Capituluꝫ.II.
rōni. Sicut aūt vires appetitiue nate ſūt moueri ꝑ imperiū rōnis ita etiā oēs vires hūane nateſūt moueri ꝑ inſtinctū dei: ſicut a quadā ſuꝑioripotētia. Et iō in oībus viribus hoīs: q̄ pn̄t eē pͥncipia hūanoꝝ actuū ſicut ſūt v̓tutes: ita etiā ſuntdona .ſ. in rōne: ⁊ in vi appetitiua. Rō aūt ē practica ⁊ īpeculatiua. Et in vtraqꝫ ꝯſiderat̉ apprehēſio veritatis q̄ ꝑtinet ad īuētionē ⁊ iudiciū deveritate. Ad apprehenſionē ergo veritatis: ſpeculatiua rō ꝑficitur ītellectū. Practica v̓o ꝑ ꝯſiliū. Ad rectitudinē iudicij de re ꝑficit̉ ſpeculatiua ꝑ ſapīam: practica ꝑ ſcīam. Appetitiua aūt potentia ꝑficit̉ qͣꝫtuꝫ ad ea q̄ ſūt ad ſe ip̄m. Per fortitudine ꝯtra errorē periculoꝝ. Cōtra ꝯcupīamv̓o delectabiliū ꝑficit ꝑ timore. Iuxta illud. Cōfige timore tuo carnes meas .i. concupīas carnales. Et ſic patet ꝙ dona ſe extendunt ad oīa: ad qͦſe extendūt v̓tutes morales .ſ. fortitudo: iuſticia:⁊ tꝑantia. Et v̓tutes intellectuales .ſ. ſapīa: intellecīa: prudētia: ad quā ꝑtinet ꝯſiliū. Ars aūtv̓tus ītellectualis: n̄ tn̄ ꝑficit hoīem ad bn̄viuendū: ſꝫ ad oꝑa exterius factibilia: q̄ tranſeūin alia materia. Et iō ars n̄ ꝯnumerat̉ interꝭ dōaꝑficiūt hoīem in ordine ad bn̄ viuendū. Iuſtie v̓o imponit nomē. Imponit̉ a rectitudine rōnis. Et iō ꝯueniētius ē nomē v̓tutis qͣꝫ doni. Sꝫpietas q̄ tn̄ ꝑtinet ad iuſticiā importat reuerētiāquā hemus ad pr̄em ⁊ patriā. Et qꝛ pr̄ omniū ēdeus: ⁊ pietas dei cultus noīatur ẜm. b. Aug. Iōꝯueniēter donū quo ꝑꝑ reuerentiā dei aliꝗs bonū oꝑat̉ ad oēs: pietas noīat̉ n̄ iuſticia. Sapientia aūt ⁊ ſcīa ꝓut ꝯnumerat̉ inter gr̄as gratis datas. De ꝗbus apl̓s. i. ad Corin. xij. Alij dat̉ ꝑ ſpiritū ſermo ſapīe. Alij ẜmo ſcīe. Differūt realiterpīa ⁊ ſcīa ꝓut ſūt dona ſpūs ſancti. Nā ille diir gr̄e gratis date: in qͣꝫtum ꝗs ꝑ ea abundatin tantū in cognitione reꝝ diuinaꝝ ⁊ hūanaꝝ: ꝙpōt alios inſtruere ⁊ aduerſarios ꝯfutare: q̄ pn̄ieſſe etiā in malis hoībus. Sꝫ dona ſūt ꝓut perficiūt mentē hoīs ad ſequendū inſtinctus ſpūs ſācti: in cognitione diuinoꝝ vel hūanoꝝ: ⁊ n̄ ſūt niſi in bonis. Differūt iſta dona a ſapīa ⁊ ſcīa q̄ ſunthītus acquiſiti ſeu v̓tutes intellectuales. Similiter ⁊ fortitudo donū differta fortitudine v̓tute morali etiā infuſa. Nā opus fortitudinis.tis ꝓcedit a rōne illuminata: tn̄ ꝑ gr̄am ſi ē v̓tinfuſa. Sꝫ opus fortitudīs ꝓut eſt donū: ꝓcedita ſpū ſancto: mouēte mente ad ſequendū ſuuminſtīctu ꝑ tale donū hītuale .ſ. fortitudīs. Simultn̄ ꝯcurrūt: qꝛ v̓tutes etiā ſeinuicē iuuāt in actibus ſuis: hn̄t tn̄ diuerſū reſpectū. Donū quideꝫvt fortiter ꝑſiſtat ob reuerentiā dei. Uirtus autoe diſcedat a bono rōnis. Cū aūt dona ꝑficianthoīem ẜm ꝙ mouet̉ a deo: ⁊ virtutes theologicemaxīe nos ordinēt ad eū: n̄ tn̄ ponunt̉ aliqͣ dōaꝑtinētia ad v̓tutes theologicas ſicut ad moralesEt rō eſt ẜm. b. Tho. vbi ſupra. Quia rō hoīs nōmouet̉ a ſpiritu ſancto: niſi ei aliquo mō vnat̉.
Sicut inſtrumentū nō mouet̉ ab artifice: niſi ꝑꝯtactum ab alio mō ei vniat̉. Prima autē vniohoīs ad deū eſt ꝑ fidem: ſpem: ⁊ charitate. Undeiſte v̓tutes theologice: p̄ſupponunt̉ ad bōa ſicutradices eoꝝ. Un̄ oīa iſta doa ꝑtinēt ad has tresv̓tutes: ſicut quedā deriuationes eaꝝ. Et ẜm. b.Tho. vbi ſupra ar. viij. Dona ſpis ſancti ſūt ꝑfectiora v̓tutibus oībus intellectualibus ⁊ moralibus: qꝛ ipſe ꝑficiunt rōnem hoīs vel alias potentias vt appetitiuas in ordine ad rationē. Sꝫdona ꝑficiunt hoīs potentias: in comꝑatōne adſpiritu ſanctū mouentē. Sꝫ theologice virtutesſunt perfectiores donis: quia ꝑ eas mēs humana deo ꝯiungitur: vt poſtea ab eo moueatur peractus donoꝝ. Unde ⁊ Gre. in. i. moral̓. exponēsfigurā ꝙ filij Iob fuerunt ſeptē: ſignificates ſeptem dōa: ⁊ tres filie ſignificates v̓tutes theologicas dicit. Ad denarij ꝑfectionē ſemptem filij .i.ſeptē dona n̄ ꝑueniūt niſi in ſpe: fide ⁊ charitate:fuerit omne qd̓ agūt. Beatitudines aūt de quibus fit mentio. Mat. v. ⁊ de quibus ſupra ti. vij.ſūt actus ipſoꝝ donorū: ꝑmaxime vel virtutum.Un̄ non diſtinguūtur ab eis ſicut diuerſi hītus:ſed ſicut actus ab habitibus eoꝝ. b. Tho. vbi ſupra arti. iiij.§. V.Sunt auteꝫ ipſa ſeptēdona connexa ad inuicē: vt vnū n̄ poſſit haberiſine altero: quod figuratū fuit ī ſeptē filijs Iob:in eo ꝙ ſimul ſe inuicē reficiebant continuis cōuiuijs: qd̓ ſic declarat. b. Lho. vbi ſupra. arti. v.Sicut vires diſponuntur appetitiue ꝑ virtutesmorales in comꝑatione ad rōnem: quia iraſcibilis per fortitudinē: ꝯcupiſcibil̓ ꝑ temperantiamvolūtas ꝑ iuſticiā: ita vires omnes anime diſponuntur per dona ſpūs ſancti: in comꝑatione adſpiritum ſanctū mouētem. Spiritus aūt ſāctusinhabitat in nobis ꝑ charitate. Secunduꝫ illudad Ro. v̓. Charitas dei diffuſa ē in cordibus noſtris: ꝑ ſpiritū ſanctū qui datus ē nobis. Et percharitatē ꝑficiūtur potentie anime: ſicut et ratioipſa ꝑficitur ꝑ prudenuiā. Un̄ ſicut virtutes morales ꝯnectutur ſibi inuicē in prudentia: ita dona connectūtur ſibi inuicem charitate: ita ꝙ ꝙcharitatem habet omnia dona habet: ꝗ non habet eam: nullum ex eis habet..§. VI.Uona antem ſpiritusſācti aliquo mō remanēt in patria .i. quo ad aliquos actus ⁊ quo ad alios n. Pro cuius declaratione dicit. b. Tho. vbi ſupra ar. vi. ꝙ qͣꝫtuꝫ adeſſentiam donorū vtiqꝫ remanēt ī patria. Cuiusratio eſt: quia dona ſpiritus ſancti vt dictum eſt:perficiunt hominē ad ſequendū motionem ſpiritus ſancti. Sed hoc precipue erit ī patria: quādo deus erit oīa in om̄ibus: ⁊ quādo homo erittotaliter ſubditus deo. Et ſic ītelligitur illud p̄s.Fluminis impetus letificat ciuitatē dei. Ciuitas