quiſꝗsſane palato cōtemplationis guſtat dulcorem: regiminis nutrit ꝯtemptum: ⁊ eiuſdem odiū. Queaūt rectorem expectas: legibus ⁊ ꝯſuetudine patrie reple. Mirabor laudans mirabilem deū: ſividero ſolium qd̓ a vento rapitur: ⁊ nunqͣꝫ in eodem ſtatu ꝑmanet vago flumini iunctio philoſophorum curioſe doctrine: tali curſu ꝯſtantem eſfectum. Hinc Petrus rauennas in ſermone. Odibilius nihil eſt ſubtilitate vbi ē ſola ſubtilitas.Quid enim ꝓdeſt in illis expendere dies ſuos: q̄nec domī nec milicie: nec in foro: nec in clauſtronec in curia: nec in eccleſia: nec alicubi ꝓſūt niſiin ſcholis. Scribens Seneca ad Lucillum ait.Quid eſt inquit: acutius ariſta ⁊ in quo ē vtilis.Tale eſt: inquit ingeniū: ſola ſubtilitate laſciuiēsnulla in ſe reſidens grauitate: hec Pe. ¶ Neceſſaria quoqꝫ eſt recta conſcientia ⁊ vicioruꝫ odiūterrarum magiſtratibus. Unde beatus Grego.in moral̓. Summus locus bene regitur ⁊ cū isqui p̄eſt: potius vicijs qͣꝫ hominibus dominaturUnde Caſſiodorus in pſalmos. Publici decoreſt mater mens regentis: ⁊ quale fuerit dominātis arbitrium: talem parit libertatis aſpectum.Facilius quippe: ſi dicere phas eſt: errare naturam quam diſſimilem princeps poſſit formarerempublicam ¶. Uetuſti equidem dictum ſocratis fuit. Qui multarum rerum poteſtatem habet primum purgare ꝯſciētiam debet: vt qui delicta corrigit aliena non admittat. Non aūt taleꝫconſciētiam formabit: que debeat fideles vrgere ad patriā: diuinas leges hūanis anteponereSpiritui ſubdere carnem: ⁊ opiniones ꝓpriaseternis refrenare: vt que eſt a dn̄o inſpirata catholica fides: qua iuxta eloquiū Pauli: mundihuius principatus non nouit. Ideoqꝫ ſi alia peritia legibus demptis: animos hominum ad regimen nutritoꝝ expedit decorari fide cōi: p̄miſſafacra ſcriptura: horū erit perfecta magiſtra: quetribuit ſingulis caſibus oportuna remedia. Cauendi ſunt ergo libri ethnicorum: qui exteriusnitent eloquentia verborū: ⁊ interius vacui virtutis ſapientia manent. Ex predictis ergo pꝫ: ꝙad debitu regimen reꝗͥritur peritia legis: ꝯſtantia oꝑis ⁊ odium criminis: que eliciuntur ex ſacris oraculis. In diluuio aūt aquaꝝ multarumad deū non appropinquabūt ad bene regendūex doctrinis gentilium.¶ §. III.Secundam parte philoſophie que dr̄ theologica cedens varoni inꝗtIo. do. car. vbi ſupra: diſtinguo in fabuloſaꝫ ſeu
theatricam naturalem ſeu ſpeculatiuā: ſolls philoſophis ſpeculātibus: vel in ſuis ſcholis diſpūtantibus reſeruatam. Et in ciuilē ſolis ſacerdotibus ⁊ ſacrificijs cōmendatam. Prima ludit intheatris in iniuriā deoꝝ. Secūda ſtrepit in gymnaſijs aut mētibus timētium ph̓oꝝ. Tertia erratin templis fauſtu demonioꝝ. Quero nūc ab auctoribus eius. Nūquid hec ſit illa ꝓphetia quedr̄ vera. Nempe poete ꝗ deos criminibꝰ loquebātur ad populū dicti theologi: doctius neſciuntur qͣꝫ ſciūtur: qm̄ ſua turpitudīe mores inficiūtveritatē impugnant: euertūt intellectū. Sactosinfamāt ⁊ fidei fūdamina veriſſima ſyrenaꝝ more auribus pruriētes: ꝓ viribus ſuis moliūturextīguere. Nam quo ad primū. Si ꝗs crediderit poetis nondū illo verſiculo doctus. Naꝫ miranda canunt: ſed n̄ credenda pocte: mox vt eoslibido ꝑtulerit. feruenti vt perſius ait tincta veneno: magis intuebit̉ quid fecerit iupiter: qͣꝫ qd̓docuerit plato: cenſuerit cato. Hinc apud Teretium flagitioſus adoleſcēs ſpectat tabulā pictā:damnem acriſim imbre p̄cioſi metalli a Ioue rememorantē corrupta ⁊ ſue libidini patrociniuꝫpreſtat: dicens. Qui templa celi ſūmo cōcutit ſonitu: ego homūcio id facereꝫ. Ego v̓o id feci ac libens. Si v̓o non credut qui legunt poetas: nonne foculo innate luxurie apponit ligna: ſtipulaꝫnaptam parat: ꝑfundit adip̄em. Flatqꝫ folle gradi: vt tandē ſi nulla detur oportunitas: in ſeip̄mſcandeſcat narciſſus: quē īopem cōpla fecit: autterentiano tyare ꝗ potius inſanire cōtingat: nilaliud volo niſi philomenā. Ueritatis v̓o hoſtesfuiſſe poetas: nō tacuit. b. Aug. Ubi eoꝝ fabulasdicit: multa mentiētes ⁊ vix veri aliꝗd indicantes vel ſignificātes. Hoc aut precipue veꝝ eſt: etindubitabilis certitudo: vbi de diuina religiōeloquūtur: in qua theologie omnis ſūma ꝯſiſtit.Uirgiliū ipſe. b. Aug. ait more poetaꝝ fuiſſe metitum. Puto quidē a puero fideli infēſe ex hisdici poſſe auctore diabolo: mūdi vates hos fuiiſe locutos: ꝗ mēdax ē ⁊ pater eius. Sepiuſqꝫ veris falſa ꝑmiſcet: vt ex fide veroꝝ falſa ſuggeratſub quibus mortaliū mētes laborat detinere captiuas. Satis liquidoqꝫ tertiū correlarie pꝫ neqꝫ ſolum pueroꝝ adoleſcentū ⁊ ſimpliciū intelligentiū lectio poetaꝝ euertit: ſed ⁊ eoꝝ quos ſeculum nuncupat ph̓os: vel etiam quod plus eſt ſapientes. Et ſic videtur ꝯcludendum: poetas inimicos vere fidei: ⁊ ꝓcul a fidelibus abijciendosQd̓ autem apoſtolus ait ad Ro. xiiij. Quecūqꝫſcripta ſunt ad noſtram doctrinam ſcripta ſuntloquitur de ſcriptis in ſacra pagina. Secundatheologia quā phyſicā vel naturalē vocāt qͣliterea venire potero in noticiam dei veri: vt notumpoſſim amare: amādo poſſidere: quod ẜm veritatem etiam illos cogētem eſt theologie irreprehenſibilis finis: ſub doctoribus nō ſolum ignorantibus deum: ſed maieſtatem eius negātibus