Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ.II.

rōni. Sicut aūt vires appetitiue nate ſūt moueri imperiū rōnis ita etiā oēs vires hūane nateſūt moueri inſtinctū dei: ſicut a quadā ſuꝑioripotētia. Et in oībus viribus hoīs: pn̄t pͥncipia hūanoꝝ actuū ſicut ſūt v̓tutes: ita etiā ſuntdona .ſ. in rōne: in vi appetitiua. aūt ē practica īpeculatiua. Et in vtraqꝫ ꝯſiderat̉ apprehēſio veritatis ꝑtinet ad īuētionē iudiciū deveritate. Ad apprehenſionē ergo veritatis: ſpeculatiua ꝑficitur ītellectū. Practica v̓o ꝯſiliū. Ad rectitudinē iudicij de re ꝑficit̉ ſpeculatiua ſapīam: practica ſcīam. Appetitiua aūt potentia ꝑficit̉ qͣꝫtuꝫ ad ea ſūt ad ſe ip̄m. Per fortitudine ꝯtra errorē periculoꝝ. Cōtra ꝯcupīamv̓o delectabiliū ꝑficit timore. Iuxta illud.fige timore tuo carnes meas .i. concupīas carnales. Et ſic patet dona ſe extendunt ad oīa: adſe extendūt v̓tutes morales .ſ. fortitudo: iuſticia: tꝑantia. Et v̓tutes intellectuales .ſ. ſapīa: intellecīa: prudētia: ad quā ꝑtinet ꝯſiliū. Ars aūtv̓tus ītellectualis: tn̄ ꝑficit hoīem ad bn̄viuendū: ſꝫ ad oꝑa exterius factibilia: tranſeūin alia materia. Et ars ꝯnumerat̉ interꝭ dōaꝑficiūt hoīem in ordine ad bn̄ viuendū. Iuſtie v̓o imponit nomē. Imponit̉ a rectitudinenis. Et ꝯueniētius ē nomē v̓tutis qͣꝫ doni. Sꝫpietas tn̄ ꝑtinet ad iuſticiā importat reuerētiāquā hemus ad pr̄em patriā. Et qꝛ pr̄ omniū ēdeus: pietas dei cultus noīatur ẜm. b. Aug.ꝯueniēter donū quo ꝑꝑ reuerentiā dei aliꝗs bo oꝑat̉ ad oēs: pietas noīat̉ iuſticia. Sapientia aūt ſcīa ꝓut ꝯnumerat̉ inter gr̄as gratis datas. De ꝗbus apl̓s. i. ad Corin. xij. Alij dat̉ ſpiritū ſermo ſapīe. Alij ẜmo ſcīe. Differūt realiterpīa ſcīa ꝓut ſūt dona ſpūs ſancti. ille diir gr̄e gratis date: in qͣꝫtum ꝗs ea abundatin tantū in cognitione reꝝ diuinaꝝ hūanaꝝ:pōt alios inſtruere aduerſarios ꝯfutare: pn̄ieſſe etiā in malis hoībus. Sꝫ dona ſūt ꝓut perficiūt mentē hoīs ad ſequendū inſtinctus ſpūs ſācti: in cognitione diuinoꝝ vel hūanoꝝ: ſūt niſi in bonis. Differūt iſta dona a ſapīa ſcīa ſunthītus acquiſiti ſeu v̓tutes intellectuales. Similiter fortitudo donū differta fortitudine v̓tute morali etiā infuſa. opus fortitudinis.tis ꝓcedit a rōne illuminata: tn̄ gr̄am ſi ē v̓tinfuſa. Sꝫ opus fortitudīs ꝓut eſt donū: ꝓcedita ſpū ſancto: mouēte mente ad ſequendū ſuuminſtīctu tale donū hītuale .ſ. fortitudīs. Simultn̄ ꝯcurrūt: qꝛ v̓tutes etiā ſeinuicē iuuāt in actibus ſuis: hn̄t tn̄ diuerſū reſpectū. Donū quideꝫvt fortiter ꝑſiſtat ob reuerentiā dei. Uirtus autoe diſcedat a bono rōnis. aūt dona ꝑficianthoīem ẜm mouet̉ a deo: virtutes theologicemaxīe nos ordinēt ad: tn̄ ponunt̉ aliqͣ dōaꝑtinētia ad v̓tutes theologicas ſicut ad moralesEt eſt ẜm. b. Tho. vbi ſupra. Quia hoīsmouet̉ a ſpiritu ſancto: niſi ei aliquo vnat̉.

Sicut inſtrumentū mouet̉ ab artifice: niſiꝯtactum ab alio ei vniat̉. Prima autē vniohoīs ad deū eſt fidem: ſpem: charitate. Undeiſte v̓tutes theologice: p̄ſupponunt̉ ad bōa ſicutradices eoꝝ. Un̄ oīa iſta doa ꝑtinēt ad has tresv̓tutes: ſicut quedā deriuationes eaꝝ. Et ẜm. b.Tho. vbi ſupra ar. viij. Dona ſpis ſancti ſūt ꝑfectiora v̓tutibus oībus intellectualibus moralibus: qꝛ ipſe ꝑficiunt rōnem hoīs vel alias potentias vt appetitiuas in ordine ad rationē. Sꝫdona ꝑficiunt hoīs potentias: in comꝑatōne adſpiritu ſanctū mouentē. Sꝫ theologice virtutesſunt perfectiores donis: quia eas mēs humana deo ꝯiungitur: vt poſtea ab eo moueatur peractus donoꝝ. Unde Gre. in. i. moral̓. exponēsfigurā filij Iob fuerunt ſeptē: ſignificates ſeptem dōa: tres filie ſignificates v̓tutes theologicas dicit. Ad denarij ꝑfectionē ſemptem filij .i.ſeptē dona ꝑueniūt niſi in ſpe: fide charitate:fuerit omne qd̓ agūt. Beatitudines aūt de quibus fit mentio. Mat. v. de quibus ſupra ti. vij.ſūt actus ipſoꝝ donorū: ꝑmaxime vel virtutum.Un̄ non diſtinguūtur ab eis ſicut diuerſi hītus:ſed ſicut actus ab habitibus eoꝝ. b. Tho. vbi ſupra arti. iiij.§. V.Sunt auteꝫ ipſa ſeptēdona connexa ad inuicē: vt vnū poſſit haberiſine altero: quod figuratū fuit ī ſeptē filijs Iob:in eo ſimul ſe inuicē reficiebant continuisuiuijs: qd̓ ſic declarat. b. Lho. vbi ſupra. arti. v.Sicut vires diſponuntur appetitiue virtutesmorales in comꝑatione ad rōnem: quia iraſcibilis per fortitudinē: ꝯcupiſcibil̓ temperantiamvolūtas iuſticiā: ita vires omnes anime diſponuntur per dona ſpūs ſancti: in comꝑatione adſpiritum ſanctū mouētem. Spiritus aūt ſāctusinhabitat in nobis charitate. Secunduꝫ illudad Ro.. Charitas dei diffuſa ē in cordibus noſtris: ſpiritū ſanctū qui datus ē nobis. Et percharitatē ꝑficiūtur potentie anime: ſicut et ratioipſa ꝑficitur prudenuiā. Un̄ ſicut virtutes morales ꝯnectutur ſibi inuicē in prudentia: ita dona connectūtur ſibi inuicem charitate: itacharitatem habet omnia dona habet: non habet eam: nullum ex eis habet..§. VI.Uona antem ſpiritusſācti aliquo remanēt in patria .i. quo ad aliquos actus quo ad alios n. Pro cuius declaratione dicit. b. Tho. vbi ſupra ar. vi. qͣꝫtuꝫ adeſſentiam donorū vtiqꝫ remanēt ī patria. Cuiusratio eſt: quia dona ſpiritus ſancti vt dictum eſt:perficiunt hominē ad ſequendū motionem ſpiritus ſancti. Sed hoc precipue erit ī patria: quādo deus erit oīa in om̄ibus: quādo homo erittotaliter ſubditus deo. Et ſic ītelligitur illud p̄s.Fluminis impetus letificat ciuitatē dei. Ciuitas