Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.IIII.

Zertiꝰ motꝰ eſt ire tēdētꝭ in vindictā: quaꝫ refrenat māſuetudo ſiue clemētia Licra aūt motuscorꝑales moderatiōeꝫ refrenatiōeꝫ fac̄ modeſtia: quā androīcꝰ in tria diuidit. Ad qͦꝝ primuꝫꝑtinet diſcernere ꝗd ſit faciēdū: ꝗd dimittēdu ꝗd quo ordīe agēduꝫ in hoc firmit̓ ꝑſiſtere.Et quātū ad hoc poīt bonā ordinatiōeꝫ. Alid̓ ē homo in eo qd̓ agit decētiā obẜuet: quantūad hoc poīt ornatū. Tertiū eſt in colloquijs aīco quibuſcūqꝫ alijs: et quātuꝫ ad hoc pōit̉ auſteritas. Circa exteriora v̓o duplex moderatōeſt adhibēda. Prīo quidē vt ſuꝑflua reꝗͥrāt̉:quātuꝫ ad hoc poītur a Macro ꝑcitas ab andronico per ſe ſufficiētia. Secūda vt nimisexꝗſita reꝗͥrat: quātū ad hoc pōit macrobiusmoderatiōem: andronicꝰ ſufficiētiaꝫ. Et ſic cumTulliꝰ non ponat in retho. ſua ꝑtes tꝑātie niſitinētiaꝫ: clemētiā: et modeſtia: ꝯprehēdit ip̄e ſubmodeſtia oīa illa que pertinēt ad moderatiōemcorꝑaliū motuū reꝝ exteriorū: ēt moderatio ſpei .i. humilitatē.De perecundia que ēps integralis tꝑātie quid ſit de vtꝝ ſit viriꝰEſt āt verecūdia ẜm ph̓m in. iiij. ethi. timor īgl̓ationis. Scd̓m Dama. aūt ē timor ī turpi actu vl̓de turpi ꝑpetrato. Pro cꝰ declaratiōe ſciēdū ẜmb. Tho. 2. q. cxliiij. arti. ij. timor ꝓprie eſt demalo arduo: qd̓ difficile vitat̉. Eſt āt duplex turpitudo. Una vicioſa: .ſ. conſiſtit in deformitateactꝰ volūtarij. Et hec ꝓprie loquēdo hꝫ rōneꝫmali ardui. Qd̓ .n. in ſola hoīs volūtate ꝯſiſtit:videt̉ arduū: ſupra hoīs ptātem eleuatū. Etꝑꝑ hoc apprehēdit ſub rōne terribilis. Un̄ dieph̓s in. ij. rheto. hoꝝ maloꝝ eſt timor. Alia ēturpitudo qͣi penal̓: ꝯſiſtit in vituꝑatiōe alicꝰ:ſic̄ quedā claritas gl̓ie ꝯſiſtit in honoratiōe alicꝰ: Et qꝛ hꝰ vitupiū hꝫ rōem mali ardui: ſic̄ honor hꝫ rōem ardui boni. Uerecundia ē timorturpitudinis pͥmo pͥncipaliter reſpicit vituꝑiūſeu obprobriū. Et qꝛ vituperiū d̓bet̉ vicio ſicuthonor v̓tuti: ex ꝯn̄ti verecūdia reſpicit turpitudinē deſectuoſā. Dupl̓r aūt reſpicit verecūdiaculpā. Uno qꝛ ex verecūdia d̓ſinit agereturpia .i. vicioſa ꝑꝑ timorē īproperij. Alio vt in turpibꝰ agit vitet publicos ꝯſpectꝰ ꝑꝑ timorē vituperij. hoꝝ pͥmū ẜm gre. naza. ꝑtinet aderubeſcētia: ſecūdū ad verecūdiā. Quia igit̉verecūdia ꝓprie reſpicit ingl̓ationē ẜm qd̓ d̓bet̉culpe ē defectꝰ volūtariꝰ. obprobrijstumelijs inferunt̉ alicui ꝑꝑ v̓tute: v̓tuoſꝰ curat ſꝫ ꝯtēnit: qꝛ īdigne ſibi irrogātur: ſic̄ legit̉ deapl̓is Act̉. v. ibāt gaudētes a ꝯſpectu ꝯſilij ⁊cͣ.Ex imꝑfectiōe aūt virtutis ꝓuēit aliꝗs verecūdet̉ de obprobrijs ſibi inferūtur ꝑꝑ virtutē verecūdant̉ hoīes de pauꝑtate: ignobilitateẜuitute: hiꝰ: ꝓuenit ex hoc: qꝛ ſicut honor debetur v̓tuti hꝫ qͣndā excellētia: ita vituperiū qd̓

ꝓprie debet̉ culpe: reſpicit aliquē d̓efectū adnus ẜm opinionē hoīm. De oꝑibꝰ v̓tuoẜ in ſe ꝯſideratis: ē verecūdia ſꝫ accidēs ꝯtingit: aliqui de hiꝰ verecūdēt̉: vel q̄ntū hn̄tur vt vicioſaẜm opi. alioꝝ: vel inquātū refugit in oꝑibusv̓tuoſis nota: de p̄ſūptione vel ſimulatiōe.maioribus malis hoīes nimis verecundentur:aliqn̄ ꝓcedit vel qꝛ illa maiora hn̄t minus de ratione turpitudīs: ſicut vicia carnalia magis ſpecialia: vel qꝛ in quodā exceſſu tꝑalis boni ſe habent ſicut verecūdātur hoīes magis de tīore qͣꝫaudaciā: furto magis qͣꝫ de rapīa hiꝰ. §. III.Eſt auteꝫ uerecundiavirtus ſum̄do large nomē v̓tutis ꝓut .ſ. v̓tus dr̄om̄e qd̓ eſt bonū laudabile in hūanis actibꝰ velpaſſionibꝰ. Et ſic verecūdia eſt v̓tus: qꝛ q̄dā laudabilis paſſio: di. lxxxvi. ſatis. dicit Am. verecūdia ingenuos ꝓdit naturales. Sumēdo ātviriutē ꝓprie ſic ē v̓tus. v̓tus ē quedā ꝑfectio: vt dr̄. ij. phi. Et om̄e illud qd̓ repugnatfectioni: etiā ſi ſit bonū: deficit a rōne v̓tutis. Uerecūdia aūt deficit a ꝑfectiōe: qꝛ ē timor alicuiꝰturpis: qd̓ .ſ. eſt exprobrabile. Sicut aūt ſpes entde bono poſſibili arduo: ita tīor de malo poſſibili arduo. Ille aūt ē ꝑfectꝰ ẜm hītum virtutis: apprehēdit aliqd̓ exprobrabile turpe acfaciendū vt poſſibile arduū .i. difficile ad vita: neqꝫ actu facit aliꝗd turpe: vn̄ obprobriū timeat: ſic ꝓprie ē v̓tus: qd̓ ēt dicit phus in. iiij.ethi. Quauis aūt ꝯſiſtat in medio ẜm rōnē verecūdia tn̄ eſt hītus electiuꝰ qd̓ reꝗͥrit̉ ad rōnemv̓tutis: ſꝫ ē paſſio vt dictū ē. Et qꝛ vicia ꝑtinētad intꝑantiā: maxime hn̄t turpitudinē vel ēt exꝓbrationē: ea magis aſſil̓emur brutꝭ aīalibus. verecūdia ē timor de turpi: magis reſpicit tꝑantiā qͣꝫ alias v̓tutes .ſ. rōe motiui. Pōttn̄ ꝑtinere ad alias v̓tutes inqͣꝫtū vicia eiꝰ oppoſita ſūt turpia. Fouet aūt verecundia honeſtatēremouēdo ſunt hōeſtati ꝯtraria: ita ꝑtīgatad ꝑfectā rōnē honeſtatis. Sic aūt deſcribitAmb. in li. de offi. Uerecūdia ſocia ſāliaris ēmetis placiditati: ꝓteruiā fugitāti ab omni luxualiena. Sobrietatē diligit: honeſtatē fouet: decorē reꝗͥrit. Publicanꝰ de pctīs ita verecūdabatur: audebat ocl̓os ad celū leuare: temploappropinqͣre. Lu. xviij. Dn̄a iniecit ocl̓os ī Ioſep inuerecūda valde fuit inuitas de adulterio. Ecōtra Ioſephiuuenis elegātis forme: ſacie verecūda: potiꝰ ꝑmiſit ſe incarcerari qͣꝫ aſſentire malo. Signa v̓tuoſe verecūdie on̄derūt magna filij noe duo .ſ. ſem iaphet: qn̄ auerẜ faciebus poſuerūt palliū ſuꝑ noe nudatū in tabernaculo timore pr̄ne verecūdie. Dicit Amb. verecūdia ingenuos ꝓdit natales: di. lxxxvi. ſatꝭ.Un̄ dicit idē v̓gine maria erat verecūda ſermonē. Et de. b. Bern̄. legit̉ erat verecūdus ſupra modū. Ita aūt ē vtilis dicit Aug. in li. de