Titulus.VII.
venia ⁊ gr̄a ⁊ gl̓a. Et valde notandū eſt: ꝙ cū ꝗsflagellatur vel triſtat̉: ſi n̄ ita cito liberat̉ vt perit:n̄ debet diffidere a ſpe diuini auxilij. Un̄ Greg.in xxv. moral̓. exponēs illud Iob. Etiā cū dixeris n̄ ꝯſiderat iudicare corā deo: ⁊ expectat eumſic ait. Fortaſſe dum clamor nr̄ ſi negligit̉: ſpes q̄cordi inhereat infirmat̉ ſuꝑna adiutoria d̓ futuro credimꝰ: qꝛ tardiꝰ impetramus: ac pene inconſiderata deo eē ingemiſcimꝰ q̄ multa toleramusSꝫ cū iſta nos deſꝑationis ꝓcella cōturbat ꝯcuſa mens citius in portū ſpei collocat ſe: ſi cauſasſuas cum dn̄o ſubtiliter pēſat: ſi bona eiꝰ ad memoriā reuocat: ſi mala q̄ bōis eius reddidit apd̓ſemetipſā callide n̄ excuſat. Si ꝑpendit quid abeo iuſte meruit: ⁊ qd̓ clemēter accepit. Si vitamſuā viuaciter diſcutit. Si an̄ dei oculos om̄e qd̓agit examinat. Si ſemetipſā ſibimet n̄ abſcōdat.Si factam ſe qd̓ n̄ erat meminit. Si illuminataꝫſe atqꝫ ſubleuatā q̄ in tenebris iacebat: agnoſcit.Hec ergo cūcta in ſemetip̄a recolligēs: dū bōaaccepta ꝯſiderat aduerſa: q̄ tolerat n̄ accuſat: necdeſꝑatione frangit̉ q̄ tantoꝝ muneꝝ cōſolationeroborat̉: qꝛ ſpem de futuris recipit: dū trāſactabn̄ficia recognoſcit: dicat itaqꝫ etiā cū dixeris n̄ꝯſiderat .ſ. deus iudicare cora eo: expectas eum:ac ſi diceret. Cū id certo deus ꝯſiderare n̄ creditur: qꝛ tarde miſeret̉: intima cognitiōis ingredere: atqꝫ illuc corā eius oculis cauſe tue iudiciuꝫſuſcipe: ⁊ que ipſe viuēdo ꝯtuliſti: vel que miſericorditer ꝑcepiſti: diſcerne. ⁊ tunc ad ſpei fiduciāredis: duꝫ bona tante benignitatis erubeſcis: qͣtenus īter aduerſa fidenter expectas: quē ⁊ poſtdelicta ꝓpitium recolis. Hec Greg.¶ De obiecto ſpei .ſ. beatitudine hūaneʸ vite. c. iij.E vltimo fine huVuemane vite ꝗ ⁊ beatitudo dr̄: que ē obiectū ſpei. Et pͥmo ſciendū ꝙ oꝫ neceſſario ponere vltimū finē hūane vite. Nā ẜmb. Tho. pͥma 2ᵉ. q. i. Impoſſibile ē in finibus ꝓcedere in infinitū per ſe loquēdo ex quacūqꝫ ꝑiIn om̄ibus .n. que ꝑ ſe hn̄t ordineꝫ ad inuice:ꝙ remoto primo remoueātur ⁊ ea q̄ ſūt ad pͥmūUn̄ ph̓s ꝓbat in .viij. phyſicoꝝ ꝙ nō eſt poſſibilein cauſis mouētibus ꝓcedere in infinitū: qꝛ noneſſet pͥmū mouēs: quo ſubtracto alia mouerpn̄t: cū non moueātur niſi ꝑ hoc ꝙ mouentiprimo mouēte. In finibus autē īuenit̉ ordo duplex .ſ. ordo intentionis: ⁊ ordo executionis. Et īvtroqꝫ ordine oꝫ eſſe aliqd̓ primum. Id .n. qd̓ eſtprimū in ordine intētionis: ē finis quaſi pͥncipiūmouens appetitū. Un̄ ſubtracto pͥncipio appetitus a nullo moueret̉. Id aūt qd̓ eſt pͥncipiū in executione eſt oꝑatio. Un̄ iſto principio ſubtractonullus incipiet oꝑari aliꝗd. Principiū aūt intētionis eſt vltimus finis. Principium v̓o executi
nis eſt primū eoꝝ que ſunt ad finē. Sic ergo exneutra ꝑte poſſibile ē in infinitū ꝓcedere: qꝛ ſi n̄eſſet vltimus finis: nihil appeteret̉: nec aliqͣ actōterminaret̉: nec intētio agentis quieſceret. Si ātnō eſſet principiū in his que ſūt ad finē: nullusinciꝑet oꝑari: nec determinaret̉ ꝯſiliū: ſꝫ in infinitū ꝓcederet. Ea v̓o que n̄ hn̄t ordineꝫ ꝑ ſe ſedꝑ accidens ſibi inuicē ꝯiungunt̉: nihil ꝓhibet infinitatē habere. Cauſe .n. ꝑ accidēs indetermīateſūt. Et hoc etiā mō ꝯuenit eē īfinitatē ꝑ accidēsin finibus ⁊ in alijs q̄ ſunt ad fines. Et iō ſi obijciatur ꝙ bonū ⁊ finis ē obiectū volūtatis: ſꝫ volūtas pōt reflecti ſuꝑ ſeipſā infinities: qꝛ poſſuꝫaliꝗd velle: ⁊ exinde me nolleⁱ illud velle: ⁊ ſic vlterius in infinitū: ergo ⁊cͣ. Rn̄deo ꝙ illa multiplicatio actuū volūtatis reflexe ſuꝑ ſeip̄am ꝑ accidens ſe hꝫ ad ordinē finiū: qd̓ pꝫ ex hoc ꝙ circa vnū ⁊ eundē finē indifferenter ſemel vel pluries fupra ſeip̄am volūtas reflectit̉. Sicut etiaꝫin numerādo rō pōt ꝓcedere in infinitū: qꝛ ꝑ accidens vnitas addit̉ numero p̄exiſtenti. ¶ §. I.uod eſt impoſſibileꝙ volūtas hominis vnius ſimul ſe hēat ad diuerſa: ſeu tēdat in plura: vt vltimos fines. Huiꝰrō eſt ẜm. b. Tho. pͥma 2ᵉ. q. i. Quia cuꝫ vnū qd̓oappetat ſuā ꝑfectionē: illud appetit aliꝗs vt vltmū finē qd̓ appetit vt bonū ꝑfectum ⁊ cōpletiſui ip̄ius. Un̄ dicit Aug. in. xix. de ci. dei. Finenhoīm nūc dicimus n̄ ꝙ ꝯſumat̉ vt non ſit: ſed ēꝑficiatur: vt plenuꝫ ſit. Oportet ergo ꝙ vltimusfinis ita impleat totū homīs appetitū: ꝙ nihil extra ip̄m appetendū relinquat: qd̓ eſſe n̄ pōt: ſi aliquod extraneū ad ipſius ꝑfectionē requiratur.Un̄ n̄ pōt eſſe ꝙ in duo ſic tendat appetitus: acvtrūqꝫ ſit bonū ꝑfectum ip̄ius. Itē ad idē. Illiin quo quieſcit aliꝗs ſicut in vltimo fine homīsaffectui dn̄atur: qꝛ ex eo totius vite ſue regulasaccipit. Un̄ de guloſis dr̄ ad Pil̓. iij. Quoꝝ deusvēter eſt: qꝛ .ſ. conſtituūt finem in delitijs vētrisSed ſicut dr̄ Mat. vi. Nemo pōt duobus dn̄isſeruire ad inuicē .ſ. nō ordinatis: ergo īpoſſibileē eſſe duos vltimos fines vniꝰ hoīs ad inuiceꝫ iordinatos. Nec obſtat qd̓ Au. dicit in. xix. de ci.dei quoſdā videlicet poſuiſſe vltimū finē ī quatuor .ſ. in voluptate: pulchritudine: quiēte ⁊ hꝫprincipijs nature: ⁊ virtute: que vtiqꝫ ſūt pluNā oīa iſta plura accipiebant illi rōne vniꝰ bonꝑfecti ex his ꝯſtituti.Quod omnia que nopulꝓpter vltimum finē: qd̓ ꝓbat. b. Tho. in pͥmaq. i. duplici ratione. Et prima ē: qꝛ quicquidmo appetit: appetit ſub rōne boni: qd̓ quidemſnon appetitur vt bonū ꝑfectum: qd̓ eſt vltimusfinis: neceſſe eſt ꝙ appetat̉ vt tendens in bonuꝫperfectum: quia ſemper inchoatio alicuius ordinatur ad conſumatōnem eius. Sicut patet ta in