Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberhec ſufficiāt. Hoc ſolū aūt ſciamus mediuminuenire in numeris difficile ē vt dicit Iſi. quianumeros infinitos certiſſimū ē. qꝛ quātūcūqꝫaliquē ꝓtraxeris finē faciendum putauerisadditōis vnitatem totū numerū parē vel impa ꝓlongabis. Rōem̄ aūt ꝓprietatē medij numeralis ſic aduertere poteris. primo ꝯiunge extrema diuide et inuenies mediū. verbigra. pone extremis vj. xj. ſimul iūge. xviij. ꝑtire eqͣliter erūt. ix. ē anologicū in ariſmetrica vt medius numerus quot monadibꝰ ſuꝑat primumtotidē ſuꝑetur ab extremo. ſuꝑat em̄ nouē ſex ītribꝰ totidē ab vndecim nouenarius ſuꝑaturvt dicit Iſi. li. iij. vnde ſuperius poſita ſunt excerpta. De menſura et pondere. Ca. cxxvij.Enſure pondera ſepiſſime locū obtinēt in ſcripturis quoꝝ rōes ꝓprietates ortū habēt a geometrica diſciplina. vt dicit Iſi. lib̓.iij. Geometria ē mēſurādi ſcīa que cōtinet in ſelineamenta et ſpacia ſiue interualla figuras etmagnitudines in figuris numeros ac dimenſiones. vt patet in circulis triangulis quadrangulis pentagonis alijs infinitis de quibꝰ omnibꝰ ē pn̄tis negocij. multa diffinire ſed pauca tangere ꝓpter ſimplices. de quibus facit Iſi.mentōem dicēs ſic. Geometrie quadriꝑtita eſtdimenſio in planum. in magnitudinem numerabilē. in magnitudinē rōnalem. in ſolidas figuras. Plane fugure ſunt que longitudine etlatitudine ꝯtinent̉. que ſunt iuxta platōnē numero quīqꝫ. Numerabilis magnitudo que diuidi pōt ẜm numeros qui in ariſmetrica edocētur. Magnitudines rōnales ſunt quaꝝ menſu ſcire poſſumus iudiciū rōnis ſicut irrationales quaꝝ menſure quātitas cognita habetur. Figure aūt ſolide ſunt longitudine latitudine altitudine ꝯtinent̉ vt ē cubꝰ. Sunt at̄plane figure plures ſpēs vt dicit idē. qꝛ primaplano pede ē circulus qui vocatur circūductain cuius medio pūctus eſt quo cūcta ꝯuergūt pūctum illū geometrici centrum vocāt planopede. ita Quadrilatera figura ē in plano quadrato. que ſub qͣtuor rectis lineis iacet.ita Dianatheton grāmatō figura ē planaita Ortogo niū .i. recti angulū figura plana ē .i. triangulus hꝫ angulū rectū ita.Hyſopleros figura ē plana recta ſubter ī ſolidū ꝯſtituta. ita Spera ē figura ī rotū formata que in cūctis ꝑtibꝰ in ſolidū ē equalis. ita Cubus ē figura ꝓpria ſolida ī.XIX.longitudine. latitudine altitudine ꝯtinet̉ in ſolidū. Chilindrus ē figura qͣdrata hn̄sſuꝑius ſemicirculū. ita ¶Conon ē figura ab amplo in anguſtū finit. ita Piramis ē figura que ad modum ignis ab amplo inacutū ꝯſurgit. ita Utit̉ aūt diſciplina primo pucto cuiꝰ ꝑs nulla ē. Inter oīaſurari pn̄t ē mīmū dimēſiue tn̄ maximū poteſtatiue. qꝛ omniū lineaꝝ ē principiū a quo om̄sincipiūt et ꝓgrediunt̉ in oīa finiunt̉. Secūdo vtitur linea ē recta longitudo ſine latitudine eque ex equo iacet in ſuis pūctis. qꝛ a pūctoincipit in puncto finitur. Suꝑficies ꝟo ē longitudo latitudine. Spiſſitudo aūt hꝫ tri naꝫdimēſionē .ſ. latū. longū ꝓfundū ſiue altū. Exiſtis tribꝰ dimenſionibꝰ ꝯſiſtit omne corpꝰ .ſ. exlongo lato ꝓfundo. ex his tribꝰ ꝯtingit omne corpulentā ſubſtātiā habere pondus nume mēſuram. poteris aūt ẜm artem numerādimediū geometricum inuenire. eius extremamultiplicata tātū faciūt quātū media duplicata. Uerbigra. vj.. ix. multiplicata faciūt ſeptuagēſies dipōdiꝰ. media ꝟo .ſ. viij.. xij. multiplicata tātū faciūt. vt dicit Iſi. li. iij. circulꝰ itaqꝫ ē linea in puncto vſqꝫ ad pūctū et centrū inequis ſpacijs circūducta. Hec aūt ē figura ſimpliciſſima capaciſſima ab omni anguloſitate remotiſſima exteriꝰ euexa. interiꝰ ꝯuexa. motui aptiſſima. reuolutōni ꝯgrua. cuius circūferentiaa ſuo punctali centro e remotiſſima inter om̄esfiguras ꝑfectiſſima. Omnes figuras et figurabilia ambiēs omnia poteſtatiue intra ſe ꝯtinēs a nullo extra p̄terqꝫ a ſe ē cōtenta. vt patet incirculo celi ambit oīa ambit̉. ꝯtinet omnia ab alio extrinſecꝰ ꝯtinet̉. vt dicit Iſid̓.ſicut infra. x. ē oīs numerus ita infra circulū omniū figuraꝝ claudit̉ ambitus. ita Et vtbreuiter dicā circuli ꝑfectōeꝫ rōem circulareꝫquadā naturali emulatōe oīa mirabiliter imitātur. circularē formā celū ſibi vēdicat motūſic planetarū orbes in ſe circulariter reflectunt̉.ſic ſyderū curſus annoꝝ mēſium et diuerſorūtꝑm anfractus a ſe inciꝑe in ſe redire continueꝯcernunt̉. Sic elemēta inuicē agūt et patiunt̉ que corruptōem deſinere vident̉ generatōem iteꝝ ꝯuertunt̉. Sic ꝯtinui mariū fluxꝰ refluxus fluunt refluūt deſierint iteruꝫoriunt̉. Sic herbe arbuſta fructus et ſeminavice reciproca a ſe exeunt ī ſe ꝯuertunt̉. ſic celeſtes ſpūs a deo exeunt creatōeꝫ in deū mouētur. affectōeꝫ. a deo emittunt̉ formatōeꝫ ad deū reuertunt̉ gratiarūactōnem. Sic etanima rationalis ab areſtotele cōꝑatur circulo